سروی: ۶۰ درصد افغان‌ها به خدمات صحی دسترسی دارند

سروی: ۶۰ درصد افغان‌ها به خدمات صحی دسترسی دارند

نتایج یک سروی که توسط اداره مرکزی احصائیه و وزارت صحت عامه تهیه شده، نشان می‌دهد که مرگ و میر مادران هنوز بلند است. با وجود این، مقام‌ها در وزارت صحت عامه گفتند که تلاش‌ها برای کاهش مرگ و میر کودکان موثرتر بوده است.

نتایج اولین سروی صحت و دموگرافی افغانستان که در سال ۱۳۹۴ خورشیدی آغاز شده بود، روز چهارشنبه اعلام شد. این سروی توسط  اداره احصائیه مرکزی و وزارت صحت عامه با حمایت مالی ایالات متحده امریکا انجام شده است. بیش از ۲۴ هزار خانواده در این مصاحبه شرکت کرده و به سوالات آن پاسخ گفته‌اند.

فیروزالدین فیروز، وزیر صحت عامه افغانستان روز چهارشنبه هنگام معرفی نتایج این تحقیق گفت: «بیشتر از ۶۰ درصد مردم افغانستان به خدمات ابتدایی صحی دسترسی دارند. در سالی که ما پیشرو داریم قرار است بیش از ۳۰۰ مرکز صحی دیگر نیز بسازیم تا دسترسی مردم به خدمات صحی را به ۷۵ درصد برسانیم.»

روش‌های جلوگیری از بارداری

مسئولان وزارت صحت عامه گفتند که ۵۹ در صد زنان افغان، مراقبت‌های قبل از ولایدت را دریافت کرده اند که از این جمله ۳۱ در صد به داکتر و ۲۸ در صد دیگر نزد قابله مراجعه کرده اند.

براساس این سروی در حال حاضر نزدیک به ۵۰ فیصد ولادت‌ها در کلینیک‌ها و مراکز صحی انجام می‌شود. سروی حاکی از آن است که تسهیلات صحی برای ولادت زنان در شهرها بیشتر است؛ اما در روستاهای دوردست مردم کمتر به این خدمات دسترسی دارند.

صحت

آمار بالا

عوامل مختلف باعث شده اند که بیش از ۴۵۰ هزار تن در افغانستان نابینا شوند. شمار داکتران متخصص چشم در افغانستان کم است. در برخی از ولایات دوردست حتی داکتری وجود ندارد.

صحت

قابل درمان

داکتر مرتضی فرهمند یکی از متخصصان چشم که برای شرکت در اجلاس "روز جهانی بینایی" به امریکا رفته، به دویچه له گفت که حدود ۳۰۰ هزار تن از نابینایان در افغانستان می توانستند با عوامل پیشگیرانه از نابینایی نجات یابند و قابل درمان هستند.

صحت

قبل از درمان

داکتر فرهمند این زن روستایی را در کلینیکش با هزینه خودش عمل کرد. او بعد از زایمان دچار بیماری پرده چشم شده بود؛ بیماری ای که به گفته داکتر فرهمند، اکثر نابینایان افغان با آن مبتلا هستند و عمل جراحی می تواند دوباره بینایی آنان را برگرداند. این زن کودکش را برای چند سال ندیده بود.

صحت

بعد از درمان

داکتر فرهمند می گوید در صورتی که نابینایان مبتلا به پرده چشم در افغانستان توانایی پرداخت هزینه ای کمتر از ۱۰۰ دالر را داشته باشند، درمان آنان در مراکز درمانی داخل کشور ممکن است، اما اکثر آنان به خاطر فقر نابینا مانده اند. وی در امریکا تلاش می کند تا بتواند توجه جامعه جهانی را به این مشکل جلب کند تا لبخند های بیشتری به لب نابینایان افغان بیاورد؛ مثل لبخند این مادر بعد از دیدن کودکش.

صحت

رفتن به خارج

به خاطر کمبود کلینیک های تخصصی چشم و متخصصان طب چشم، شمار زیادی از بیمارانی که در افغانستان توانایی مالی دارند برای درمان به خارج از افغانستان سفر می کنند.

صحت

طرح تقریبا ناکام

براساس پلان طرح شده سازمان جهانی صحت در سال ۲۰۰۰، تا سال ۲۰۲۰ باید تمام نابینایان قابل درمان بتوانند بینایی شان را به دست آورند. در افغانستان چنین هدفی در چهار سال آینده دست نیافتنی به نظر می رسد.

صحت

کمبود آگاهی

بسیاری از مردم در افغانستان در مورد صحت چشم و بینایی اطلاعاتی ندارند. داکتر فرهمند عضو سابق شفاخانه چشم مزار شریف می گوید که در این زمینه باید کارهای بینادی صورت گیرد.

صحت

سنجش بینایی

بسیاری از مردم در افغانستان حتی در مورد سطح بینایی شان آگاهی ندارند. سنجش بینایی یکی از مواردی است که می تواند به تشخیص بیماری های چشمی و درمان هرچه زودتر آن کمک کند؛ اما در این کشور خیلی ها حتی هزینه سنجش بینایی شان را هم ندارند.

از جملۀ زنان باردار، در سال ۱۳۹۴ خورشیدی، ۱۷ فیصد توسط داکتران و ۳۳ فیصد دیگر توسط قابله‌ها ولادت داده شده اند؛ اما هنوز هم ۱۵ فیصد ولادت‌ها به کمک دایه‌های محلی صورت می‌گیرد.

در این سروی روش‌های تنظیم خانواده نیز مشخص شده است. داکتر عطاالله سیدزی، رئیس عمومی ارزیابی خدمات صحی وزارت صحت عامه افغانستان در این کنفرانس گفت: «از میتودهای تنظیم خانواده ۲۳ فیصد استفاده می‌کنند. ۲۰ فیصد از میتودهای پیشرفته‌تر استفاده می‌کنند؛ اما استفاده از تابلیت و پیچکاری بیشتر است.»

بر اساس این سروی، تابلیت، زرق و کاندوم از جمله میتودهای هستند که در بین استفاده‌کنندگان برای تنظیم خانواده بیشتر در افغانستان مروج است.

موانع خدمات صحی

در همین حال مقام‌ها در وزارت صحت عامه می‌گویند که بهبود وضعیت صحی به همکاری سکتورهای مختلف دولتی مربوط است. آقای فیروز گفت در بسیاری موارد خانواده‌های روستایی مانع دسترسی زنان به مراکز صحی می‌شوند و این خود سبب می‌شود تا دسترسی به صحت محدودتر شود: «ما مراکز صحی ایجاد می کنیم و قابله‌ها را توظیف می‌نماییم؛ اما وقتی یک مادر را اجازه ندهند که از مراکز صحی استفاده کند، مراکز صحی ما چه فایده‌ای خواهد داشت؟»

خودداری از رژیم غذایی شدید

رژیم غذایی شدید وزن بدن را به سرعت پایین می آورند، اما بسیاری آن ها شامل کم ساختن آب و کتله عضلات می باشند. اندک چربی هایی که پایین می آیند، پس از آنکه شما به رژیم پایان دادید، دوباره در بدن جمع می شوند. رژیم هایی که با سرعت وزن را سقوط می دهند، دارای عوارض جانبی مانند سردردی، دلبدی و مشکلات تنفسی نیز می باشند. راه حل دوامدار این است که در عادات غذایی اصلاحات کامل ایجاد گردد.

خوراکه های لاغرکننده

آنهایی که مصمم اند وزن شان را پس از اندکی پایین آمدن نگهدارند، روزانه باید بیشتر میوه و سبزی جات استفاده کنند. انواع مختلف این خوراکه باب دارای منرال ها و ویتامین ها بوده و مقدار زیاد آب دارند و میزان کالوری آن بسیار کم است. شما باید مقدار زیاد آب بنوشید تا قدرت هضم کردن تان را افزایش بدهد. عین فواید در مورد غذا های مصاله دار حقیقت دارد.

غذاهای کالوری دار ترکیبی خوب نیستند

بدترین غذاها، تنها چرب نیستند بلکه همچنان متشکل از کاربوهایدریت های بسیار، غذاهایی که زود پخته می شوند و همه آن غذاهایی می باشند که در سوپرمارکیت ها مقدار زیاد شکر و یا قند میوه دارند. البته نوشیدنی های شیرین را همراه با غذاهایی که با سرعت پخته می شوند فراموش نکیند. علاوه بر آن، از صرف الکول خودداری کنید، زیرا دو برابر پروتین و شکر کالوری دارد.

عادت های غذایی تان را تغییر دهید

برای کمک در رژیم غذایی چندین گام وجود دارد. در یک روز سه بار به طور منظم غذا صرف کنید. بهتر آن است که صبحانه قوی ترین آن باشد. هر قدر که شما آهسته تر نان بخورید، همان قدر بیشتر شما احساس سیری می کنید. پیش از آن که 100 درصد احساس سیری داشته باشید، از خوردن دست بکشید. از بشقاب های کوچک غذا خوری استفاده کنید، چون این احساس را به شما می دهد که به اندازه کافی غذا خورده اید.

ورزش

تمرین بدنی و ورزش برای کم ساختن وزن، ارزش حیاتی دارند. فعالیت های ورزشی مصرف انرژی مان را افزایش می دهند و چربی ها را می سوزانند. قدم زدن برای کم ساختن وزن و ورزش های ایروبیک در آب، گزینه های عالی برای شروع می باشند، زیرا وزن نخاع و مفاصل شما را برمی دارند. پس از آن شما می توانید به ورزش های دیگر مانند دویدن، بایسکل سواری و شنا بپردازید.

به قدر کافی بخوابید

خواب خراب، شما را برای روز بعدش گرسنه تر می سازد. استراحت کردن کمتر منجر به سوء وظایف هورمون ها می شود و به میل شدید و ناگهانی برای غذا می انجامد، در حالی که نرخ میتابولیسم شما تنزل می کند چونکه شما بیشتر می خورید. سطح لپتین شما افزایش می یابد و احساس سیری تان کمتر می گردد، زیرا هورمون های تولید کننده اشتها مانند گرلین و اوریکسین افزایش می یابند. بنابراین، برای کاهش وزن به قدر کافی بخوابید.

حمام سرد

سردی عملیه احتراق در بدن را تنبیه کرده و به از دست دادن وزن کمک می کند. به خصوص آب سرد میتابولیسم ما را با فعال گردانیدن چربی نصواری در ران و عقب لگن خاصره تقویت می کند. درجه حرارات باید از 20 درجه سانتی گراد شروع شده و در نهایت به 15 درجه سانتی گراد پایین آورده شود. گرفتن یک حمام سرد برای 15 دقیقه در تمام طول روز به شما کمک می کند.

عضلات تان را تقویت کنید

عضلات حدود 40 درصد وزن بدن شما را تشکیل می دهند و حتا بدون فعالیت سه چند بیشتر از نسج چربی در روز کالوری به مصرف می رساند. عضلات شب و روز کالوری مصرف می کنند و بزرگترین کشنده چربی اند. عضلات تربیت شده در احتراق انرژی بیشتر از عضلات تربیت نشده موثر می باشند. هرقدر کتله عضلات زیاد و بزرگ باشد، همانقدر قدرت سوختاندن انرژی و چربی بیشتر می باشد.

اضطراب را کاهش دهید

اضطراب از جمله عوامل بسیار مهم روانی است که سبب افزایش وزن می گردد. از این رو بهبود یافتن از اضطراب مفید است. هورمون های اضطراب نقش بزرگی در گرسنگی و رفتار ما به هنگام خوردن بازی می کند و می تواند منجر به افزایش کنترول ناپذیر اشتها گردد. حتا در صورتی که وجود ضرورت به غذا نداشته باشد. زندگی بدون اضطراب از جمله بهترین عوامل مجادله با افزایش وزن می باشد.

گرسنه به خرید نروید

هرگاه کسی گرسنه به خرید برود، اقلامی را که در لیست رژیم غذایی جای ندارند در سبد خرید خواهد گذاشت. بهتر است تا خرید کردن را بعد از صرف غذا انجام دهید. با شکم سیر کمتر احتمال دارد تا شما وسوسه نمایش اقلام بی شمار شوید.

وزیر صحت عامه افغانستان افزود که ازدواج‌های زیر سن و پیش از وقت هنوز از زنان افغانستان قربانی می‌گیرد و یکی از بزرگترین دلایل ادامه مرگ و میر مادران است: «سروی نشان می‌دهد که بیش از ۵۲ درصد زنان با خشونت مواجه اند. مشکل دیگر ازدواج قبل از وقت است، در بیشتر موارد دختران پیش از ۱۵ سالگی ازدواج می‌کنند که منجر به مرگ و میر مادران می‌شود. ولادت‌های پی‌هم نیز یک مشکل کلان است و این‌ها فکتورهایی اند که سبب افزایش مرگ و میر مادران می‌شود.»

در این سروی رقم دقیق مرگ و میر مادران مشخص نشده است؛ اما براساس ارقام سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵ میلادی، میزان مرگ و میر مادران به صورت اوسط در هر صد هزار ولادت، حدود ۱۳۰۰ تن بیان شده است. در این سروی، ۴۷ فیصد خانم‌ها گفته اند که می‌توانند به داکتر مراجعه کنند.

سروی حاکی از آن است که از هر هزار طفل، ۲۲ نوزاد هنگام ولادت جان می‌دهند و ۵۵ طفل دیگر پیش از پنج سالگی می‌میرند.

آگاهی از ایدز شاخصی دیگر در سروی صحت و دموگرافی افغانستان در سال گذشته خورشیدی بوده است. به گفته مقامات وزارت صحت افغانستان، در مجموع ۲۴ در صد زنان و ۵۸ در صد مردان، در مورد بیماری ایدز معلومات دارند.

براساس این سروی در مناطق شهری، زنان ۳۹ فیصد بیماری ایدز را می‌شناسند و ۷۳ فیصد مردان از این بیماری آگاهی دارند در حالیکه این رقم در مناطق دهاتی به ترتیب ۱۹ فیصد و ۵۴ فیصد می‌باشد.»

شکر چاق کننده است

شکر از دو تا پنج برابر بیشتر از نشایسته در بدن چربی تولید می‌کند. به این مفهوم که ما با خوردن شکر دقیقاً حجره‌های چربی را تقویت می‌کنیم. علاوه بر آن، ماده قندی در جگر نیز وارد عملیه میتابولیزم شده و احتمال ایجاد چربی جگر را افزایش می‌دهد. در نهایت شکر باعث مقاومت انسولین و دیابت نوع ۲ خواهد شد.

شکر می‌تواند اعتیادآور باشد

دست کم مغز افرادی که اضافه وزن دارند در برابر شکر مانند الکهول و دیگر مواد اعتیاد آور عکس العمل نشان می‌دهد. خود تان آزمایش کنید: برای ده روز از نوشیدنی‌ها و خوردنی‌های دارای شکر استفاده نکنید. اگر یک تا دو روز دچار سردردی و کج خلقی شدید و یا اشتهای تان به خوردنی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین زیاد شد، بفهمید که این نشانه اعتیاد به شکر است.

شکر فلورای روده را نابود می‌کند

فلورای صحتمند روده را در عملیه هضم کمک کرده و جهاز هاضمه را در مقابل باکتری‌های مضر حفاظت می‌کند. به هر اندازه که شکر زیاد به روده‌ها برسد، به همان اندازه باکتری‌های مضر در روده بیشتر می‌شوند. پارازیت‌ها عاشق شکر هستند. شکر همچنین انسداد و اسهال را نیز تشدید می‌کند.

شکر سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کند

خوردن زیاد شکر سیستم ایمنی بدن را در مبارزه با عوامل امراض ضعیف می‌کند. اندکی بعد از خوردن یا نوشیدن شکر، سیستم ایمنی بدن 40 درصد ضعیف می‌شود. گذشته از این، شکر ویتامین سی را از بدن می‌گیرد، ویتامینی را که حجره‌های سفید خون برای مبارزه با باکتری‌ها به آن نیاز دارد. شکر همچنین احتمال عفونت را در بدن زیاد می‌کند.

شکر خطر ابتلا به سرطان را بالا می‌برد

حجره‌های تومور برای تزاید و تکثر خود به شکر زیاد نیاز دارند. یک تیم بین المللی دانشمندان در مکتب طبی هاروارد زیر رهبری پروفیسور لوس کانتلی راجع به این تحقیق می‌کند که شکر چه نقشی در شکل گیری حجرات سرطان خواهد داشت. او احتمال می‌دهد که در بسیاری موارد، استفاده زیاد شکر باعث سرطان می‌شود. او توصیه می‌کند که مصرف شکر تا حد ممکن کم شود.

شکر باعث پیری زودرس می‌شود

دلیل این که شکر باعث پیری زودرس می‌شود، در گلیکاسیون یا واکنش انزایمی قندها با پروتئین‌ها نهفته است. دلیل آن چسپیدن مالیکول‌های شکر در رشته‌های کلاژن پروتئین است که باعث سخت شدن بافت‌های این حجرات می‌گردد. در نتیجه رشته‌های کلاژن شکل طبیعی خود را از دست می‌دهند.

شکر انسان را خشن می‌کند

آن‌هایی که بیش از اندازه شکر می‌خورند گرایش زیاد به رفتارهای تهاجمی دارند. مشخص شده است که شکر در اختلال وکم توجهی در اطفال نیز تاثیر دارد. یعنی وقتی یک کودک خیلی زیاد شکر بگیرد، ممکن است نتواند به خوبی تمرکز کند.

شکر خطر ابتلا به آلزایمر را نیز بالا می‌برد

تحقیقات نشان می‌دهند که استفاده زیاد شکر خطر ابتلا به آلزایمر را نیز بالا می‌برد. یک تحقیق در سال ۲۰۱۳ نشان داد که مقاومت به انسولین و بالا بودن قند خون خطر ابتلا به امراضی مانند آلزایمر را بیشتر می‌کند.