در یک سال ۸ هزار کودک در مناطق بحرانی کشته و مجروح شدند

به گزارش سازمان ملل شمار کودکانی که در سال گذشته میلادی در افغانستان کشته و مجروح شده‌اند بی‌سابقه بوده است. در این سال تعداد سربازان خردسال در سوریه و سومالی نیز بیش از دو برابر شده است.

تازه‌ترین گزارش سازمان ملل درباره وضعیت کودکان در مناطق بحران‌زده و درگیری‌های مسلحانه و خشونت‌آمیز در سال ۲۰۱۶ میلادی توسط دبیرکل این سازمان، آنتونیو گوترش در نیویورک به رسانه‌ها ارائه شد.

بر اساس خلاصه‌ای از این گزارش که خبرگزاری آلمان بامداد جمعه (۶ اکتبر/ ۱۴ مهر) منتشر کرد در سال گذشته بیش از هشت هزار کودک کشته و یا به شدت مجروح شده‌اند. 

دبیر کل سازمان ملل اعمال خشونت علیه کودکان را "وحشتناک و غیرقابل قبول" خوانده و از طرف‌های درگیر در مناطق بحرانی می‌خواهد برای محافظت از جان افراد بی‌گناه بیشتر تلاش کنند.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

تنها در افغانستان ۳۵۱۲ کودک در درگیری‌های سال گذشته کشته، به شدت مجروح یا معلول شده‌اند. به گفته‌ی آنتونیو گوترش این تعداد نزدیک به یک چهارم بیشتر از سال قبل است و تا کنون در افغانستان سابقه نداشته است.

مطابق گزارش سازمان ملل در سال گذشته در یمن ۱۳۴۰ و در سوریه ۱۲۹۹ کودک کشته یا مجروح شده‌اند. همچنین صدها کودک خردسال در مناطق بحران‌زده به عنوان سرباز به کار گرفته شده، قربانی تجاوز و آزار جنسی شده‌اند یا به دلیل تخریب مدرسه‌ها از ادامه تحصیل بازمانده‌اند.

اعزام کودک‌سربازان افغان به سوریه
دبیرکل سازمان ملل همچنین اعلام کرد که در سال ۲۰۱۶ تعداد کودکانی که برای جنگ به کار گرفته می‌شوند در سوریه و سومالی بیش از دو برابر شده است. سازمان دیده‌بان حقوق بشر در گزارشی که روز یکشنبه (۹ مهر / ۱ اکتبر) منتشر شد جمهوری اسلامی را متهم کرد که از کودکان مهاجر افغان برای جنگ در سوریه سوءاستفاده می‌کند.

بیشتر بخوانید: دیده‌بان حقوق بشر: ایران از کودکان افغان در جنگ سوریه استفاده می‌کند

دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید کودکان چهارده ساله افغان در لشکر فاطمیون عضویت دارند. این لشکر از مهاجران افغان ساکن ایران تشکیل شده و کار جذب، آموزش و اعزام آنها به سوریه را سپاه پاسداران انجام می‌دهد. این نهاد حقوق بشری شرکت دادن کودکان زیر ۱۵ سال در درگیری‌های مسلحانه را "جنایت جنگی" می‌داند.

جنگ داخلی سوریه

خانه‌های ویران، کشتگان و زخمیان بسیار از اعضای خانواده و دوستان. کودکان از جنگ داخلی سوریه در امان نمانده‌اند. آنها مجبور به شرکت در جنگی ناخواسته شده‌اند. آنها باید بجنگند تا زنده بمانند تا شاید روزی کشورشان نجات یابد.

سازمان تروریستی "دولت اسلامی"

جریان تروریستی موسوم به "دولت اسلامی" از جنایت در مقابل چشمان کودکان پروایی ندارد. سازمان ملل متحد اعلام کرده که این سازمان تروریستی از کودکان به عنوان سوءقصدکننده انتحاری یا حفاظ انسانی برای اعضای خود استفاده می‌کند. بعضی از کودکان در "دولت اسلامی" مجبور می‌شوند کودکان یا افراد دیگر را به قتل برسانند. این سازمان تروریستی اما گویی جذبه خاصی برای جوانان دارد.

کودک‌−سربازان در آفریقا

یونیسف، صندوق کودکان سازمان ملل متحد در گزارشی در باره کودک-سربازان اعلام کرده که شورشیان و گروه‌های شبه‌نظامی نزدیک به دولت‌ها از کودکان سوءاستفاده کرده و آنها را برای شرکت در درگیری‌های نظامی تربیت می‌کنند. آنها به کودکانی روی می‌آورند که یا یتیم هستند، یا خانواده‌شان حاضر به فروش آنها می‌شوند یا از خانواده بیرون رانده شده‌اند. بسیاری از این کودکان با تجاوز جنسی نیز روبرو می‌شوند.

۲۵۰ هزار کودک در جنگ‌ها شرکت دارند

کشورهایی چون سودان، سودان جنوبی، چاد و سومالی از جمله کشورهای آفریقایی هستند که در آنها کودکان مجبور به شرکت در جنگ شده‌اند. سازمان ملل متحد بر این نظر است که ۲۵۰ هزار کودک در جنگ‌ها و درگیری‌های نظامی شرکت دارند. یونیسف، صندوق کودکان سازمان ملل متحد در گزارش خود ذکر کرده که ۵۲ گروه نظامی و شبه‌نظامی در ۲۳ کشور جهان از کودکان در جنگ‌های‌شان سوءاستفاده می‌کنند.

اعتیاد راهی است برای به خدمت گرفتن کودکان

نینجا چاربونو، یکی از اعضای یونیسف، صندوق کودکان سازمان ملل متحد، در مصاحبه با دویچه وله می‌گوید متاسفانه به خدمت گرفتن کودکان برای گروه‌های مسلح مزایای فراوانی دارد و ادامه می‌دهد: «این کودکان، سربازانی کم هزینه‌اند و آنها را می‌توان به سهولت تحت تاثیر قرار داد، معتاد کرد و با فیلم‌های تبلیغاتی کاری که باید انجام دهند را به آنها یاد داد. زندگی این کودکان با ترسی دائمی همراه است.»

کمک گروه‌های صلح سازمان ملل متحد

کودک-سربازان گاهی موفق به فرار از گروه‌های نظامی می‌شوند یا ارتش کشورها این سربازان را آزاد می‌کند. این سربازان سلاح‌های خود را به گروه‌های صلح سازمان ملل متحد تحویل می‌دهند و در ازای آن غذا و مراقبت‌های پزشکی دریافت می‌کنند. بیشتر این کودک-سربازان بیماری‌های گوناگونی دارند. آنها از سوء تغذیه رنج می‌برند، زخم‌هایی بر بدن دارند، دچار بیماری‌های مقاربتی و روحی هستند یا به مواد مخدر معتادند.

بازگشت به زندگی جدید

کودک-سربازان از ریشه خود جدا شده‌اند. برای آنها مشکل است آنچه تجربه کرده‌اند را هضم کنند. جسم و روح آنها زخم‌هایی عمیقی برداشته‌ است. به همین جهت نیز بسیار ضروری است که این کودکان بار دیگر به دامان جامعه بازگردند. کودک-سربازان قبل از بازگشت به خانواده‌های‌شان به کلاس‌های درس می‌روند، اما مسئولان خوب می‌دانند تا زمانی که درگیری‌ها باقی است، نجات این کودکان بسیار دشوار خواهد بود.

تحلیل تجربیات

شینا کایتتسی، یکی از دخترانی است که موفق شده بار دیگر زندگی قبل از سربازی را به دست آورد. او به عنوان نویسنده در کتابی به شرح وقایعی پرداخته که در دوران شرکت در درگیری‌های نظامی در اوگاندا به سرش آمده است. کتاب او با نام "اشک‌هایی میان آسمان و زمین" همچنین پردازش این وقایع دردناک را پس از فرار به نروژ نشان می‌دهد.

کودک-سرباز گذشته، خواننده رپی در خدمت صلح

امانوئل جال نیز دوران کودک −سربازی خود را پشت سرگذاشته است. او امروز یک خواننده هیپ‌هاپ با شهرتی جهانی است. او به رغم سرزندگی به هنگام اجرای برنامه وقایع دردناکی که در کودکی به عنوان کودک سرباز به سرش آمده را فراموش نکرده است. شعرهای او به موضوع جنگ سودان می‌پردازند. او می‌گوید با متن شعرها می‌توان مردم را به کشتنِ هم یا به صلح در کنار هم تهییج کرد.

روز دست سرخ

پروتکل تکمیلی کنوانسیون حقوق کودکِ سازمان ملل متحد در باره کودکان و درگیری‌های نظامی را ۱۵۰ کشور امضا کرده‌اند. روز دوازدهم فوریه ۲۰۰۲ این پروتکل تکمیلی اجرایی شد. از آن زمان همه‌ساله در این روز در سراسر جهان مراسمی به نام " روز دست سرخ" برگزار می‌شود که در آن اثر دست‌هایی به رنگ سرخ در سراسر جهان به یاد کودک-سربازان جمع آوری می‌شوند.

کودک-سرباز کیست؟

برمبنای کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد مصوب سال۱۹۸۹ سربازانی که سن‌شان زیر ۱۵ سال باشد به عنوان کودک-سرباز شناخته می‌شوند. حداقل سن خدمت وظیفه در سال ۲۰۰۲ میلادی ۱۸ سال تعیین شد. سازمان‌های حقوق بشری بر این نظرند که کلیه سربازان و نیروهای کمکی آنها که زیر ۱۸ سال سن داشته باشند، کودک-سرباز هستند.

به گزارش "اشپیگل آنلاین" ویرجینیا گامبا، مامور ویژه سازمان ملل در امور کودکان و درگیری‌های مسلحانه می‌گوید: «هر کودکی که کشته یا مجروح می‌شود، از رفتن به مدرسه بازمی‌ماند، یا به اجبار به خدمت سربازی گرفته می‌شود، یکی زیادی است.»

سازمان ملل در گزارش خود یک "لیست سیاه" از عاملان و مسئولان شرایط تحمیلی به کودکان تهیه کرده که در آن نام سازمان‌هایی از افغانستان، آفریقای مرکزی، کنگو، مالی، عراق، میانمار، سومالی، سودان، سودان جنوبی، سوریه و یمن به چشم می‌خورد.

موضوع‌های مرتبط

بیشتر بخوانید: «بیش از یک میلیارد کودک در جهان از خشونت رنج می‌برند»

برای نخستین بار ائتلاف به سرکردگی عربستان سعودی که در حمایت از دولت یمن با شورشیان حوثی می‌جنگند نیز در این فهرست قرار گرفته است. "اشپیگل آنلاین" می‌نویسد که در سال‌های گذشته، بان کی‌مون، دبیر کل قبلی سازمان ملل به خاطر فشار عربستان سعودی از وارد کردن نام این کشور در این فهرست خودداری می‌کرده است.

سازمان دیده بان حقوق بشر از وارد کردن نام ائتلاف به رهبری عربستان به فهرست یاد شده استقبال کرده و تاکید کرده که این ائتلاف باید دادن وعده‌های تو خالی را خاتمه دهد، گام‌های مشخصی برای توقف "حمله‌های مرگبار" به یمن بردارد و امکان رساندن کمک‌های انسانی به قربانیان را که به شدت به آن نیاز دارند فراهم کند.

خبر و تصاویر منتشر شده از "ششمین یادواره کشوری کودک" با عنوان "فتح تل‌آویو" و با هدف نشر "ارزش‌های دفاع مقدس" در لامرد استان فارس تامل‌انگیز است. احمد عابدی، دبیر ششمین یادواره کشوری کودک در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) گفته است که نسل چهارم از جامعه هدف این یادواره هستند.

به گفته دبیر "ششمین یادواره کشوری کودک": «طبق آیات قرآن و روایات اهل بیت هرچه در دل کودک کاشته شود برداشت می‌شود». کودکان سرمایه و آینده یک کشور هستند. آیا این تصاویر آینده ایران است؟

به گفته مسئولان، سناریوی این یادواره که بیش از ۱۲۰۰ دانش‌آموز در آن شرکت می‌کنند، شامل "شبیه‌سازی عملیات آزادسازی بیت‌المقدس تا فتح تل آویو" است و دانش‌آموزان شرکت‌کننده در قالب سه گروه عضو بسیج خواهند شد.

از سال ۲۰۰۲ سازمان ملل روز (۱۲ فوریه / ۲۳ بهمن) را روز "کودکان سرباز" نامیده و از همه کشورها خواسته است از کودکان برای اقدامات نظامی استفاده نشود. این تصاویر درست یک روز بعد از "روز کودکان سرباز" از سوی خبرگزاری مهر منتشر شدند.

چند ماه پیش از انتشار تصاویر کودکان ایرانی در حین آموزش نظامی برای "فتح تل‌آویو"، تصاویری از گروه تروریستی دولت اسلامی (داعش) منتشر شد که آن‌ها نیز در حال آموزش نظامی به کودکان بودند. خبر و تصاویر آن در تقریبا تمامی سایت‌ها و رسانه‌های ایرانی منتشر شد.

گرچه ایران در سال ۲۰۱۰ پروتکل الحاقی کنوانسیون حقوق کودک درباره ممنوعیت شرکت کودکان در درگیری‌های مسلحانه را امضا کرده، اما هنوز هم کودکان ایرانی در مدارس و در اینجا، "پارک جنگلی لامرد" واقع در استان فارس آموزش نظامی می‌بینند.

موضوع اصلا بر سر سیاست خصومت‌آمیز دو کشور در مقابل هم نیست، زیرا این دو کشور دارای ارتش‌‌هایی هستند که نیروهای "بالغ" در آن عضویت دارند. هر نام دیگری هم می‌تواند در اینجا جایگزین "اسرائیل و تل آویو" شود. موضوع در اینجا "سوءاستفاده از کودکان" است.

واقعا چرا باید کودکان ایرانی را برای جنگ آماده ‌کنند؟ کودکانی که باید با روحیه خوش‌بینی و سازندگی پرورش یابند تا بتوانند آینده کشورشان را بسازند. چرا باید روان کودکان را با دغدغه جنگ و نابودی و "شهادت" به آشوب کشید؟

هنوز چند روزی از سخنان حسن روحانی، رئیس جمهور ایران در دیدار با پاپ، رهبر کاتولیک‌های جهان نگذشته بود که این تصاویر منتشر شدند. او تاکید کرده بود: "ادیان الهی مروج صلح و پرهیز از خشونت و افراطی‌گری هستند". حسن روحانی ملت‌ها و کشورهای جهان را به تلاش فراگیر برای استقرار صلح در جهان فراخوانده و خواستار همراهی بین‌المللی برای رفع آلام بشری و توقف جنگ شده بود.

متخصصان بارها هشدار داده‌اند که با ترویج خشونت دور نیست که " کلاشنیکوف‌های پلاستیکی" جایشان را به سلاح‌های واقعی، قمه، چماق، نزاع‌های خیابانی، سرقت مسلحانه، اسیدپاشی و غیره بدهند. معضلی که جامعه ایران در سال‌های اخیر بیش از پیش با آن روبرو بوده است.

در جامعه‌ای که نمایش آلات موسیقی در شبکه‌های تلویزیونی آن با سانسور روبرو می‌شود، نمایش تصویر کودکان با اسلحه و در حین آموزش نظامی با هیچ محدودیتی روبه‌رو نیست.

کدام خطرناک‌تر است، آلات موسیقی یا سلاح؟

وظیفه هر جامعه پرورش کودکان خود برای ساختن جامعه‌ای آرام و صلح‌آمیز است. سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد (یونسکو) در اساسنامه‌اش بر اهمیت آموزش و پرورش صلح‌آمیز تاکید کرده است: «آن جا که جنگ‌ها در ذهن انسان‌ها آغاز می‌شوند، دفاع از صلح نیز باید در ذهن آن‌ها ساخته شود». اجرای چنین برنامه‌هایی در ایران دقیقا در جهت خلاف این خواسته است.

کودک باید بازی کند، شاد باشد، به مدرسه برود و آموزش ببیند. ایجاد فضای جنگ و کشتار برای کودکان یعنی نابود کردن روان آن‌ها. پرورش توأم با نفرت و خشونت نه تنها برای آن‌ها بلکه برای جامعه نیز اثرات ناگواری به همراه خواهد آورد.