Bota

A duhet të ndalohen lajmet e gënjeshtërta në mediet sociale?

Shkencëtarët paralajmërojnë, politikanët ndalojnë, juristët e botës digjitale protestojnë - dhe rrjetet sociale nuk dinë kujt t'ia prishin e kujt t'ia ndreqin.

Screenshot Facebook ZDDK (Facebook/zddk.eu)

Ekspertët:

Psikologët kanë studiuar se për sa kohë qarkullojnë në shoqëri lajmet e gënjeshtërta dhe janë njëzëri të mendimit: "Fake News mund të kenë pasoja shqetësuese ndaj një demokracie", shkruan Stephan Lewandowsky, drejtues i studimit të publikuar në vitin 2012. Sipas shkencëtarëve, një dezinformim i vazhdueshëm i shoqërisë mund të shkaktojë probleme serioze. "Në nivelin ndërkombëtar, Fake News, lajmet e gënjeshtërta frenojnë aktualisht masat kundër ndryshimit të klimës", informon Lewandowsky. Para së gjithash të rinjtë kanë probleme që t'i identifikojnë si të tilla lajmet e gënjeshtërta, Fake News, konstatuan shkencëtarë të Universitetit të Stanfordit. "Mund të kujtosh se meqenëse të rinjtë janë të sigurtë në përdorimin e medieve sociale, ata janë edhe shumë vigjilentë ndaj atyre që shohin atje" thotë drejtuesi i studimit, Sam Wineburg. "Ajo që ndodh është e kundërta." Kërkimet e thella dhe trajtimi kritik i burimeve - para së gjithash në internet - duhet të bëhen më fort pjesë e programit mësimor, kërkojnë shkencëtarët.

Rrjetet sociale

Facebooku, gjiganti i rrjeteve sociale, ndërkohë ka reaguar: një sistem i ri i shenjon lajmet e gënjeshtërta dhe ua bën përdoruesve të dukshëm dallimin me lajmet e verifikuara. Në fushatën elektorale për zgjedhjet presidenciale në SHBA, sipërmarrja në fjalë u kritikua, sepse lajmet e gënjeshtërta qenë të dukshme edhe përmes kategorisë së lajmeve në kronikën, Timeline të përdoruesve. Që ky shenjim vetëm nuk mjafton, këtë e di edhe Mark Zuckerberg: "Ne mund të bëjmë më tepër se sa t'i japim komunitetit tonë mundësinë për të njoftuar për lajmet e gabuara dhe të gënjeshtërta", bëri të ditur në një deklaratë shefi i Facebookut. Plane konkrete megjithatë nuk janë të njohura.

Politikanët

Deputeti i CSU-së, Patrick Sensburg kërkon në intervistë me Deutsche Wellen që të "ashpërsohen figurat e krimit". Sipas mendimit të tij, masat juridike kundër lajmeve të gënjeshtërta nuk janë "pakësim i lirisë së mendimit". Ato duhet të pengojnë përpjekjet "që duan të destabilizojnë peizazhin mediatik dhe besimin e popullit tek shteti". Edhe zëvendëskancelari dhe kryetari i SPD-së, Sigmar Gabriel u kërkon të "gjithë demokratëve" që të kundërshtojnë në luftë kundër Fake News dhe Social Bots (postimeve nga robotët). Fushata elektorale që kemi përpara nuk duhet të zhvillohet "si në SHBA", tha ai. "Rusia është e interesuar që ta përçajë shoqërinë tonë dhe ta bëjë atë të pasigurtë", u shpreh politikani i CDU, Ansgar Heveling në një intervistë.

Juristët e së drejtës digjitale

Por lufta kundër lajmeve të gënjeshtërta mund të rrezikojë edhe liritë bazë. "Problemet në rrjetet sociale duhet të rregullohen krejtësisht me vetërregullim, arsimim dhe kompetencë mediatike", argumenton e Ngarkuara e OSBE-së për lirinë mediatike, Dunja Mijatovic "jo përmes kufizimeve të reja". Para së gjithash, nuk duhet të jenë firma private si Facebook ose Twitter ato që të vendosin për atë që është e vërtetë dhe për atë që është e gënjeshtërt, paralajmëron Joe McNamee, drejtor i Inisiativës Evropiane për të Drejtat Digjitale (EDRi) në intervistë me DW.

 

Albanian Shqip

Amharic አማርኛ

Arabic العربية

Bengali বাংলা

Bosnian B/H/S

Bulgarian Български

Chinese (Simplified) 简

Chinese (Traditional) 繁

Croatian Hrvatski

Dari دری

English English

French Français

German Deutsch

Greek Ελληνικά

Hausa Hausa

Hindi हिन्दी

Indonesian Bahasa Indonesia

Kiswahili Kiswahili

Macedonian Македонски

Pashto پښتو

Persian فارسی

Polish Polski

Portuguese Português para África

Portuguese Português do Brasil

Romanian Română

Russian Русский

Serbian Српски/Srpski

Spanish Español

Turkish Türkçe

Ukrainian Українська

Urdu اردو