پایتخت فرهنگی اروپا: تحول چشمگیر شهر ماترا

شهر ماترا در ایتالیا، که سیاستمداران آن را به فرآموشی سپرده بودند، یکی از شهرهای جنوبی و از لحاظ اقتصادی فقیر ایتالیا است. ماترا روز شنبه به عنوان پایتخت فرهنگی اروپا معرفی شد.

کارلو لیوی، نویسنده، نقاش و طبیب، در مورد ماترا نوشته است که "من هرگز چنین تصویری از بدبختی ندیده ام." او به این ترتیب کمک کرد تا این شهر از شهرت ناخوشایند اش بیرون بیاید. لیوی در رمان اش زیر نام "مسیح تنها تا ابولی آمد" در سال ۱۹۴۵ در مورد دوران که در جنوب ایتالیا بود، نوشته است. ماترا بعد از شهر ابولی موقعیت دارد.

به عنوان یکی از اعضای اپوزیسیون، لیوی توسط رژیم فاشیستی موسولینی دستگیر شد و به عنوان زندانی سیاسی به منطقه باسیلیکاتا، که ماترا نیز شامل آن است، تبعید گردید. او در کتاب مشهور اش از یک چشم انداز بی نظیر طبیعت و شرایط ناگوار زندگی توصیف می کند که در آن چوپان ها با خانواده و حیوانات شان در مغاره ها زندگی می کنند، بدون آب و برق و بدون مراقبت های صحی، جدا از سایر جهان.

رمان او در مکاتب تدریس می شد و شهر ماترا برای بسیاری مساله "شرم آور" برای ایتالیا به شمار می رفت. این  شهر می خواست این تصویرش را بالاخره تغییر دهد و موفق هم گردید. در سال ۱۹۹۳، این شهر به عنوان یک میراث فرهنگی یونسکو اعلام گردید و در سال ۲۰۱۹، در کنار پلوودیو، دومین بزرگترین شهر بلغاریا، ماترا نیز پایتخت فرهنگی اروپا تعیین شد.

تصویر جدید شهر

ماترا با تاریخ ۸۰۰۰ ساله اش، یکی از قدیمی ترین شهرهای اروپا است. ساکنان این شهر کشاورزان و چوپان های بوده اند که در مغاره ها زندگی می کردند. شهرک مغاره یی شان، که به نام "ساسی" یا صخره شهرت دارد، شامل مجموعه ای از خانه ها، کلیساها و صومعه ها، ساخته شده در میان صخره هاست. پس از جنگ دوم جهانی، برای اسکان مجدد مردم، محله های جدید ساخته شد.

به این ترتیب شهرک مغاره یی به تدریج از بین می رفت، تا آنکه ماترا مورد توجه صنعت گردشگری قرار گرفت. از آن به بعد این شهرک ها به هوتل های لوکس تبدیل شده و سالانه گردشگران زیادی را از سراسر جهان به خود جذب کرده است. بر اساس گفته های پائولو وری، رئیس موسسه "ماترا ۲۰۱۹" و مسئول برنامه پایتخت فرهنگی اروپا، از سال ۲۰۱۱ تاکنون شمار گردشگران  در این شهر چهار برابر شده است.

شهرک های مغاره یی میراث فرهنگی جهانی اند و یکی از مقاصد محبوب گردشگران به شمار می رود

اما این شهر کوچک می خواهد از گردشگری گسترده به هر قیمتی که باشد، جلوگیری کند. وری در ادامه می گوید: «از این توسعه شگفت زده و همزمان وحشت زده شدیم. بنابرین ما یک استراتژی را توسعه دادیم که می تواند در دیگر شهرهای که از ناحیه گردشگری گسترده رنج می برند، مفید واقع شود. ما افرادی را که به ماترا می آیند به عنوان یک توریست نمی بینیم بلکه به عنوان یک "شهروند موقت" می بینیم. هر یک از آنها در طول اقامت در ماترا یک "پاسپورت" به دست می آورند. بازدید کنندگان بدین ترتیب بخشی از باشندگان شهر می باشند. ما می خواهیم یک گفتمانی را بین باشندگان اصلی شهر و بازدید کنندگان ایجاد کنیم. ما نمی توانیم شهر را به "ایر بی ان بی" واگذار کنیم، زیرا به این ترتیب می تواند شهر هویت اش را از دست دهد. ("ایر بی ان بی" وبسایتی است که از طریق آن در سراسر جهان هرکسی می تواند اتاق ها و یا هوتل های را برای جهانگردان به کرایه بدهد.)

نمیخواهیم شهر را به "دیزنی لند" تبدیل کنیم

پائولو وری و تیم او به جای تعویض پلت فرم مسکن و مشتریان اش، گزینه دیگری را انتخاب کرده اند: "حدود ۵۰۰ نفر، که اتاق های خود را از طریق "ایر بی ان بی" در اختیار قرار می دهند، با ما در این پروژه " شهروندی موقت" مشغول به کار هستند. ما از گردشگران دعوت می کنیم که نه تنها به بازدید مغاره ها بروند، بلکه از سایر نقاط شهر نیز دیدن کنند. بدین منظور پنج مسیر گردشگری نیز ایجاد شده اند. مثلا گردشگران این فرصت را به دست می آورند که با ماترای دهه ۱۹۳۰ و یا دیگر دوره ها آشنایی پیدا کنند. همچنین ما می خواهیم شهر را گسترش داده و فرصت های جدیدی ایجاد کنیم.

پائولو وری، رئیس موسسه "ماترا ۲۰۱۹" و مسئول برنامه پایتخت فرهنگی اروپا

از دیر زمانی این مساله مورد بحث قرار داشت که آیا با تعیین تکت دخولی برای توریست های روزمره، می توان جلو گردشگری گسترده را گرفت، یانه. بعد از اینکه شهر ونیز ایتالیا تصمیم گرفت برای بازدیدکنندگان تکت دخولی تعیین کند، یعنی هر کس که وارد ونیز می شود باید پول پرداخت کند، این امر بیشتر بحث برانگیز شد. اما پائولو وری در این رابطه تردید دارد و می گوید "من نمی خواهم که فقط افراد ثروتمند به شهرها دسترسی پیدا کنند، و از سوی دیگر نمی خواهم ماترا به "دیزنی لند" تبدیل شود. به همین دلیل این شهر طرح "شهروندی موقت" را پیش می برند.

"آینده ایباز" ماترا

شعار پایتخت فرهنگی اروپا، "آینده ای باز ماترا" است. تلاش می گردد به این سوال که چگونه فرهنگ می تواند اروپا را به یک آینده بهتر کمک کند، جوابی به دست آید. پائولو وری می گوید که ماترا می تواند یک الگو برای شهرهای کوچک در جنوب اروپا باشد. او در ادامه می گوید که "ما یک مکتب باز طراحی را ایجاد کردیم. بسیاری از ایده های جدید برای طراحی شهر جمع شده اند و ما شروع به ایجاد مکان های جدید برای بازدید کنندگان کردیم".

یک منظره زیبا از کلیساهای سانتا ماریا د ادریس و سان جیووانی در مونترنو در ماترا

آمادگی ها برای جشن های بزرگ به شدت به پیش می روند. شب ۱۸ جنوری ساکنان ماترا فانوس های سنتی خود را روشن کرده بودند. هشت نمایشگاه توسط هشت هنرمند راه اندازی شده بود. روز بعد، دقیقا ۲۰۱۹ نوازنده از سراسر جهان، با هم در جاده های ماترا راهپیمای کردند.

پائولو وری می گوید که "سال ۲۰۱۹ برای اتحادیه اروپا مهم است. در ماه مارچ برگزیت و سپس انتخابات پارلمان اروپا در ماه می است، و ما می خواهیم از طریق فرهنگی به آینده اروپا کمک کنیم."

بعد از شهر های فلورانس (۱۹۸۶)، بولونیا (۲۰۰۰) و جنوا (۲۰۰۴)، ماترا در حال حاضر چهارمین پایتخت فرهنگی اروپا در ایتالیا است.

nka, si (Breuer)