اعتراضات سراسری در ایران؛ نامه کانون مدافعان حقوق بشر به عاصمه جهانگیر

کانون مدافعان حقوق بشر در نامه‌ای به گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، خواستار متوجه کردن جمهوری اسلامی "به هر شیوه ممکن" به رعایت حقوق بشر شده است.عفو بین‌الملل نیز خواسته از شکنجه دستگیرشدگان جلوگیری شود.

کانون مدافعان حقوق بشر در نامه‌ای که روز ۱۹ دی‌ماه (۹ ژانویه) به امضای شیرین عبادی، رئیس این نهاد غیردولتی رسیده، از عاصمه جهانگیر، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، خواسته است تا "به هر شیوه ممکن" توجه مقام‌های جمهوری اسلامی را به اجرای قوانین داخلی و بین‌المللی در مورد رعایت ضوابط حقوق بشر جلب کند.

این نامه در ارتباط با اعتراض‌های خیابانی اخیر در سراسر ایران و به قصد "تأمین امنیت جانی بازداشت‌شدگان و آزادی فوری و بدون قید و شرط آنها" به خانم جهانگیر نوشته شده است.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

در جریان این اعتراضات نزدیک به ۳۷۰۰ نفر دستگیر و مرگ دست‌کم دو بازداشت‌شده در زندان‌های ایران تأیید شده است. مسئولان جمهوری اسلامی دلیل مرگ این دو نفر را "خودکشی" اعلام کرده‌اند. شواهدی مبنی بر "مفقود" شدن یک نفر و مرگ یک بازداشتی دیگر نیز وجود دارد.

"کشته شدن سه نفر زیر شکنجه"

کانون مدافعان حقوق بشر رونوشت درخواست خود "برای رسیدگی به پیامدهای اعتراض‌های اخیر در ایران" را برای کمیساریای عالی حقوق بشر، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور بازداشت‌های خودسرانه، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور آزادی بیان و نیز گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور استقلال قضات وکلا ارسال کرده است.

این سازمان مردم‌نهاد در نامه خود، با اشاره به اعتراض‌های سراسری مردم "با استفاده از حق قانونی خود مبنی بر تجمع مسالمت‌آمیز" از جمله نوشته است: «با وجود آنکه شرکت در تجمعات و راهپیمایی‌ها بدون حمل سلاح، طبق اصل ۲۷ قانون اساسی مجاز شناخته شده و نیازمند کسب مجوز از مقام و مرجعی نیست، حاکمیت حضور مردم در خیابان‌ها را برنتابید و با به‌کار بردن خشونت، تعداد زیادی از شرکت‌کنندگان را دستگیر و سبب کشته و مجروح شدن تعداد دیگری از شهروندان ایرانی شد».

کانون مدافعان حقوق بشر در ادامه تاکید می‌کند که "سه نفر" از بازداشت‌شدگان حرکت‌های اعتراضی اخیر "زیر شکنجه به قتل رسیده‌اند" و علت عنوان‌شده از سوی مقام‌های مسئول قضایی در مورد دستگیری‌ها هم "شرکت در تجمعات غیرقانونی" بوده است.

خواست عفو بین‌الملل برای جلوگیری از "شکنجه"

سازمان عفو بین‌الملل نیز در این میان نسبت به وضعیت بازداشت‌شدگان تجمعات و تظاهرات سراسری روزهای اخیر در ایران ابراز نگرانی عمیق کرده و با انتشار بیانیه‌ای به مرگ مشکوک تعدادی از بازداشت‌شدگان اشاره کرده است. این سازمان بین‌المللی حقوق بشری نیز از مقام‌های مسئول جمهوری اسلامی خواسته است تا برای جلوگیری از "شکنجه" بازداشت‌شدگان و به قصد پیشگیری از قربانی شدن تعداد بیشتری از آنان فورا دست به اقدام‌های لازم بزنند.

عفو بین‌الملل همچنین عدم شفافیت در مورد وضعیت بازداشت‌شدگان را "نگران‌کننده" خوانده و از مسئولان ایران خواسته است تا تحقیقات مستقل، شفاف و بی‌طرفانه را جایگزین داوری سریع در مورد علت مرگ زندانیان بازداشتی و "خودکشی" خواندن آن‌ها کنند.

"خشونت" مأموران

در نامه کانون مدافعان حقوق بشر به عاصمه جهانگیر تصریح شده است که «از سرنوشت اکثر بازداشت‌شدگان و محل نگهداری آنها اطلاعی در دست نیست. این امر باعث نگرانی خانواده‌های بازداشت‌شدگان و مدافعان حقوق بشر است. هر روز تعدادی از خانواده‌های افراد بازداشت‌شده در مقابل زندان‌ها از جمله زندان اوین تجمع کرده و خواهان آزادی عزیزان خود هستند. اما نه تنها جوابی به آنها داده نمی‌شود بلکه مأمورین با خشونت سعی در متفرق کردن مردم نیز می‌کنند».

عاصمه جهانگیر، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران

هم‌زمان با انتشار نامه این سازمان حقوق بشری، گزارش‌هایی از درگیری مأموران امنیتی با تجمع‌کنندگان در برابر زندان اوین منتشر شد.

شماری از بستگان و اعضای خانواده‌های بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر از چند روز پیش در اعتراض به بازداشت‌ها و با خواست آزادی فوری بازداشتی‌ها، در مقابل زندان اوین تجمع کرده و چادر زده‌اند. شماری از این معترضان را خانواده‌های دراویش گنابادی تشکیل می‌دهند.

کانون مدافعان حقوق بشر طبق قوانین خود جمهوری اسلامی، "حکومت و نهادهای مربوطه از جمله سازمان زندان‌ها" را مسئول حفاظت از جان بازداشت‌شدگان دانسته است.

"به هر شیوه ممکن"

این سازمان مردم‌نهاد در ادامه ضمن ابراز "نگرانی عمیق" از شمار بالای "بازداشت‌های غیرقانونی"، از گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران خواسته است تا «ضمن درج مراتب در پرونده ایران، به هر شیوه ممکن توجه مقامات مسئول جمهوری اسلامی را به اجرای قوانین داخلی و همچنین ضوابط حقوق بشر جلب کرده تا نسبت به تأمین امنیت جانی بازداشت‌شدگان و آزادی فوری و بدون قید و شرط آنها اقدام کنند».

اعتراض‌های خیابانی در ایران روز ۷ دی در مشهد آغاز شد و به سرعت سراسر کشور را فراگرفت. تظاهرکنندگان در بیش از ۱۰۰ شهر کوچک و بزرگ ایران شعارهایی را علیه مقام‌های درجه اول جمهوری اسلامی، همچون رئیس جمهوری، رئیس قوه قضائیه و رهبر جمهوری اسلامی، سر دادند. در جریان این اعتراضات دست‌کم ۲۵ نفر کشته شده‌اند.

برخی از بازداشت‌شدگان کسانی هستند که در اعتراضات شرکت نداشته و در محل زندگی خود دستگیر شده‌اند. مقام‌های ایران اعلام کرده‌اند که شماری از بازداشت‌شدگان در این میان آزاد شده‌اند. اما هنوز هم تعداد زیادی از دستگیرشدگان در بازداشت به‌سر می‌برند. گفته می‌شود که علاوه بر نیروی انتظامی و وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران نیز در دستگیری‌های اخیر دست داشته است.

جمهوری اسلامی در جریان اعتراض‌های خیابانی در ایران از نزدیک شدن کارکنان رسانه‌های بین‌المللی و خبرنگاران مستقل به محل تظاهرات و تجمع‌ها به‌شدت جلوگیری می‌کرد. همین محدودیت‌ها در مورد پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان نیز وجود دارد. این امر کار اطلاع‌رسانی دقیق رسانه‌ها از اعتراضات، بازداشت‌ها و وضعیت کنونی بازداشت‌شدگان را با دشواری‌های بسیاری رو‌به‌رو می‌کند.

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

عمار ملکی توئیت کرده است که «صحنه تکان‌دهنده‌ایست!، نمایی از تئاتر غم‌انگیز شهر ماست. اینان کارگران جویای کار نیستند که چشم‌انتظار کارفرمایی باشند تا با شوق از جا بلند شوند. کارگران از فرط بیکاری بلند شدند و به خیابان رفتند. اینان سربازانی هستند که امیدوارند کارفرمایشان به آن‌ها نگوید کار داریم».

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی که با وجود گذشت شش روز از آغاز تجمع‌های سراسری تاکنون سکوت کرده بود، در مورد اعتراضات مردم در خیابان‌ها گفت: «در قضایای چند روز اخیر، دشمنان ایران با ابزارهای گوناگونِ در اختیارشان از جمله پول، سلاح، سیاست و دستگاه امنیتی هم‌پیمان شدند تا برای نظام اسلامی مشکل ایجاد کنند.»

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

کاربران نیز در شبکه‌های اجتماعی به سخنان علی خامنه‌ای واکنش نشان دادند. نبات در توئیتر می‌نویسد: «آیت‌الله خامنه‌ای که همواره از "اقتدار نظام اسلامی" سخن می‌گوید، امروز توضیح نداد که "دشمنان" چگونه توانسته‌اند در زمانی چنین اندک و در سطحی چنین گسترده ‌به ویژه در شهرهای کوچک تا این اندازه نفود و جمعی قابل توجه از مردم این نقاط را با خود همراه کنند.»

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

در گزارش‌های روزهای اخیر دیگر هیچ اشاره‌ای به دلایل خشم جوانان، وضعیت وخیم اقتصادی، بیکاری و عدم وجود آزادی‌های اجتماعی و سیاسی نمی‌شود. حالا اعلام می‌شود که "عناصر نفوذی و مأموریت‌دار گروهک‌ها" و آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی در پشت پرده اعتراض‌های اخیر هستند. (عکس: خمینی‌شهر، استان اصفهان)

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

آثار باقیمانده از حمله معترضین به فرمانداری تویسرکان.

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

پنج بانک به آتش کشیده شدند. گزارش‌ها حاکی از تیراندازی مامورین انتظامی و کشته و زخمی شدن معترضین است.(عکس: خمینی‌شهر، اصفهان)

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

اسماعیل کوثری، جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، گفته است که در مورد اعتراضات و ناآرامی‌های تهران به این قرارگاه مسئولیتی داده نشده بلکه نیروی انتظامی ماموریت برخورد با این اعتراضات را برعهده دارد، اما تصریح کرده است که اگر این نیرو "درخواست کمک داشته باشد قرارگاه ثارالله آماده است".

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

با کشته شدن دست‌کم ۹ تن در جریان تجمع‌ها و تظاهرات دوشنبه شب (۱۱ دی / ا ژانویه)، تعداد کشته‌شدگان روزهای اخیر در چندین شهر ایران به ۲۱ تن رسیده است. منابع رسمی اعلام کرده‌اند که ۶ تن از معترضان دوشنبه شب در حمله به یک پاسگاه پلیس در قهدریجان در مرکز استان اصفهان، کشته شده‌اند.

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

گرچه در شبکه‌های اجتماعی فیلم‌هایی از افرادی که به ضرب گلوله زخمی شده‌اند انتشار یافته، اما از تعداد زخمی‌ها هنوز گزارشی منتشر نشده است.

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

طبق گزارش‌های رسمی بیش از هزار نفر در تجمعات روزهای گذشته در استان‌های تهران، کرمان، البرز، قزوین، آذربایجان غربی، مرکزی، خراسان رضوی و گلستان بازداشت شده‌اند. علی‌اصغر ناصربخت، معاون فرماندار تهران، اعلام کرد که در تهران ۴۵۰ نفر بازداشت شده‌اند. علی تعالی، فرماندار همدان، هم از دستگیری ۱۵۰ نفر از معترضان خبر داد. او گفت بیشتر دستگیرشدگان بین ۱۷ تا ۲۵ سال سن دارند.

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

با ادامه ناآرامی‌ها، مقامات جمهوری اسلامی ارتباط ‌اینترنتی و خبررسانی از طریق رسانه‌های همگانی را محدود و در مواردی مسدود کرده‌اند.

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی روز دوشنبه (۱ ژانویه/ ۱۱ دی) طی اطلاعیه‌ای از دستگیری شماری از معترضان در جریان اعتراض‌های خیابانی خبر داد و آنها را "عناصر و اغتشاشگران معاند و محرکین ناآرامی‌های اخیر" نامید و از مردم خواست با شماره ۱۱۳ وزارت اطلاعات تماس گرفته و آن‌ها را معرفی کنند. این شماره تلفن در گزارش تلویزیون ایران (عکس) نیز پخش شد.

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

جعفر پناهی، کارگردان مشهور ایران، در اینستاگرام خود پیشنهاد کرد که حکومت ایران برای روشن شدن "پایگاه مردمی"اش یا اجازه برگزاری رفراندوم بدهد و یا "بدون لشکرکشی" با "تظاهرات آزاد" مردم موافقت کند.

تصاویری از خیزش اعتراضی مردمی در حکومت ولایت فقیه

تجمع‌ها و تظاهرات از روز پنجشنبه (۲۸ دسامبر/ ۷ دی) شروع شده است و شرکت‌کنندگان در آن ضمن اعتراض به گرانی و مشکلات اقتصادی، شعارهایی علیه رهبر و رئیس جمهوری اسلامی ایران سر داده‌اند. این اعتراضات بسرعت به بیش از ۵۰ شهر ایران سرایت کرد.

ما را دنبال کنید!