انتخابات ریاست جمهوری ایران و بیم و امید اقتصاد آلمان

انتخابات ریاست جمهوری ایران و بیم و امید اقتصاد آلمان

معاون اتاق بازرگانی و  صنایع آلمان شرط افزایش سطح روابط اقتصادی با ایران را ادامه سیاست‌های دولت حسن روحانی عنوان کرد. گفته می‌شود حجم روابط تجاری دو کشور می‌تواند طی سه سال دو برابر شود.

توافق هسته‌ای میان ایران و کشورهای ۱+۵ که از دی ماه ۱۳۹۴ در قالب برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) اجرایی شد، بزرگترین دستاورد سیاست خارجی دولت یازدهم ارزیابی می‌شود.

با این توافق بخش بزرگی از تحریم‌هایی که مانع گسترش روابط بازرگانی و بانکی ایران، به ویژه با کشورهای غربی بود برداشته یا تعلیق شد اما هنوز تا عادی شدن اوضاع راه درازی در پیش است.

فولکر ترایر، رئیس تجارت خارجی اتاق صنایع و بازرگانی آلمان می‌گوید ایران از قابلیت رشد اقتصادی خوبی برخوردار است و اگر تضمینی برای بالا بردن این ظرفیت در کوتاه و میان مدت وجود داشته باشد، ادامه ریاست جمهوری حسن روحانی است.

به گزارش خبرگزاری رویترز خوش‌بینی‌هایی که توافق هسته‌ای در ابتدا در میان صنایع آلمان پدید آورده بود اکنون به "واقع‌بینی محتاطانه" بدل شده، زیر بسیاری از انتظارها هنوز به طور کامل برآورده نشده است.

بیشتر بخوانید: افزایش ۲۵ درصدی واردات ایران از آلمان 

با این همه ظرفیت‌های کشوری با ۸۰ میلیون نفر جمعیت که از منابع قابل توجه نفت و گاز برخوردار است همچنان برای فعالان اقتصادی و صنایع آلمان از جاذبه زیادی برخوردار است و افزایش سطح مبادلات دو کشور در یک سال گذشته این واقعیت را تائید می‌کند.

میزان رشد اقتصاد ایران در سال گذشته نزدیک به ۷ درصد اعلام شده و آلمان نیز به نسبت از این رشد بهره‌مند شده است؛ صادرات آلمان به ایران پس از یک دوره افت، سال پیش حدود یک چهارم افزایش و به ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون یورو ارتقاء یافت.

ایران در رتبه ۶۱ شریکان تجاری آلمان

در این مدت ارزش صادرات ایران به آلمان ۳۰۰ میلیون یورو بوده، به طوری که حجم مبادلات دو کشور طی یک سال به نزدیک ۳ میلیارد یورو رسیده است. به رغم این، ایران در میان شریکان تجاری آلمان در جایگاه ۶۱‌ام قرار دارد.

بیشتر بخوانید: روابط بازرگانی ایران و آلمان؛ بیشتر از پارسال، کمتر از انتظار

تحرک در روابط اقتصادی آلمان و ایران در سال جاری میلادی ادامه داشته و در دو ماه نخست سال تولیدکنندگان آلمانی ۳۸ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل کالا به ایران صادر کرده‌اند.

موضوع‌های مرتبط

بر همین اساس اتاق بازرگانی و صنایع آلمان همچنان برآوردهای گذشته‌ی خود را معتبر می‌داند و پیش‌بینی می‌کند حجم مبادلات تجاری دو کشور طی سه سال به ۵ میلیارد و تا پنج سال آینده حتی به ۱۰ میلیارد یورو افزایش یابد.

با این همه هنوز تمام موانع شکوفایی روابط اقتصادی با ایران بر طرف نشده، زیرا اغلب بانک‌ها و موسسه‌های مالی بزرگ اروپایی و بین‌المللی همچنان در ارائه تسهیلات برای پروژه‌های مشترک با ایران بسیار محتاطانه عمل می‌کنند.

Iran Deutschland Beziehungen Bundeswirtschaftsminister Sigmar Gabriel

سفر زیگمار گابریل، وزیر وقت اقتصاد آلمان به ایران، اندکی پس از امضای توافق هسته‌ای

این معضل تنها شامل تولیدکنندگان محلی در آلمان نمی‌شود، بلکه کمپانی‌های بین‌المللی، و بیش از همه فعالان صنایع نفت و گاز نیز برای تامین سرمایه لازم برای پروژه‌های خود در ایران با مشکل روبرو هستند.

مهم‌ترین علت این وضعیت پابرجا بودن شماری از تحریم‌های غیرهسته‌ای ایالات متحده آمریکا علیه جمهوری اسلامی است که ارتباط بانکی و مالی با تهران را مخاطره‌آمیز کرده است.

افزون بر این انتظار نمی‌رود که با روی کار آمدن دونالد ترامپ که توافق هسته‌ای با ایران را "بدترین قرارداد ممکن" خوانده محدودیت‌ها برای همکاری با این کشور کاهش یابد.

به گزارش رویترز، رئیس تجارت خارجی اتاق بازرگانی آلمان فضای موجود در میان فعالان اقتصادی این کشور در ارتباط با اوضاع ایران را چنین توصیف می‌کند: «نگرانی [اصلی] پابرجا ماندن دشواری‌ها است، نه بیشتر شدن آنها.»

امید به پیروزی روحانی در انتخابات

او خاطر نشان می‌کند که به رغم این دشواری‌ها، پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری پیش‌رو در ایران دستاوردهایی خواهد داشت.

حسن روحانی در مبارزات انتخاباتی تاکید کرده که در صورت پیروزی آمادگی دارد همان ‌گونه که برای برداشته شدن تحریم‌های هسته‌ای تلاش کرد در مسیر لغو دیگر تحریم‌ها نیز گام بردارد.

گرچه تحقق این وعده از اختیارات رئیس جمهوری فراتر است، فعالان اقتصادی آلمان ابراز امیدواری می‌کنند مسیری که در دولت یازدهم برای تنش‌زدایی و تعامل با غرب در پیش گرفته شده ادامه یابد.

حسن روحانی در یکی از سخنرانی‌های انتخاباتی خود متذکر شده که تحقق برخی از وعده‌های او در گرو پیروزی قاطع است و با کسب ۵۱ درصد آراء (مانند سال ۹۲) به سادگی ممکن نخواهد بود.

بیشتر بخوانید: ادامه روابط اقتصادی آلمان و ایران به رغم پیروزی ترامپ

ابراهیم رئیسی، رقیب اصلی روحانی در انتخابات ریاست جمهوری که از حمایت آشکار و پنهان نیروهای نظامی و نهادهای تحت فرمان رهبر جمهوری اسلامی برخودار است با سیاست‌های تنش‌زدایی دولت یازدهم به شدت مخالف می‌کند.

آرامش و شکوفایی یا تنش و سراشیبی سقوط ؟

فولکر باوم‌گارتن در گزارشی که ۱۸ مه از رادیو آلمان پخش شد خاطر نشان کرد که اگر روحانی در انتخابات پیروز شود و بتواند سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی جذب کند اقتصاد ایران می‌تواند در مسیر شکوفایی قرار بگیرد اما با روی کار آمدن احتمالی رئیسی، چه بسا چرخ اقتصاد این کشور دوباره سراشیبی سقوط را طی کند.

حسن روحانی در سخنرانی‌های انتخاباتی خود بارها انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری را سرنوشت‌ساز خوانده است. او هفته گذشته در ورزشگاه آزادی گفت: «ملت ما در ٢٩ اردیبهشت اعلام می‌کند که آیا به سال ٩٢ برمی‌گردیم یا به سوی ١٤٠٠ می‌رویم. ملت ما اعلام می‌کند که آیا مسیر آرامش را انتخاب می‌کند و یا تنش را.»

بخش قابل توجهی از تیم انتخاباتی رئیسی را وزیران و مدیران ارشد دولت محمود احمدی‌نژاد تشکیل می‌دهند. فعالان اقتصادی داخلی و خارجی نگرانند که در صورت پیروزی رئیسی، ایران مانند دوران دولت‌های نهم و دهم در مسیر انزوا قرار بگیرد.

اقتصاد و تجارت

کشتی‌های غول‌پیکر

چه لذتی دارد منظره عبور یک کشتی اقیانوس‌پیما از کنار یک خانه روستایی. این کشتی مسافربری بزرگ که در "پاپنبورگ" آلمان ساخته شده به سمت دریای شمال در حرکت است. به‌زودی همین کشتی میزبان هزاران گردشگر از سراسر جهان خواهد بود. فروش چنین کشتی‌هایی گرچه برای ایالت نیدرساکسن آلمان، بسیار سودآور است، ولی این کشتی غول‌پیکر هنوز در بین ۱۰ کالای پرفروش صادراتی آلمان قرار ندارد.

اقتصاد و تجارت

صادرات ناخوشایند

جنگ‌افزارهای ساخت آلمان در شمار کالاهای پرفروش صادراتی هستند. موضوعی که چندان باب میل جامعه صلح‌طلب آلمان نیست. اما صادرات تفنگ، زیردریایی یا تانک‌های مدل لئوپارد در رده‌های آخر ده کالای پرفروش صادراتی آلمان قرار دارند.

اقتصاد و تجارت

فلزهای سودآور

بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی اداره آمار آلمان، صادرات فلز در رده هفتم برترین کالاهای صادراتی آلمان قرار دارد. به عنوان نمونه، آلومینیوم. یعنی فلزی که از جمله برای بسته‌بندی فرآورده‌های خوراکی مانند شکلات مورد استفاده قرار می‌گیرد. آلمان در سال ۲۰۱۵ مجموعا ۵۰ میلیارد یورو فلز صادر کرده است.

اقتصاد و تجارت

خودروهای خدماتی و تجاری

خودروهای بزرگ مثل اتوبوس، ماشین‌های شهرداری از قبیل ماشین‌های جمع‌آوری زباله، کامیون‌های ساخت آلمان نیز در خارج از مرزهای این کشور بسیار محبوب هستند. ۵۷ میلیارد یورو مجموع فروش چنین خودروهایی در سال ۲۰۱۵ بوده است. چیزی در حدود ۵ درصد کل صادرات آلمان در آن سال.

اقتصاد و تجارت

داروهای پرفروش

فرآورده‌های دارویی ساخت آلمان درسطح جهان از شهرت بسیاری برخوردارند. صنایع دارویی و طبی آلمان همچنان از اختراعات و کشفیات یکصدساله‌ی خود سود می‌برد. در سال ۲۰۱۵، آلمان نزدیک به ۷۰ میلیارد یورو دارو صادر کرده است.

اقتصاد و تجارت

افزارهای برقی

برق پدیده کم‌خطری نیست. تنها یک تماس کوتاه با جریان برق می‌تواند منجر به مرگ شود. از این رو تولید وسایل برقی به دانشی بالا نیاز دارد. دانشی که صنایع و تولیدکنندگان آلمانی برای تهیه وسائل برقی به کار می‌گیرند. در سال ۲۰۱۵ صادرات وسایل برقی آلمان بالغ بر ۶ درصد از کل صادرات ۱۲۰۰ میلیارد یورویی آلمان بود.

اقتصاد و تجارت

افزارهای بصری و داده‌پردازی

شرکت‌های آلمانی در سال ۲۰۱۵ موفق شدند حدود ۱۰۰ میلیارد یورو بابت صادرات چنین کالاهایی کسب درآمد کنند. به این ترتیب ۸ درصد از کل صادرات آلمان در آن سال به محصولات های‌تک و عدسی‌های پیشرفته بر می‌گردد.

اقتصاد و تجارت

فرآورده‌های شیمیایی

محصولات و فرآورده‌های شیمیایی صادراتی آلمان به دارو محدود نمی‌شود. شرکت‌های بزرگ آلمانی هرسال میلیاردها یورو بابت صادرات گازها و مایعات شیمیایی کسب درآمد می‌کنند. در سال ۲۰۱۵ درآمد این شرکت‌ها از صدور فرآورده‌های شیمیایی بالغ بر ۱۰۰ میلیارد یورو بوده است. به این ترتیب صادرات فرآورد‌ه‌های شیمیایی در مجموع صادرات آلمان در رتبه سوم قرار داشته است.

اقتصاد و تجارت

ماشین‌آلات صنعتی

می‌گویند آلمان سرزمین مهندسان است. کلیشه‌ای که چندان دور از واقعیت هم نیست. صنایع ماشین‌سازی آلمان در اقتصاد صادراتی این کشور در رتبه دوم قرار دارد. در سال ۲۰۱۵، ماشین‌سازی آلمان مجموعا ۱۶۹ میلیارد یورو صادرات داشت. البته میزان سفارش خرید ماشین‌آلات از آلمان به اوضاع اقتصادی جهان وابسته است. هرگاه آهنگ رشد اقتصادی در جهان افزایش یابد، میزان خرید چنین کالاهایی از آلمان نیز افزایش می‌یابد.

اقتصاد و تجارت

در صدر صادرات

صادارت خودروهای ساخت آلمان در صدر کالاهای صادارتی این کشور قرار دارد. خودروهای شرکت‌های فولکس‌واگن، ب‌ام‌و، پورشه و دایملر (مرسدس بنز) در سطح جهان بسیار محبوب هستند. صنایع خودروسازی آلمان در سال ۲۰۱۵ مجموعا ۲۲۶ میلیارد یورو خودرو و لوازم یدکی صادر کرد‌ند. حتی جنجال‌های ناشی از دستکاری داده‌های مربوط به آلاینده‌های شرکت فولکس‌واگن نیز تاثیر چندانی در میزان فروش و صادرات این صنایع نداشته است.

اقتصاد و تجارت

خودروهای برقی

آلمان در عرصه تولید خودروهای برقی نیز بسیار فعال است. گرچه میزان تولید و صدور این خودروها هنوز به حدی نیست که بتواند تاثیری بر میزان صادرات ۱۲۰۰ میلیارد یورویی آلمان داشته باشد، اما گامی است برای آینده صنایع خودروسازی.