جشنواره دمبوره؛ مخالفت گسترده با اعلامیه شورای علمای بامیان

شمار زیادی از شهروندان، فرهنگیان و فعالان مدنی بامیان، در واکنش تندی به اعلامیه شورای علمای این ولایت در مخالفت با برگزاری جشنواره موسیقی "دمبوره"، این اقدام را خالی از توجیه منطقی و شرعی خوانده اند.

اخیراَ و با نشر پوسترهای تبلیغاتی یک جشنواره موسیقی در بامیان، شورای علمای شیعه این ولایت با صدور اعلامیه ای گفته است که راه اندازی این گونه جشنواره ها مغایر با ارزش های دینی و اسلامی است. البته این شورا نیز دو پارچه شده و در این اعلامیه که از سوی شاخه دوم شورای علمای بامیان منتشر شده، آمده است که اداره محلی باید جلو این نوع برنامه های "تقویت کننده فساد" را بگیرد.

گروه های مختلف در بامیان به انتشار این اعلامیه اعتراض کرده و برخی ها آن را "طالبانی" خوانده اند. اداره اطلاعات و فرهنگ این ولایت دمبوره را جزئی از ارزش های کهن فرهنگی مردم خوانده و تاکید کرده است که هیچ دلیل قانع کننده ای برای لغو جشنواره موسیقی وجود ندارد.

سید احمد حسین احمدپور، سرپرست این اداره گفت که این جشنواره به خواست مردم بامیان برگزار می گردد: "در جشنواره دمبوره که در واقع بازتاب دهنده و معرف فرهنگ و هنر بومی مردم است، هیچ برنامه ای که منافی ارزش های دینی باشد گنجانده نشده است و به همین سبب مخالفت عالمان دینی با این جشنواره نیز موجه نیست."

بیشتر بخوانید:  انگشتان ترک خورده که صدا خلق میکنند

نخستین دور جشنواره فرهنگی و هنری دمبوره، در روزهای جمعه و شنبه پیش رو در مرکز بامیان برگزار خواهد شد. هنرمندانی که قرار است در این جشنواره آهنگ اجرا کنند، روز سه شنبه در میان استقبال پرشور فرهنگیان، وارد این ولایت شدند.

اداره ارشاد، حج و اوقاف بامیان به عنوان یک نهادهای دینی از برگزاری این جشنواره حمایت کرده و آن را برنامه ای مدنی و اجتماعی خوانده است. به گفته مسئولان این اداره، برگزاری این جشنواره هیچ تناقضی با احکام اسلامی ندارد.

نصرالله بلاغی، عضو شورای علما و مدیر مساجد اداره حج و اوقاف بامیان می گوید که انتشار اعلامیه از آدرس شورای علما، از سوی تعدادی اندک و به احتمال زیاد یک فرد صورت گرفته است: "جشنواره های این چنینی که در تمامی کشورهای اسلامی برگزار می شوند، در تضاد با شریعت اسلامی قرار ندارند."

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

در حال حاضر این صنایع، بر علاوه بازار های داخلی، به بازارهای خارجی از جمله هند، تاجیکستان، ترکیه و ایران نیز راه یافته و با استقبال گرم شهروندان این کشورها روبرو شده اند.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

شماری از تاجران این کشورها برای خریداری این صنایع دستی و فروش آنها در بازارهای بزرگ بین المللی، علاقه مندی نشان داده اند.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

گردشگرانی که به بامیان سفر می کنند نیز، صنایع دستی زنان این ولایت را به عنوان سوغات و یادگار سفر خریداری کرده و به کشورهای خود می برند.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

بیشترین خریداران داخلی صنایع دستی بامیان را زنان بویژه دختران جوان تشکیل می دهند. لباس های سنتی که با طرح های مختلف دوخته می شوند، طرفداران زیادی در میان آنان یافته است.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

هم اکنون شمار زیادی از باشندگان بامیان نیز، برای تزئین خانه های شان از صنایع دستی ای که در این ولایت تولید می شوند، استفاده می کنند.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

صنایع دستی منحصر به فرد بامیان سبب شده اند تا این ولایت به عنوان یکی از شهرهای خلاق جهان در بخش فرهنگ بومی و صنایع دستی انتخاب شود.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

رشد این صنایع توانسته است در بهبود وضعیت اقتصادی خانواده های روستایی در بامیان، موثر واقع شود.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

بافت قالین، گلیم، خورجین، برگ، نمد، فرش های سنتی، سوزن دوزی، خامک دوزی و دوخت لباس های سنتی، از مهمترین صنایع دستی زنان بامیان به شمار می روند.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

با آنکه مراحل تولید صنایع دستی، کاری بسیار سخت و دشوار است، اما در بیشتر اوقات، برای برخی از زن ها نوعی تفریح به حساب می آید.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

هم اکنون ده ها انجمن زنانه در زمینه رشد صنایع دستی در بامیان فعالیت دارند.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

شماری از زنان می گویند در صورتی که صنایع دستی در طرح های مناسب و با رنگ های متفاوت ساخته شوند، از جایگاه خوبتری در بازارهای بزرگ بین المللی برخوردار خواهند شد.

تصویر: صنعتی که بامیان را شهری رنگین کرده است

تولید کنندگان صنایع دستی در بامیان، خواهان حمایت و سرمایه گذاری دولت و موسسات کمک کننده در این راستا هستند.

استقبال از هنرمندان

این نخستین بار نیست که عالمان دینی در بامیان با برگزاری جشنواره های فرهنگی مخالفت می کنند. آنان چند سال پیش نیز ضمن تحریم کنسرت موسیقی "روز جوان" با اداره محلی اعلام مقاطعه کرده بودند.

با آنکه اعلامیه های شورای علمای بامیان در مخالفت با موسیقی، همواره مورد اعتراض و انتقاد مردم قرار گرفته است، اما این شورا در اعلامیه جدید خود از مردم خواسته است تا مانع برگزاری این جشنواره شوند. شهروندان بامیان و برخی از مناطق دیگر کشور اما به این خواست آنان اعتنایی نکرده و از هنرمندان محلی حمایت کرده اند.

با این حال محمد سجاد محسنی معاون شورای علمای بامیان بر لغو جشنواره دمبوره تاکید دارد: "حکومت افغانستان اسلامی است و از همین رو ما اجازه نخواهیم داد تا این برنامه حرام برگزار گردد؛ اما اگر حکومت این جشنواره را برگزار کند، عالمان دینی الزاما با آن مقابله نخواهند کرد."

واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی

کاربران شبکه های اجتماعی نیز به اعلامیه شورای علمای بامیان، واکنش های تند و گسترده ای نشان داده اند. برخی از آنها در حمایت از جشنواره دمبوره و هنرمندان، تصاویر نمایه خود را با تصویر دمبوره جاگزین کرده و گفته اند که "تاریخ سوءاستفاده از عبا و عمامه" برای سلب آزادی های مردم، منقضی شده است.

محمدامین ابتهاج حجتی، یکی از فرهنگیان بامیان گفت که جامعه بامیان متعلق به شورای علما و جزو مالکیت های آن نیست: "بامیان جامعه ای چندفرهنگی دارد که به فرهنگ های متفاوتی در دنیا تعلق می گیرد. ما پاسدار میراث های فرهنگی جهانی موجود در بامیان هستیم و به هیچ عنوان به هیچ کسی اجازه لغو جشنواره دمبوره را نخواهیم داد."

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

بند امیر، نخستین پارک ملی افغانستان، مشهوترین و پرجاذبه‌ترین منظره دیدینی را دارد. این بند طبیعی با آب نیلگون‌اش منطقه‌ای جذاب برای جهانگردان است.

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

بند امیر با وجود زیبایی‌هایش به دلیل وضعیت خراب امنیتی در مسیر راه کابل- بامیان بازدید کننده زیادی ندارد. در صورت تامین امنیت و بهبود راه‌های مواصلاتی، این بند تبدیل به مکان مزدحمی خواهد شد.

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

جزیره‌ای کوچک در بند غلامان بامیان

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

بازدیدکنندگان بند امیر می توانند قایق سواری کنند.

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

اکثر مردم بامیان مانند دیگر مناطق افغانستان زراعت پیشه اند. کشتزارها به مرکز این ولایت زیبایی خاصی می‌بخشند.

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

تندیس‌های بودا در بامیان از شهرت جهانی برخودار اند. هر دو تندیس در سال 2001 توسط گروه طالبان انفجار داده شدند. در بازسازی این تندیس‌ها پیشرفتی دیده نمی‌شود.

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

این تپه‌ها که اصولاً باید محل تاریخی باشد، فعلاً محل اقامت مغاره نشینان است. اکثر مردم ولایت بامیان فقیر اند که مغاره نشینی گواه آن است.

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

نمای دیگری از تپه های تاریخی بامیان

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

نمایی از طبیعت بامیان

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

این هم نمایی از طبیعت سبز و تپه های مسکونی بامیان

آلبوم عکس: زیبایی‌های بامیان، پایتخت فرهنگی سارک

نمای نزدیک از ستون های مغاره های تاریخی بامیان

آوازخوانی با دمبوره بخش مهمی از فرهنگ مردم مناطق مرکزی افغانستان است که از طرفداران و علاقه مندان زیادی در میان عموم مردم برخوردار است. در طول تاریخ اما عالمان دینی همواره تلاش کرده اند تا این بخش از فرهنگ اصیل و بومی ساکنان این مناطق را محو کنند. حتی برخی هنرمندان محلی به قتل رسانده شده اند.

با وجودی که این مخالفت ها تا کنون هم ادامه دارند، برگزاری جشنواره های فرهنگی و هنری با اجرای موسیقی محلی در مناطق مرکزی به خصوص بامیان، در بیشتر از یک و نیم دهه گذشته رو به افزایش نهاده است. در دو سال اخیر، دختران بامیانی نیز نواختن دمبوره را فراگرفته و تیم موسیقی محلی تشکیل داده اند. تنها عامل این تغییر مثبت، حمایت مردم از فعالیت های فرهنگی خوانده شده است.

گزارشگر: محمد زمان احمدی

ما را دنبال کنید