آلمان او نړۍ

په زرګونو ماشومان په جګړو کې وژل شوي او یا معلوله شوي

ملګرو ملتونو یو تت بیلانس خپور کړی دی: د دغه سازمان په وینا په پرله پسې ډول ماشومان د وسله والو شخړو قرباني ګرځي. یوازې په ۲۰۱۶ م کال تر ۸۰۰۰ زیات ماشومان په وسله والو جګړو کې وژل شوي او یا یې هم د بدن غړي له لاسه ورکړي.

Jemen Waisenhaus in Sanaa (Reuters/K. Abdullah)

د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتیرش، په نیویارک کې په وسله والو جګړو کې د ماشومانو د وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو د کلني رپوټ د وړاندې کولو په ترڅ کې وویل چې پر ماشومانو بریدونو د «منلو وړ نه دي».

د هغه په خبره د ماشومانو له پاره تر ټولو ډیر خطرناک ځای افغانستان دی. د هغو ۸۰۰۰ ماشومانو ۴۰ سلنه چې په ۲۰۱۶ م کال کې د وسله والو شخړو په ترڅ کې وژل شوي او یا یې هم د بدن غړي له لاسه ورکړی دي د افغانستان ماشومان دي.

د دغه سازمان د ارقامو له مخې تیر کال په افغانستان کې ۳۵۱۲ تنه ماشومان د جګړي قرباني شوي دي چې دا تر دې د یوه کال مخکې په پرتله نږدې یو پر څلورمه برخه لوړ شمیر ښیي. په یمن کې ۱۳۴۰ او په سوریې کې ۱۲۹۹ ماشومان د جګړو د قربانیانو په لیست کې ثبت شوي دي.

سربیره پر دې د دغو شخړو په ترڅ کې په سلګونه ماشومان د ماشوم عسکرو په توګه استخدام شوي دي او یا هم د جنسي تاوتریخوالي سره مخامخ شوي دي. د بیلګې په توګه د دوی پر ښوونځيو بریدونه شوي دي.

سعوديان د یمن په شخړه کې ګرم بلل شوی

د دغه رپوټ له مخې په «تور لیست» کې هغه ډلې چې د دغو اعمالو مسئول ګڼل کیږي، په هغو کې په افغانستان کې یو شمیر سازمانونه او ډلې، د افریقا په مرکزي جمهوریت، کانګو، عراق، مالي، میانمار، سومالیا، سودان او سویلي سودان، سوریه او یمن کې موجودې وسله والې ډلې او سازمانونه شامل دي.

د لومړي ځل له پاره د سعودي عربستان په مشرۍ پوځي ائتلاف هم په دې لیست کې شامل شوی دی. دغه ائتلاف د حوثي یاغیانو پر ضد جګړه کې د یمن د رژیم ملاتړ کړی. رپوټ زیاتوي چې نوموړی پوځي ائتلاف چې په یمن کې یې هوایې بمبارۍ کړي دي، د دغه هیواد په شخړه کې د قرباني شویو ماشومانو د نږدې نیمایې د وژل کیدو او یا هم زیانمنیدو مسولیت لري. 

د ملګرو ملتونو د رپوټ له مخې په ۲۰۱۶ م کال کې په یمن کې د ۶۸۳ تنو ماشومانو د وژل کیدو او یا هم د معلوله کیدو له پاره د سعودي عربستان په مشرۍ پوځي ائتلاف ګرم دی.

زیاتره دغه ماشومان پر ښوونځیو او روغتونونو د هوایې بمباریو په ترڅ کې قرباني شوي دي. تیر کال د ملګرو ملتونو پخوانی عمومي منشي بانکي مون، د دغه هیواد د فشار له امله یې نوم له دغه لیست ایستلی وو. په هغه وخت کې سعودي عربستان ګواښ کړی وو چې د ملګرو ملتونو د پروګرامونو څخه به خپل مالي ملاتړ پای ته ورسوي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو سازمانونو په نوموړي لیست کې د سعودي عربستان د نوم د شاملیدو هرکلی کړی دی. د بیلګې په توګه هیومن رایټس واچ، ویلي دي چې د ملګرو ملتونو سازمان عمومي منشي ګوتیرش «سم کار کړی دی.»

په وسله والو شخړو کې د ماشومانو د وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو سازمان رپوټ په کال کې یو وار خپریږي.

Albanian Shqip

Amharic አማርኛ

Arabic العربية

Bengali বাংলা

Bosnian B/H/S

Bulgarian Български

Chinese (Simplified) 简

Chinese (Traditional) 繁

Croatian Hrvatski

Dari دری

English English

French Français

German Deutsch

Greek Ελληνικά

Hausa Hausa

Hindi हिन्दी

Indonesian Bahasa Indonesia

Kiswahili Kiswahili

Macedonian Македонски

Pashto پښتو

Persian فارسی

Polish Polski

Portuguese Português para África

Portuguese Português do Brasil

Romanian Română

Russian Русский

Serbian Српски/Srpski

Spanish Español

Turkish Türkçe

Ukrainian Українська

Urdu اردو