عراق از آزادسازی حویجه از دست داعش خبر داد

پس از دو هفته نبرد، نیروهای نظامی عراق کنترل شهر حویجه را از نیروهای داعش پس گرفتند. پس از آزادسازی حویجه، تنها مناطقی کوچک در شمال عراق در کنترل داعش باقی مانده است.

حیدر عبادی نخست وزیر عراق که به فرانسه سفر کرده است، روز پنجشنبه (۵ اکتبر/ ۱۳ مهر) در پاریس اعلام کرد که شهر حویجه به‌طور کامل آزاد شده است.

حویجه در استان نفت‌خیز کرکوک عراق و در غرب شهر کرکوک قرار دارد.  این شهر از هنگام اشغال عراق از سوی ارتش آمریکا در سال ۲۰۰۳ به عنوان یکی از کانون‌های مقاومت سنی‌های عراق در برابر دولت شیعی در بغداد محسوب می‌شد؛ تا جایی که حویجه را "قندهار عراق" می‌نامیدند. شهر قندهار در جنوب افغانستان، کانون اصلی نفوذ و مرکز تاریخی گروه اسلام‌گرای طالبان بود. طالبان هنوز هم در شهر و ولایت قندهار از نفوذ زیادی برخوردار هستند.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

در عملیات آزادسازی شهر حویجه علاوه بر نیروهای ارتش عراق، شبه‌نظامیان شیعه موسوم به "حشدالشعبی" نیز شرکت داشتند. این نیروها همچنین از سوی ائتلاف بین‌المللی ضد داعش به رهبری آمریکا پشتیبانی می‌شدند.

موضوع‌های مرتبط

Iraks Ministerpräsident Abbadi mit Frankreichs Präsident Macron

دیدار ایمانوئل ماکرون و حیدر عبادی در پاریس / پنجشنبه ۵ اکتبر ۲۰۱۷

در جریان درگیری‌ها برای آزادسازی حویجه در هفته‌های گذشته، هزاران نفر از ساکنان شهر پا به فرار گذاشتند. بنابر برآورد مقامات سازمان ملل از اواسط سپتامبر تاکنون حدود ۱۲ هزار و ۵۰۰ نفر ناگزیر به ترک خانه‌های خود شده‌اند. بسیاری از این آوارگان در اردوگاه‌های نزدیک شهر اسکان یافته‌اند. با این‌حال حدود ۷۸ هزار نفر از ساکنان حویجه هنگام عملیات آزادسازی در داخل شهر بودند.

پیروزی دیگر برای دولت و ارتش عراق

شهر حویجه در میانه‌ شاهراه بغداد به موصل قرار دارد، اما نیروهای عراقی و ائتلاف بین‌المللی ضد داعش ابتدا آزادسازی موصل را در دستور قرار دادند. موصل در ماه ژوئیه پس از نبرد طولانی آزاد شد و حدود دو ماه پس از آزادسازی موصل، ارتش عراق عملیات بازپس‌گیری حویجه را آغاز  کرد. بازپس‌گیری این شهر موفقیتی دیگر برای دولت بغداد و نیروهای نظامی این کشور است.

حیدر عبادی روز پنجشنبه در پاریس گفت، آزادسازی حویجه نه تنها پیروزی عراقی‌ها، که پیروزی برای همه جهان است. یک سخنگوی ائتلاف بین‌المللی ضدداعش به رهبری آمریکا نیز اعلام کرد، آزادسازی حویجه یگ گام مهم برای آزادسازی تمام عراق از چنگ تروریسم است.

با خارج شدن حویجه از کنترل داعش، تنها مناطقی کوچک در شمال عراق و در نزدیکی مرز سوریه در تسلط این گروه تروریستی باقی مانده است.

گروه "دولت اسلامی" (داعش) در ماه ژوئن ۲۰۱۴ در موصل ظهور کرد و در عملیاتی برق‌آسا، کنترل این کلان‌شهر را بدون مقاومت چندانی از سوی نیروهای نظامی مستقر در آنجا، به دست گرفت. به فاصله زمانی کوتاهی، این گروه  مناطق وسیع دیگری را در شمال و مرکز عراق به کنترل خود درآورد.

شهر فلوجه در استان انبار در غرب عراق نخستین شهری بود که در  ژوئن ۲۰۱۶ از دست داعش خارج شد. سپس شهرهای رمادی و تکریت از کنترل داعش خارج شدند. پس از یک دوره نسبتا طولانی برای آماده‌سازی نیروها، عملیات آزادسازی موصل در دستور کار نیروهای عراقی و ائتلاف بین‌المللی ضدداعش قرار گرفت. موصل در ماه ژوئیه ۲۰۱۷ آزاد شد.

سیاست

دولت عراق روز دوشنبه (۱۰ ژوئیه/ ۱۹ تیر) پیروزی بر ستیزه‌جویان "دولت اسلامی" (داعش) در موصل را رسما اعلام کرد. نخست‌وزیر این کشور همراه با سربازان عراقی در موصل پرچم عراق را به اهتزاز درآورد. حیدر عبادی یک روز پیش از آن به موصل رفته بود، اما ناگزیر شد اعلام رسمی پیروزی را به خاطر مقاومت‌ها‌ی پراکنده در کرانه غربی رود دجله به تعویق بیاندازد.

سیاست

نیروهای عراقی حدود دو هفته پیش از این، همزمان با بازپس‌گیری مسجد نوری موصل "پایان خلافت داعش" را اعلام کرده بودند. مسجد نوری که حال ویرانه‌ای بیش از آن بر جا نمانده (نمایی از محوطه مسجد)، اهمیتی نمادین داشت: ابوبکر بغدادی، سرکرده‌ی گروه تروریستی "دولت اسلامی" در همین مسجد اعلام خلافت کرد.

سیاست

نمایی دیگر از مسجد نوری؛ از گلدسته‌ی خمیده‌ی مشهور این مسجد که مردم محلی به آن "الحدباء" (خمیده) می‌گویند، هم تنها تلی از خاک و آجر باقی مانده است.

سیاست

نبرد بر سر آزادسازی موصل نزدیک به ۹ ماه طول کشید. اوایل سال ۲۰۱۷ و در حالی که حدود سه ماه از حمله گسترده‌ی نیروهای عراقی می‌گذشت، اعلام شد که تروریست‌های "دولت اسلامی" از شرق این شهر تارانده شده‌اند. نبرد موصل علاوه بر ویرانی‌های گسترده، جان هزاران غیرنظامی را هم گرفت؛ صدها هزار نفر نیز آواره شدند.

سیاست

سازمان عفو بین‌الملل همزمان با اعلام شکست داعش در موصل در گزارشی مستند از سنگین‌ترین جنایات علیه غیرنظامیان در عراق سخن گفته است. بر این اساس، جهادگرایان داعش در موصل صد‌ها نفر را کشته‌اند و از غیرنظامیان به‌عنوان سپر انسانی استفاده کرده‌اند. نیروهای عراقی هم به نقض حقوق بشر در متهم شده‌اند؛ از جمله این‌که در برخی مناطق پرجمعیت موصل از "سلاح‌هایی نادقیق" استفاده کرده‌اند. (تصویر: آوارگانی از موصل)

سیاست

در کنار گزارش سازمان عفو بین‌الملل که روی دیگر سکه‌ی پیروزی در موصل را به تصویر می‌کشد، فراخوان اتحادیه‌ اروپا به "آشتی" هم نشانه‌ وجود نگرانی‌هایی از احتمال تسویه حساب‌های گروهی، فرقه‌ای یا مذهبی است.

سیاست

نکته مسلم اما این است که ساکنان موصل، دومین شهر بزرگ عراق، تلاش خواهند کرد به زندگی عادی بازگردند، همان‌طور که ساکنان "حمام العلیل" (تصویر) تلاش کردند. حمام العلیل در جنوب موصل که به‌خاطر "چشمه‌های شفابخش" مشهور است، مدت‌ها در تصرف تروریست‌های "دولت اسلامی" بود. این شهر در نوامبر ۲۰۱۶ – حدود یک ماه پس از آغاز عملیات آزادسازی موصل – آزاد شد.

سیاست

تلاش ساکنان موصل برای بازگشت به زندگی عادی، قطعه‌ای است از پازلی بزرگتر: بازگشت عراق به زندگی عادی. عراق همچنان درگیر گروه‌های تروریستی، از جمله "دولت اسلامی" است. اختلاف اکثریت شیعه با اقلیت سنی که در تثبیت داعش در این کشور بی‌تأثیر نبود هنوز حل نشده. در سال‌های اخیر مؤلفه‌های جدیدی از جمله شبه‌نظامیان شیعی به معادلات سیاسی این کشور اضافه شده‌اند. استقلال‌خواهی کردها نیز هست.

سیاست

سرنوشت "دولت اسلامی" هم به نوعی با سرنوشت کانون‌های بحران در منطقه از جمله عراق و سوریه گره خورده است. از مدت‌ها پیش گفته می‌شد که رهبر این گروه تروریستی از موصل خارج شده و در منطقه‌ای در نزدیکی مرز سوریه و عراق پنهان شده است. روسیه چندی پیش اعلام کرد که نشستی با شرکت سران داعش را بمباران کرده و مشغول بررسی احتمال مرگ ابوبکر بغدادی در این حمله است.

سیاست

تا کنون نه مسکو توانسته این احتمال را ثابت کند، نه نیروهای بومی و نه کشورهای غربی حاضر در ائتلاف ضد داعش. از طرفی مدرکی مستدل از زنده‌بودن سرکرده‌ "دولت اسلامی" هم در دست نیست. آخرین مدرکی که زنده‌بودن ابوبکر بغدادی را "ثابت می‌کند"، پیامی شنیداری منتسب به او مربوط به ماه‌های پایانی سال ۲۰۱۶ است.

سیاست

با فرض برقراری تعادل سیاسی و غلبه بر جنگ قدرت و بی‌اثر کردن گروه‌های تروریستی، بازسازی ویرانی‌های گسترده‌ی عراق که خرابه‌های موصل نمونه‌ای کوچک از آن است، به سرمایه‌گذاری سنگین و شکیبایی نیاز دارد. فساد اداری را هم که مانعی سترگ در این مسیر است، نباید از نظر دور داشت.