ኢትዮጵያ

አፍሪቃ

ዓለም፣ አውሮጳ/ጀርመን

ኤኮኖሚ

ሳይንስ እና ህብረተሰብ፣ ጤና እና አካባቢ

ስፖርት

ባህል

ወጣቶች

የማኅበራዊ መገናኛ ዘዴዎች ቅኝት

ዝግጅቶቻችን በድምፅ

የዕለቱን ዝግጅት ለማዳመጥ 16:00 - 17:00

የአንድ ሣምንቱ የስርጭት ኮሮጆም "ዝግጅት"ን በመጫን ሊገኝ ይችላል። የአማርኛ፣ የኪስዋሂሊ፣ የሀውሳ፣የእንግሊዝኛ፣ የፈረንሣይኛ እና የፖርቱጊዝኛ ቋንቋ ሥርጭት በሚተላለፍበት ጊዜ በኢንተርኔት በInternet Explorer 8 በቀጥታ ማድመጥም ይቻላል። በፌስቡክ፣ በዋትስአፕ እና በviber public chat DW Amharicም ልታገኙን ትችላላችሁ። አስተያየታችሁ ዓቢይ ግምት የሚሰጠው ነው፤ በ +49-228-429-164995 ደውሉልን። በዕለቱ ዓቢይ ርዕስ ላይ በ+49 -162-1056831 በSMS አስተያየት ላኩልን። ባጠቃላይ በዝግጅታችን ላይ አስተያየታችሁን በኢሜይልም ልትልኩልን ትችላላችሁ።

amharic@dw.com

የኢትዮ-ጂቡቲ የምድር ባቡር

የቻይናዉ ባቡር

አዲስ አበባ ከተማ አጠገብ የሚገኘዉ የባቡር ጣብያ የተመለከተ «ኦሪንታል» ማለትም የድሮ የምሥራቅ ቤተ-መንግሥት ቢመስለዉ አይፈረድበትም። ካለፈዉ ዓመት ጥር ወር ወዲህ ሥራን የጀመረዉ ይህ የባቡር ጣብያ ከአዲስ የአዲስ አበባ ጅቡቲ የባቡር ማመላሸሻ አገልግሎት መስመር የሚጀምርበት ሥፍራ ነዉ። የባቡር ማመላለሻ አገልግሎቱ በኢትዮጵያ ጅቡቲ ምድር ባቡር ኩባንያ «EDR» እና ከቻይና በተገኘ በ 4 ቢሊዮን ዶላር ወጭ የተገነባ ነዉ።

የኢትዮ-ጂቡቲ የምድር ባቡር

ጥብቅ አሠራር

ኢትዮጵያዉያኑ የመንገደኞች ባቡር ማመላለሻዉ አስተናጋጆች አጠር ያለ ቀይ ቀሚሳቸዉንና ቆብን አድርገዉ ከጠዋቱ 2 ሠዓት ወደ ጅቡቲ የሚጓዘዉን መንገደኞች እንኳን ደህና መጣችሁ እያሉ ወደ ባቡሩ ያስገባሉ። የባቡሩን ሥራ የኢትዮ- ጅቡቲ ምድር ባቡር ኩባንያ ከመረከቡ በፊት ባቡሩን የሚሾፍሩትም ሆኑ እንቅስቃሴዉን የሚቆጣጠሩት ቻይናዉያኑ ባለሞያዎች ይሆናሉ። የባቡሩን የኤሌክትሮኒክስ እንቅስቃሴ የሚቆጣጠሩትም ሆኑ በብልሽት ጊዜ ባቡሩን የሚጠግኑት ቻይናዉያኑ ብቻ ናቸዉ።

የኢትዮ-ጂቡቲ የምድር ባቡር

ከከተማዉ በስተጀርባ

ከአዲስ አበባ ከተማ ወጣ ሲባል ትናንሽ የገጠር ከሞች አነስ አነስ ያሉ የገጠር መኖርያ ቤቶች ይገኛሉ። አካባቢዉ ላይ ከብቶች በባቡሩ ሃዲድ አካባቢ በሚገኘዉ አረንጓዴ በለበሰዉ ሚዳ ላይ ሳር ሲግጡና ሲንቀሳቀሱ ይታያል። የባቡር መስመሩ ዋና ተቆጣጣሪ ቻይናዊዉ ቫንግ ሁግዌ እንደገለፁት «ባቡር በሚያልፍበት ሃዲድ መስመር አካባቢ በርካታ የጋማ ከብቶች በመኖራቸዉ ምክንያት ነዉ፤ የባቡሩን ፍጥነት የምንቀንሰዉ» ብለዋል። «የባቡር መስመር ሥራዉን እንደጀመረ አካባቢዉ ካሉ ገበሪዎች ጋር ጥቂት ችግር አጋጥሞን ነበር። አሁን ግን ገበሪዎቹ በባቡር ለተገጩባቸዉ ከብቶቻቸዉ ካሳን አግኝተዋል» ሲሉ ቻይናዊዉ ቫንግ ሁግዌ ተናግረዋል።

የኢትዮ-ጂቡቲ የምድር ባቡር

የምቾት ጉዞ

12 ሰዓታትን የሚፈጀዉ አዲስ-ጅቡቲ የባቡር ጉዞ፤ ባቡሩ መንገደኞችን አሳፍሮ ወደ ምስራቅ ያስገመግማል። በባቡሩ ዉስጥ ሁለቱ ወጣት ፍቅረኛሞች ተዝናንተዉ በመጓዝ ላይ ናቸዉ። በባቡሩ ላይ የተሳፈረች በአንዲት አዲስ አበባ ቆይታ አድርጋ ወደ ጅቡቲ በመጓዝ ላይ ያለች ወጣት «ቀደም ሲል ከአዲስ ጅቡቲ የምንጓዘዉ በአዉቶቡስ ነበር፤ እጅግ አሰልቺና ከባድ ጉዞ ነበር። ጅቡቲ ለመድረስ በትንሹ አንድ ቀን ተኩል ይወስድብን ነበር፤ በዝያ ላይ ከአንድ አዉቶቡስ ወደሌላ አዉቶቡስ ቀይረን አድረን ነበር የምንደርሰዉ» ስትል ተናግራለች። ወጣትዋ በጅቡቲ በሚገኝ አንድ ት/ቤት የእንጊሊዘኛ ቋንቋ መምህር ናት።

የኢትዮ-ጂቡቲ የምድር ባቡር

ጊዜን ለመጠቀም

በአሁኑ ወቅት ከአዲስ አበባ ወደ ጅቡቲ የሚጓዘዉ ቁጥር አነስተኛ በመሆኑ ባቡሩ የተለያዩ ፉርጎዎች በተሳፋሪ ባልተያዙ ቦታዎች ላይ አንዳንድ ተሰፋሪዎች በሂና እጅን ማስጌጥን ጨምሮ የተለያዩ ሥራዎችን ሲሰሩ ይታያል። እንድያም ሆኖ የባቡር አገልግሎቱ ለተሳፋሪዎች ምቾት ቅድምያን ይሰጣል። ከአዲስ ጅቡቲ- ከጅቡቲ አዲስ በየቀኑ በሚጓዘዉ፤ በሁለቱም የባቡር መስመር አገልግሎት ላይ ሁለት የእቃ መጫኛ ፉርጎዎች ይገኛሉ። በእያንዳንዱ ፉርጎ ኢትዮጵያዉያን የሚፈልግዋቸዉን ቁሳቁሶች የያዙ 106 የጅምላ የእቃ ማሸግያዎች በእቃ መጫኛ ፉሮጉዎች ዉስጥ ይገኛሉ።

የኢትዮ-ጂቡቲ የምድር ባቡር

ያለፈዉን ማመስገን

አዲስ የተዘረጋዉ የአዲስ ጅቡቲ የባቡር መስመር በቀድሞዉ ንጉስ ዘመን በ 20ኛዉ ምዕተ ዓመት ከተገነባዉ የባቡር መስመር ጋር ተመሳይነት አለዉ። አክስቱን ለመጠየቅ ወደ ጅቡቲ የተጓዘዉ ዩልዩስ «ምርጫ ቢኖረኝ፤ በቀድሞዉ ባቡር እጓዝ እመርጥ ነበር» ሲል ይናገራል። ዩልዮስ ለዚህ ምክንያቱ « ምክንያቱም የቀድሞዉ ባቡር መስመር የተለያዩ የኢትዮጵያ ከተሞችን እያቆራረጠ ነበር ጅቡቲ የሚደርሰዉ። በጉዞ ወቅት ባቡሩ የተለያዩት ከተሞችን እያቆራረጠ ሲቆም በግዛቱ ዉስጥ የሚነገሩትን የተለያዩ ቋንቋዎች ባህሎች መስማት ማየት ይቻል ነበር። ይህ የአሁኑ ባቡር ግን ሁሉን ነገር አልፎ ነዉ ጅቡቲ የሚደርሰዉ።» ባይ ነዉ።

የኢትዮ-ጂቡቲ የምድር ባቡር

ሕይወት የዘራዉ ባቡር

ሁለት ሦስተኛዉ የመንገደኞች ማመላለሻ ፉርጎ ተሳፋሪ አልባ የነበረዉ ባቡር ከአዲስ አበባ 728 ኪሎ ሜትር ተጎዞ ድሪደዋ ከተማ ሲደርስ በርካታ ተጓዦችን ማሳፈር ቀጠለ። አብዛኞቹ ተሳፋሪዎቹ በአማርኛ በሶማሊ ሌሎች ደግሞ በፈረንሳይኛ ቋንቋ ያወራሉ። ተሳፋሪዎቹ የተለያዩ የሚበሉ ነገሮችን ከሚያዞሩ ሱቅ በደረቴዎች ይገዛሉ፤ ይወያያሉ፤ ሙዚቃም ከሩቅ ይሰማል። የባቡሩ ዉስጥ ያለዉ ካፊቴሪያ ወይም ቡና ቤት እስካሁን ሥራዉን አልጀመረም። ጅቡቲ በፈረንሳይ ቅኝ ግዛት ሥር በመቆየትዋ አብዛኛዉ የጅቡቲ ተወላጅ የፈረንሳይኛ ቋንቋን ይናገራል።

የኢትዮ-ጂቡቲ የምድር ባቡር

የተጓዥ ፍጎትን እናከብራለን

«ማስተካከያ ማድረግ አለብን» አሉ የባቡር መስመሩ ዋና ተቆጣጣሪ ቻይናዊዉ ቫንግ ሁግዌ። ቫንግ ሃገራቸዉ ቻይና እፅ ብላ ወደ ሃገርዋ እንዳይገባ ያገደችዉን ጫት የያዘ ሰዉ እሳቸዉ በሚቆጣጠሩት ባቡር ዉስጥ በመግባቱ አይተዉ ነዉ። ቫንግ በመቀጠል «ቀደም ሲል ባቡር ዉስጥ ጫት እንዲገባ ከልክለን ነበር። ግን ቆየት ብሎ የኢትዮ-ጅቡቲ ምድር ባቡር ኩባንያ ጫት የባህላችን አንዱ ክፍል ነዉ ብሎ በማለቱ ጫትን ይዞ ባቡሩ ላይ መሳፈር ተፈቅዶአል። ባህልን እናደንቃለን እንጂ አናጠፋም፤ መከባበር ያስፈልጋል።» ሲሉም አክለዋል።

የኢትዮ-ጂቡቲ የምድር ባቡር

በትክክለኛ መንገድ

ባቡሩ ረጭ ብሎ በረሃዉን እያቆራረጠ ጅቡቲ ሊደርስ ወደ 200 ኪሎ ሜትር ገደማ ቀርቶታል። ከባቡሩ ሞተር የሚወጣዉ ድምፅም ቀነስ ያለ ይመስላል። በባቡር መስመሩ እና በባቡር ጉዞ ምክንያት በሁለቱ ሃገራት መካከል የተነቃቃዉ የኤኮኖሚ የንግድ እንቅስቃሴ፤ በአፍሪቃ ቀንድ ሠላምና ትብብርን እያተጠናከረ መምጣቱን ያመለክታል። ይህን እንቅስቃሴ አንዳንድ አስተያየት ሰጭዎች «ሁከትና ብጥብጥ በማያጣዉ ቀጠና አዲስ የተስፋ ጎህ የመቀደዱ ምልክት ነዉ» ይሉታል።

ዜና በእንግሊዝኛ

ዶይቸ ቬለ በማህበራዊ መገናኛ ዘዴዎች

አስተያየትዎ
አስተያየትዎን ለመላክ የአስተያየት መስጫውን ፎርም ይጠቀሙ።
ተፅኖ ፈጣሪ አፍሪቃዉያን ሴቶች

ከፍተኛ ድል ለኢትዮጵያ ሴቶች

አምባሳደር ሳህለ ወርቅ ዘውዴ ከጥቅምት 15 ቀን፤ 2011 ዓ.ም ጀምሮ የኢትዮጵያ ርዕሰ ብሔር ሆዉ ተሾመዋል፡፡ አምባሳደር ሳህለ ወርቅ ዘውዴ በኢትዮጵያ ታሪክ የመጀመርያዋ ሴት ፕሬዚደንት ናቸዉ። የወንዶች የፖለቲካ እና ኤኮኖሚ የበላይነት በሚታይበት ኢትዮጵያ አምባሳደር ሳህለ ወርቅ ወደ ርእሰ ብሔርነት ሥልጣን መምጣት ለሃገሪቱ ለሴቶች ከፍተኛ ድል ሆኖ ታይቶአል። ከርዕሰ ብሔር አምባሳደር ሳህለ ወርቅ ዘውዴ ሌላ የሃገሪቱ የመከላከያ ሚኒስቴርነት ሥልጣንነትን ጨምሮ አዲሱ ካቢኔ ገሚሱ ሴቶች ከፍተኛ ባለስልጣናት ሆነዋል።

ተፅኖ ፈጣሪ አፍሪቃዉያን ሴቶች

በአፍሪቃ የመጀመርያዋ ተመራጭ ሴት ፕሬዚዳንት

ኤልን ጆንሰን ሴርሊፍ በዴሞክራስያዊ ምርጫ ወደ ስልጣን የመጡ የመጀመርያዋ አፍሪቃዊት ፕሬዚዳንት ናቸዉ። ሴርሊፍ ከጎርጎረሳዉያኑ 2006 እስከ 2018 ዓ.ም የላቤርያ ፕሬዚዳንት ሳሉ ሥራ አጥነትን፤ ሃገራቸዉ ያለባትን እዳ ለመቅረፍና በሴራሌዮን የኤቦላ ቫይረስ እንዳይሰራጭ ተግተዉ ሰርተዋል። ለሴቶች ደሕንነትና ፍትህ ላበረከቱት አስተዋጽኦ በጎርጎረሳዊዉ 2011 የሰላም ኖቤል ተሸላሚም ሆነዋል። ሰርሊፍ ዛሬ በተመድ የአህጉሪቱ የፍልሰት ጉዳይ ተመልካች ቢሮ ሊቀመንበር ናቸዉ።

ተፅኖ ፈጣሪ አፍሪቃዉያን ሴቶች

ሩዋንዳዊቷ ከፍተኛ ጠበቃ

ሩዋንዳ ከ10 ዓመት ወዲህ ከፈረንሳይኛ ይልቅ ኢንጊሊዘኛ የሥራ ቋንቋ እንዲሆን ቢደነገግም የሩዋንዳ የቀድሞ የዉጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሉዊዝ ሙሲኪዉቦ በጎርጎረሳዊዉ 2019 የሩዋንዳ የፈረንሳይኛ ቋንቋ ማኅበረሰብ ዓለምአቀፍ ድርጅት ተጠሪ እንዲሆኑ ተሾመዋል። የሉዊዝ መመረጥ በተለይ በዲፕሎማሲዉ ሥራ ከፍተኛ ቦታ የሚሰጠዉ ነዉ ተብሎአል። ሉዊዝ ሙሲኪዉቦ ከፈረንሳዩ ፕሬዚደንትና ከሌሎች የዉጭ ሃገራት ባለሥልጣናት ድጋፍን አግኝተዋል።

ተፅኖ ፈጣሪ አፍሪቃዉያን ሴቶች

አንዲት ሴት እና 193 ሃገራት

ከጎርጎረሳዉያኑ 2017 ጀምሮ በተመድ ተለዋጭ ፀሐፊ ሆነዉ በማገልገል ላይ ያሉት ናይጀርያዊትዋ አሚና ሞሐመድ ሌላዋ የአህጉሪቱ ከፍተኛ ባለሥልጣን ናቸዉ። አሚና ሞሐመድ ከጎርጎረሳዊዉ 2002 እስከ 2005 ድረስ በተመ በአምዕቱ የልማት ግቦች ዘርፍ አገልግለዋል። ከዝያ በመለጠቅ የቀድሞዉ የተመድ ዋና ፀሐፊ የባን ኪሙን ልዩ አማካሪም ነበሩ። በተመድ የአማካሪነት ሥራ ተልኮአቸዉን ሲያጠናቅቁ ደግሞ፤ በናይጀርያዉ ፕሬዚደንት ሙሃማዱ ቡሃሪ የሥልጣን ዘመን የሃገሪቱ የአካባቢ ተፈጥሮ ጉዳይ ሚኒስትር ሆነዉ አገልግለዋል።

ተፅኖ ፈጣሪ አፍሪቃዉያን ሴቶች

እዳን ለማቃለል የታገሉት ናሚቢያዊት

ናሚቢያዊቷ ሳራ ኩጎንጌላዋ አማዲላ ከጎርገረሳዉያኑ 2015 ጀምሮ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነዉ ናሚቢያን እያስተዳደሩ ነዉ። አሚና በሃገሪቱ የተመረጡ የመጀመርያዋ የሴት ጠቅላይ ሚኒስትርም ናቸዉ። ጠቅላይ ሚኒስትር አሚና ወደዚህ ስልጣን ከመምጣታቸዉ በፊት የሃገሪቱ የገንዘብ አስተዳደር ሚኒስትር ሆነዉ አገልግለዋል። በዚህ ስልጣናቸዉ ሃገሪቱን ከእዳ ሊያቃልል የሚችል መርህ ቀርፀዉ ናሚቢያ ከተሸከመችዉ እዳ አቃለዋታል። የኤኮኖሚ ጉዳይ ምሁርዋ ናሚቢያዊት ከጎርጎረሳዉያኑ 1995 ጀምሮ የናሚቢያ ብሔራዊ ምክር ቤት አባልም ናቸዉ።

ተፅኖ ፈጣሪ አፍሪቃዉያን ሴቶች

በሃገራቸዉ የነዳጅ ዘይት የነገሡት ባለኃብት

ኢዛቤል ዶሻንቶስ በአንጎላ አወዛጋቢ ባለሥልጣን ናቸዉ። ከጎርጎረሳዉያኑ 2016 ጀምሮ የአንጎላ የነዳጅ ምርት ኩባንያን በዳይሬክተርነት የመሩት ኢዛቤል፤ የቀድሞ ፕሬዚደንት ዶሻንቶስ ልጅ ናቸዉ። አሁን ወደ ሥልጣን የመጡት የአንጎላ ፕሬዚዳንት ለባለሥልጣናት በዝምድና የሚሰጥን ድጋፍም ሆነ ሥራ የሚቃወሙ በመሆናቸዉ ወደ ስልጣን እንደመጡ ነበር የቀድሞዉ ፕሬዚደንት የኤድዋርዶ ዶሻንቶስን ልጅ ኢዛቤልን ከነበራቸዉ ስልጣን ያነስዋቸዉ። ሆኖም ግን ኢዛቤል ዶሻንቶስ ሲያስተዳድሩት የነበረዉን የሃገሪቱን የነዳጅ ዘይት ኩባንያ ገቢ ዱባይ ወደሚገኝዉ የግል ባንካቸዉ ያከማቹ«ይሰርቁ»ስለነበር አሁንም በሃብት ዳጎስ እንዳሉ ናቸዉ።

ተፅኖ ፈጣሪ አፍሪቃዉያን ሴቶች

ያልተነገረላቸዉ ተፅኖ ፈጣሪ የኮንጎ ሴት

ምስጢር በመጠበቅና ከፍተኛ ጥንቃቄያቸዉ የሚታወቁት ጃኔት ካቢላ የዴሞክራቲክ ኮንጎ ፕሬዚዳንት የጆሴፍ ካቢላ መንትያ እህት ናቸዉ። ጃኔትና ጆሴፍ ደግሞ የቀድሞዉ የኮንጎ ፕሬዚዳንት ልጆች መሆናቸዉ ነዉ። ጃኔት ካቢላ በዴሞክራቲክ ኮንሆ የፓርላማ አባል ናቸዉ። ከዝያ በተጨማሪ የአንድ የቴሌቭዥን፤ ራድዮና የኢንተርኔት ማሳረጫ ኩባንያ ባለቤት እና አስተዳዳሪ ናቸዉ። ጃኔት አንድ ወቅት ለአንድ የፈረንሳይ መጽሔት በሰጡት ቃለ ምልልስ በሃገራቸዉ ከሚገኙት ተፅኖ ፈጣሪ ከፍተኛ ባለሥልጣናት መካከል አንዷ ነኝ ብለዉ መናገራቸዉ ይጠቀሳል።

ተፅኖ ፈጣሪ አፍሪቃዉያን ሴቶች

ወጣትዋ የማሊ የዉጭ ጉዳይ ሚኒስትር

ወጣትዋ የማሊ የዉጭ ጉዳይ ሚኒስትር ካሚሳ ካማራ በሃገሪቱ ታሪክ የተመረጡ የመጀመርያዋ ሴት የዉጭ ጉዳይ ሚኒስትር ናቸዉ። የ 35 ዓመትዋ ወጣት ሚኒስትር ለዳግመኛ የሥልጣን ዘመን ለተመረጡት ለማሊዉ ፕሬዚዳንት ባቡከር ኪየታ ካቢኔ ከተሾሙት 11 ሴት ሚኒስትሮች መካከል አንዷ ናቸዉ። የማሊ የመንግሥት የሚንስትሮች ምክር ቤት በአጠቃላይ 32 ሚኒስትሮችን ያቀፈ ነዉ።

ተፅኖ ፈጣሪ አፍሪቃዉያን ሴቶች

ናይጀርያዊቷ ባለሐብትና በጎ አድራጊ

ናይጀርያዊቷ ቱጃር ፍሎሩንሾ አላካጃ የ 1,6 ቢሊዮን ዶላር ባለንብረት መሆናቸዉ ይነገርላቸዋል። የነዳጅ ጥሪ ሃብትን በታደለችዉ ናይጀርያ ፍሎሩንሾ አላካጃ «ፋማ ኦይል» የተባለ የነዳጅ ማምረቻ ኮባንያ አስተዳዳሪና ባለንብረት ናቸዉ። ይኸዉ ንብረታቸዉ ታድያ በሃገሪቱ ከሚኖሩ ዜጎች በሐብት ክምችት ሦስተኛዋ የናይጀርያ ቱጃር አድርጎአቸዋል። እንደ አንጎላዋ ኢዛቤል ዶሻንቶስ ሁሉ ናይጀሪያዊቷ ፍሎሩንሾ አላካጃም በዓለማችን ከሚገኙ በጣም ቱጃሮች ከሚባሉት ጥቂት ሰዎች መካከል አንድዋ ናቸዉ። የ 67 ዓመትዋ ናይጀርያዊት ባለሐብት በአቋቋሙት የሕጻናት መርጃ ተቋም ወላጆች የሌላቸዉን ልጆች ይረዳሉ።

Albanian Shqip

Amharic አማርኛ

Arabic العربية

Bengali বাংলা

Bosnian B/H/S

Bulgarian Български

Chinese (Simplified) 简

Chinese (Traditional) 繁

Croatian Hrvatski

Dari دری

English English

French Français

German Deutsch

Greek Ελληνικά

Hausa Hausa

Hindi हिन्दी

Indonesian Indonesia

Kiswahili Kiswahili

Macedonian Македонски

Pashto پښتو

Persian فارسی

Polish Polski

Portuguese Português para África

Portuguese Português do Brasil

Romanian Română

Russian Русский

Serbian Српски/Srpski

Spanish Español

Turkish Türkçe

Ukrainian Українська

Urdu اردو