اختلاف نظر در مورد تاخیر در پرداخت حقوق نیروهای مسلح

امیر حاتمی، وزیر دفاع ایران می‌گوید که دیر پرداخت شدن حقوق نیروهای مسلح به اختلاف محاسبه بین سازمان برنامه بودجه و نیروهای مسلح برمی‌گردد. اختلاف بر سر سهم حقوق نظامیان و سهم "تقویت بنیه نظامی کشور" از بودجه سالانه است.

حاتمی روز دوشنبه (۲۸ اوت/۶ شهریور) در واکنش به انتقاد برخی نمایندگان مجلس به سایت خانه ملت، (سایت مجلس) توضیحاتی داد و کسری حقوق پرداخت‌شده به اعضای نیروهای مسلح را ناشی از "اختلاف محاسبه‌ای میان نیروهای مسلح و بخش‌های مرتبط همانند سازمان برنامه و بودجه" عنوان کرد.

او گفت که حقوق نیروهای مسلح ۲۰ درصد نسبت به هم طرازان خود در سایر دستگاه‌ها بیشتر است که این تفاوت به دلیل سختی و وضعیت خاص کاری نیروهای مسلح است.

با این همه، نادر قاضی‌پور نماینده ارومیه در مجلس، روز دوشنبه در یک اخطار قانونی خطاب به مسعود پزشکیان، نائب رئیس مجلس، گفت: «هر کدام از نیروهای مسلح ۷۰۰ هزار تومان از حداقل حقوق کارمندان کمتر دریافتی دارند اما با این وجود تنها حقوق ۲۳ روز از مردادماه به آنها پرداخت شده است.»

یک روز قبل‌تر هم احمد امیرآبادی نماینده مردم قم و عضو هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس، با اشاره به پرداخت با تأخیر حقوق مردادماه نیروهای مسلح اعم از سپاه، ارتش و ستادکل نیروهای مسلح، گفته بود: «بنده با ستاد کل نیروهای مسلح و سازمان برنامه و بودجه هم در این زمینه صحبت کردم، اختلافی در بحث نحوه واگذاری اعتبارات بین نیروهای مسلح و دولت وجود دارد، سازمان برنامه و بودجه گفته است از همین اعتبارات بنیه دفاعی حقوق‌ها را پرداخت کنید، اما مسئولان نیروهای مسلح گفته‌اند تخصیص اعتبارات بنیه دفاعی و ردیف‌های بودجه آن جداست، ردیف حقوق‌ها هم جداست، دولت باید حقوق را کامل پرداخت کند ولی مسئولان سازمان برنامه و بودجه هم قبول نکرده و پرداخت نکردند.»

سهم‌های نامتوازن

به عبارت دیگر، نهادهای ذیربط در ایران در مورد تناسب میان سهم حقوق کارمندان و اعضای نیروهای مسلح از بودجه اختصاص‌یافته به نهادهای نظامی و سهم "تقویت بنیه نظامی و دفاعی کشور" از این بودجه اختلاف نظر دارند. ایران بخش عظیمی از بودجه نظامی خود را صرف افزایش توان موشکی خود یا اعزام نیرو به کشورهای دیگر منطقه می‌کند که اغلب از آن به عنوان "مقابله با تروریسم" یاد می‌شود. مخالفان اما بخش بزرگی از فعالیت‌های نظامی جمهوری اسلامی را به جاه‌طلبی‌های ایدئولوژیکی و  منطقه‌ای آن نسبت می‌دهند. دو سال پیش اخباری منتشر شد که از اختصاص سهمی از حقوق بخشی از کارمندان برای کمک به مردم یمن حکایت داشت، بدون این که این کارمندان در جریان بوده باشند.

بیشتر بخوانید: برداشت از حقوق کارمندان زیر عنوان "کمک به مردم یمن"

ماجرای "حقوق‌های نجومی" بخشی از مدیران دولتی نیز سال گذشته  بحثی‌ جنجالی در رسانه‌ها و محافل سیاسی ایران دامن زد.

بیشتر بخوانید: مطهری: حقوق‌های نامتعارف منحصر به کارمندان دولت نیست

 نیز سال گذشته به یک گرچه دیرپرداخت‌کردن یا نپرداختن حقوق کارگران و کارمندان شرکت‌های خصوصی یا "خصولتی" امری رایج در ایران است که قسما با رکود اقتصادی و وضعیت بد کارگاه‌ها و کارخانه‌ها توجیه می‌شود، ولی عقب‌افتادن حقوق کارمندان دولت و اعضای نیروهای مسلح سابقه کمتری دارد. 

سهم حقوق کارمندان و شاغلان فعال یا بازنشسته دولت و نیروهای مسلح از بودجه جاری سال ۱۳۹۶، بیش از ۱۴۷ هزار میلیارد تومان  است که  ۶۲.۵ درصد کل هزینه های جاری دولت را شامل می‌شود و نشانه‌ای از متورم‌بودن و کارایی نازل سیستم بورکراسی و نظامی ایران تلقی می‌شود.

 قبلا خبرهایی در باره مشکلات دولت در تامین حقوق برخی ازماه‌های سال گذشته منتشر شده بود. گزارش‌هایی نیز از ورشکستگی یا ناتوانی صندوق‌های بازنشستگی و تاخیر در پرداخت حقوق بازنشستگان نیز گهگاه به رسانه‌ها راه یافته است.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

قشون نظامی در زمان قاجار

در زمان قاجار آموزش نظامی مدرنی در ایران وجود نداشت. به گزارش "موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران" اکثر افراد نظامی در زمان قاجار به شکل سنتی افراد ایل و قبایل مختلف بودند که علاوه بر شمشیر و کمان حالا به تفنگ‌های سرپر ابتدایی نیز مجهز شده بودند.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

در اواخر دوران قاجار، ناصرالدین شاه که در سفرهای فرنگ خود تحت تاثیر نیروهای قزاق روس قرار گرفته بود، نیروی قزاق ایرانی را تشکیل داد که تا اواخر دوره قاجار منظم‌ترین و مجهزترین قوای نظامی ایران محسوب می‌شد. چندی بعد رضاشاه از دل همین نیروهای قزاق بیرون آمد و ارتش مدرن ایران را تشکیل داد.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

به گزارش "موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران" لباس‌های مندرس و اسلحه‌های از کار افتاده از جمله ویژگی‌های قوای نظامی ایران در دوران قاجار بود.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

پس از دوران صفوی با روی کار آمدن شاهان قاجار نيروی نظامی ايران رو به قهقرا رفت. در دوران صفوی اروپایی‌ها هسته‌های اولیه مدرن کردن ارتش ایران هم‌چون تشکیل واحد توپخانه را پی‌ریزی کرده بودند ولی با روی کار آمدن شاهان قاجار هر چه در این‌باره رشته شده بود پنبه شد. قاجاریان دوباره به روش‌های سنتی ناکارآمد نظامی روی آوردند.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

ناصرالدین شاه قاجار در حال بازدید از سربازخانه قراولان حاضر در ارک تهران

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

قشون نظامی ایران در زمان قاجار

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

نظامیان سوئدی در زمان قاجار در تهران

به گزارش "موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران" در دوران قاجار همچنین فرماندهی سراسری و متمرکز در امور نظامی وجود نداشت‌ و واحدهای نظامی‌ تحت فرماندهی و هدایت نظامیان غیرایرانی بودند.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

آموزش نظامی پس از روی کار آمدن رضاشاه

ارتش مدرن و نوین ایران اما نه در زمان قاجار بلکه توسط رضاشاه پهلوی ساخته شد. رضاشاه پس از به قدرت رسیدن به نوسازی ارتش ایران پرداخت.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

نمایی از حرکت خودروهای جدید زرهی ایران مقابل رضاشاه پهلوی.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

با روی کارآمدن حکومت پهلوی بریگاد مرکزی و قزاق با هم ادغام شد و زیر نظر وزارت جنگ قرار گرفت. تشکیلات نظامی نیز واحد و یکپارچه شد.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

رضاشاه پهلوی همچنین نظام آموزش نظامی و دانشکده افسری را بر اساس پیاده‌نظام مدرن اروپایی تدوین کرد.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

او هرسال تعدادی از افسران ایرانی را برای آموزش فنون نظامی به اروپا می‌فرستاد.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

با روی کار آمدن رضا شاه ادوات نظامی جدید قشون نظامی ایران مطابق روز شد.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

اولین قدم‌های مکانیزه شدن ارتش ایران نیز شروع شد.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

رضاشاه پهلوی زمانی که هنوز به پادشاهی نرسیده بود و احمدشاه قاجار او را با لقب "سردار سپه" به منصب سرداری برگزید، مدارس نظامی مختلف را در هم ادغام کرد که شالوده اصلی دانشکده افسری بود.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

رضاشاه مدارس نظامی را پس از ادغام به عمارت کامرانيه يا مکان کنونی دانشکده افسری منتقل کرد.

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

عمارت کامرانيه (دانشکده افسری)

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

واحد توپخانه با روی کار آمدن رضاشاه

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

اولین هواپیماهای نظامی پس از روی کار آمدن رضاشاه

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

خودروی‌های زرهی در اوایل دوران پهلوی

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

تانک‌های ابتدايی ارتش ایران در آغاز دوران پهلوی

مقایسه قوای نظامی ایران از قاجار تا پهلوی

نظامیان ایران در آغاز دوران پهلوی

ما را دنبال کنید!