گزارشگران بدون مرز: تهدید خبرنگاران ایرانی خارج از کشور

سازمان گزارشگران بدون مرز از فشار جمهوری اسلامی ایران بر خبرنگاران ایرانی رسانه‌های خارج از کشور سخن گفته است. به گفته این سازمان، تا کنون "۱۶ خبرنگار به مرگ تهدید شده‌اند."

سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارشی از فشار بر روزنامه‌نگاران و خبرنگاران ایرانی رسانه‌های خارج از ایران سخن گفته است.

این سازمان ده‌ها مورد تهدید روزنامه‌نگاران بخش‌ فارسی رسانه‌های خارجی را مستند و محکوم کرده است.

سازمان گزارشگران بدون مرز به تهدید بیش از ۵۰ خبرنگار ایرانی رسانه‌های خارجی در اشکال مختلف اشاره کرده و می‌گوید، ۱۶ تن از آن‌ها به مرگ تهدید شده‌اند.

بر اساس گزارش این سازمان، خبرنگاران بخش فارسی دویچه‌وله، رادیو فردا، بی‌بی‌سی فارسی، صدای آمریکا، رادیو بین‌الملل فرانسه و برخی شبکه‌های خصوصی مانند "من و تو" و پاره‌ای سایت‌های اطلاع‌رسانی از قبیل "آمد نیوز" از جمله کسانی‌اند که توسط دستگاه اطلاعاتی و قضایی ایران تهدید شده‌اند.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

فرانچسکا آنسورث، رئيس بخش جهانی بی‌بی‌سی، در ماه اوت (مردادماه) با انتشار بیانیه‌ای از "ممنوع المعامله" شدن ۱۵۲ نفر از کارکنان و همکاران فعلی و پیشین بخش فارسی بی‌بی‌سی توسط ایران سخن گفته و از مقام‌های ایرانی خواسته بود، این دستور را لغو کنند.

بیشتر بخوانید: ۱۵۲ تن از کارکنان بی‌بی‌سی در ایران ممنوع المعامله شدند

سازمان گزارشگران بدون مرز می‌نویسد، این یکی از راهکارهایی است که جمهوری اسلامی ایران از آغاز پیدایش در سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷) از آن استفاده کرده است.

این سازمان به گفته‌های آرمان مستوفی، مدیر بخش فارسی رادیو فردا اشاره کرده که می‌گوید: «امسال تنها ۱۱ مورد تهدید به مرگ علیه چهار روزنامه‌نگار رادیو فردا دریافت شده است.» به گفته او، در همه این موارد تهدیدها از سوی افرادی بی‌نام و نشان اعمال شده است.

او می‌افزاید: «البته تهدیدها امضا ندارند. گاهی پیامی است و گاهی هم نظری در پای خبر و گزارشی انتشاریافته در سایت رادیو، اما بعد از طریق دیگر پیام‌دهنده به‌روشنی به همان پیام تهدید ارجاع می‌دهد. گاهی هم به اطلاعاتی اشاره می‌کنند که تنها مأموران امنیتی به آن‌ها دسترسی دارند.»

به گفته مستوفی، در ۲۶ فوریه "خواننده‌ای" در بخش دیدگاه شما متعلق به برنامه تابو در سایت رادیو فردا نوشته است: «خانم خضر حیدری روز دوشنبه روز دردناکی برای یکی از اعضای خانواده‌ات خواهد بود. هشدار قبلی رو جدی نگرفتی. مرسی خواهر گمراه فاسد. یا حق » فهمیه خضر حیدری، مجری این برنامه پیش از این نیز تهدید شده بود.

آرمان مستوفی می‌گوید: «فلسفه وجودی رادیو فردا این است که تن به خودسانسوری ندهیم. در مورد تهدید، من دو پرنسیپ دارم، نخست حتماً خبرنگار را از تهدید مطلع می‌کنم و سپس می‌گویم می‌تواند برنامه را متوقف کند و کسی دیگر جای وی را بگیرد. در ۹۹ درصد موارد روزنامه‌نگاران به کار خود ادامه می‌دهند.»

سازمان گزارشگران بدون مرز می‌گوید، در سال گذشته از ده مورد احضار خانواده خبرنگاران ایرانی خارج از کشور توسط مأموران اطلاعاتی ایران مطلع شده است. به گفته این سازمان، این تهدیدها در اغلب موارد "روشن"‌اند.

محمدرضا نیکفر، سردبیر رادیو زمانه در باره تهدیدها به سازمان گزارشگران بدون مرز گفته است: «تقریبا همه همکاران با نام و نشان قربانی حمله سایبری به ویژه از طریق ایمیل فیشینگ بوده‌اند.»

نیکفر می‌افزاید: «وزارت اطلاعات، خانواده یکی از همکاران را احضار کرده‌ است و تذکر داده‌اند که به فرزندتان بگویید از همکاری با زمانه دست بردارد. آن‌ها به طور مشخص به مطالبی که این همکار نوشته بود، اشاره کرده‌اند. با یکی از همکاران که پیشتر زندانی بوده است، تماس تلفنی گرفته‌اند که به ایران برگرد وگرنه خانواده‌ات زیر فشار قرار خواهند گرفت.»

سازمان گزارشگران بدون مرز می‌نویسد، از سال ۲۰۱۳ پنج تن از روزنامه‌نگاران ایرانی که با رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور همکاری کرده‌اند در بازگشت به ایران بازداشت شده‌اند، از جمله بهمن دارالشفایی، سراج‌الدین میردامادی و سعید رضوی فقیه.

Berlin Tag der Pressefreiheit

برلین در روز جهانی آزادی مطبوعات، سوم مه سال ۲۰۱۷: خبرنگاران زندانی را آزاد کنید

"تهدیدهایی مؤدبانه در دوران روحانی"

این سازمان خاطرنشان می‌سازد که از شروع ریاست جمهوری حسن روحانی و تغییر در سیاست خارجی ایران از تهدید‌های مستقیم علیه خبرنگاران ایرانی خارج از کشور کاسته شده است. خانواده‌های خبرنگاران خارج از کشور حالا "مؤدبانه" برای گفت‌وگو با مأموران اطلاعاتی احضار می‌شوند. با این حال پیام روشن است، خبرنگاران "باید بلافاصله به همکاری با رسانه‌های دشمن خاتمه دهند."

بیشتر بخوانید: گزارشگران بدون مرز: روحانی از آزادی بیان دفاع کند

سازمان گزارشگران بدون مرز به محمد میلاد زم، برادر روح‌الله زم، بانی وب‌سایت "آمد نیوز" اشاره کرده که از ۲۶ اوت در بازداشت به سر می‌برد. پیش از این نیز دو خواهر و همسر یکی از خواهران روح‌الله زم بازداشت شده و مدتی در زندان به سر برده بودند.

به علاوه به بازداشت مهدی خزعلی، فعال سیاسی اشاره شده که عباس جعفری دولت‌آبادی، دادستان تهران او را به ارسال "اخبار کذب برای صدای آمریکا و سایت‌های ضد انقلاب" متهم کرده است.

در ماه‌های اخیر مهدی خزعلی، ناشر و مدیر سایت باران در مصاحبه با "در تی‌وی" و صدای آمریکا از صادق آملی لاریجانی، رئيس دستگاه قضایی ایران به شدت انتقاد کرد. خانواده او می‌گوید، او از روز اول بازداشت خود به اعتصاب غذا دست زده است. او آخرین بار در ۱۶ بهمن ۱۳۹۰ به ۱۴ سال زندان محکوم شد. خزعلی در ۲۱ مردادماه بازداشت شد.

ساسان آقایی، معاون سردبیر روزنامه اعتماد نیز در ۲۱ مردادماه و یغما فشخامی، روزنامه‌نگار در ۳۰ مردادماه بازداشت شدند.

بیشتر بخوانید: دستگیری معاون سردبیر "اعتماد" و مهدی خزعلی

صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران هم بعد از گفت‌وگویی با دویچه‌وله در ۲۶ تیرماه، با اعلام جرم دادستانی و احضار مواجه شد. او در کانال تلگرام نوشت: «در بخشی از مصاحبه بنده در خصوص موضوع "استقلال قوه قضائیه در ایران" اظهارنظری کرده‌ام که موجبات تألم خاطر امنای عظیم‌الشان آن قوه فخیمه جم جاه را مع‌الأسف سبب شده و اسباب شکایت دادستانی محترم انقلاب را رقم زده.»

بیشتر بخوانید: احضار زیباکلام به دادستانی به خاطر مصاحبه با دویچه‌وله

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران در کنگره اخیر خود در شهر انژه فرانسه (۸ تا ۱۰ ژوئن) به درخواست انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران، خواستار آزادی هر چه سریع‌تر همه روزنامه‌نگاران بازداشتی در ایران شد.

در ۱۳ مه سال جاری نیز ۳۹ عضو پارلمان اروپا در نامه‌ای به مقام‌های جمهوری اسلامی ایران خواستار آزادی خبرنگاران بازداشتی شده بودند.

سازمان گزارشگران بدون مرز ایران را یکی از بزرگ‌ترین زندان‌های خبرنگاران در جهان خوانده است.

به گزارس روزنامه "لس‌آنجلس تایمز" در سال ۱۹۸۷، جرالد سب که آن‌موقع گزارش‌گر روزنامه "وال استریت ژورنال" بود در سفر به ایران به اتهام "جاسوسی" دستگیر شد. سفر جرالد سب به ایران به دعوت وزارت خارجه ایران صورت گرفته بود. در آن زمان وزارت خارجه ایران از جرالد سب و ۵۶ خبرنگار خارجی دیگر دعوت کرده بود تا از مناطق جنگ ایران و عراق بازدید کنند.

پس از مدتی جرالد سب آزاد و از ایران خارج شد. پس از آزادی آقای سب گفت اصلا دلیل دستگیری خود را نفهمیده است. او با رد اتهام جاسوسی گفت: «من یک روزنامه‌نگار هستم و این همه آن‌چیزی است که من هستم.» او هم‌اکنون رئیس دفتر واشنگتن روزنامه "وال استریت ژورنال" پرتیراژترین روزنامه ایالات متحده آمریکا است. نمایی از مصاحبه جرالد سب با باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا.

به گزارس روزنامه "لس‌آنجلس تایمز" راجر کوپر، خبرنگار آزاد و مترجم بریتانیایی از دیگر خبرنگاران خارجی است که به اتهام "جاسوسی" در ایران دستگیر شد. او در سال ۱۹۸۵ در ایران دستگیر شد و بیش از ۵ سال در ایران زندانی بود. او مدتی زیادی از حبس خود را در سلول انفرادی کوچکی گذراند. آقای کوپر آن چه بر او در زندان مخوف اوین گذشته است را به رشته تحریر درآورده و در کتابی منتشر کرده است.

دویل مک‌مانوس (نفر سمت چپ) هم در سال ۱۹۸۰ به اتهام "جاسوسی" مدتی را در زندان‌های جمهوری اسلامی سپری کرد. سپاه پاسداران او و ۶ خبرنگار خارجی دیگر را به اتهام "جاسوسی" دستگیر و پس از مدتی آزاد کرد.

زهرا کاظمی خبرنگار ایرانی - کانادایی در سال ۱۳۸۲ هنگام عکسبرداری از تجمع خانواده‌های دانشجویان زندانی در مقابل زندان اوین دستگیر و چند روز بعد جنازه او به خانواده‌اش تحویل داده شد. پرونده او یکی از پرونده‌های جنجالی چند سال اخیر بود که طی آن نام سعید مرتضوی دادستان تهران به عنوان متهم اصلی به میان آمد. این پرونده هنوز به سرانجام نرسیده است.

رکسانا صابری خبرنگار ایرانی - در ژانویه ۲۰۰۹ در ایران دستگیر شد. اتهام اولیه‌ی او، نداشتن کارت معتبر خبرنگاری و خرید شراب عنوان شده بود. وی پس از آزادی در مصاحبه‌ای گفت که ماموران امنیتی او را تهديد کردند که اگر به جاسوسی اعتراف نکند، به ۱۰ تا ۲۰ سال زندان محکوم خواهد شد.

صابری تصریح کرد: «بازجويان بارها مرا به مجازات اعدام تهديد کردند و من برای این که زنده بمانم، زیر فشارها مجبور شدم به جاسوسی اعتراف کنم.»

مازیار بهاری گزارشگر هفته‌نامه نیوزویک در ایران پس از انتخابات ۲۲ خرداد ۸۸ مازیار بهاری دستگیر شد و ۱۱۸ روز را در زندان اوین گذراند. این خبرنگار ایرانی-کانادایی در سال ۲۰۱۲ یک فیلم مستند درباره پیشینه اعترافات اجباری در سیستم جمهوری اسلامی ساخته است.

تصویر یاسن آتانا سیادیس فودن چند روز قبل از دستگیری در قم

یاسن آتانا سیادیس فودن عکاس و خبرنگار یونانی – بریتانیایی كه براى روزنامه آمريكايى "واشينگتن تايمز" كار مى كرد نیز پس از انتخابات سال ۸۸ از سوى نيروهاى امنيتى ايران دستگير شد و مدتی را در زندان سپری کرد.

مارکوس هلویگ و ینس کوخ، خبرنگاران آلمانی روزنامه آلمانی "بیلد ام زونتاگ" در تاریخ ۱۰ اکتبر ۲۰۱۰ در شهر تبریز دستگیر شدند.

در آن زمان سکینه آشتیانی به اتهام "زنا" به سنگسار محکوم شده بود. این دو خبرنگار آلمانی به اتهام نداشتن ویزای خبرنگاری و قصد مصاحبه با پسر و وکیل سکینه محمدی آشتیانی دستگیر شدند.

پس از مدتی این دو آزاد و با گیدو وستروله، وزیر سابق امور خارجه آلمان به آلمان بازگشتند.

جیسون رضائيان ۳۹ ساله، دارای تابعیت ایرانی و آمریکایی، از سال ۲۰۱۲ از ایران برای واشنگتن ‌پست کار می‌کرد. جیسون رضایيان از سال ۱۳۹۰ به شکل قانونی ریاست دفتر "واشنگتن پست" در ایران را بر عهده داشت. او در تاریخ ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۴ در تهران بازداشت و در دادگاه به "جاسوسی" و "همکاری با دولت‌های متخاصم" متهم شد. کاخ سفید اتهام‌های مطرح شده علیه این خبرنگار روزنامه واشنگتن‌پست را "مضحک" خوانده است.

یگانه صالحی همسر جیسون رضائيان دارای تابعیت ایرانی و همکار نشریه انگلیسی‌زبان "نشنال" در امارات متحده عربی نیز هم‌زمان با جیسون رضائيان بازداشت شده بود، اما پس از مدتی به قید وثیقه آزاد شد.