1. پرش به گزارش
  2. پرش به منوی اصلی
  3. پرش به دیگر صفحات دویچه وله

کشمکش بر سر تقویت نظامی اتحادیه اروپا یا همبستگی با ناتو

۱۳۹۸ آذر ۱, جمعه

رئیس‌جمهور فرانسه در پی تقویت توان نظامی اتحادیه اروپاست. کشورهای اروپای شرقی خواستار همبستگی بیشتر با ناتو هستند. آلمان هنوز موضع روشنی نگرفته است. وزیرخارجه آلمان خواستار تشکیل کارگروهی در این زمینه است.

https://p.dw.com/p/3TXkq
NATO Donald Trump Emmanuel Macron Angela Merkel Jens Stoltenberg
عکس: picture alliance/dpa/C. Licoppe

هفتادمین سالگرد تأسیس سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، سوم دسامبر در لندن برگزار می‌شود. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، در آستانه دیدار وزرای خارجه کشورهای عضو این پیمان اذعان کرده که اختلافاتی جدی بر سر برخی مسائل میان متحدان ناتو وجود دارد.

این پیمان نظامی ۲۹ عضو دارد که به شدت با هم اختلاف دارند. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا با تکرار تقاضای خود مبنی بر افزایش بودجه دفاعی ناتو، کشورهای اروپایی را کلافه کرده است.

ترامپ با خروج شتابزده نیروهای آمریکا از شمال سوریه و خروج از توافق اتمی با ایران به اختلاف میان اعضای ناتو دامن زده است. افزون بر این پس از حمله ترکیه به سوریه، بدون مشورت با ناتو و با حمایت ارتش روسیه که رقیب ناتو است، اینک وفاداری ترکیه به ناتو زیر سوال رفته است.

کار به جایی رسیده که امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه می‌گوید ناتو دچار "مرگ مغزی" شده است. هایکو ماس، وزیرخارجه آلمان هم خواستار "دوره درمانی جوان‌سازی" برای ناتو شده که از نظر او "بیمه زندگی اروپاست".

حال بحث بر سر این است که آینده ناتو چگونه باید باشد؟ هایکو ماس پیشنهاد کرده که یک کارگروه تخصصی تعیین شود که پیش‌نویسی برای آینده ناتو تدوین کند. پیشنهاد ماس در آلمان مورد انتقاد است.

در آلمان، بخشی از دولت فدرال از تقویت همکاری دفاعی اروپا و همچنین تقویت ناتو حمایت می‌کند. آنه‌گرت کرامپ- کارن‌باوئر، وزیر دفاع آلمان، خواستار گفت‌وگوی هدفمند کشورهای عضو اتحادیه اروپا در این زمینه است. او تأکید دارد که توانایی نظامی ناتو باید افزایش پیدا کند.

ترکیه از اعضای ناتو بدون مشورت با متحدان خود به شمال سوریه نیرو اعزام کرد
ترکیه از اعضای ناتو بدون مشورت با متحدان خود به شمال سوریه نیرو اعزام کردعکس: Getty Images/AFP/A. Altan

کارشناسان حزب دموکرات مسیحی (حزب وزیر دفاع) که همراه حزب سوسیال دموکرات (حزب وزیرخارجه) در ائتلاف دولت آلمان حضور دارند، می‌گویند که ناتو به جای کارگروه نیازمند متحدانی عملگراست. آنها وزیرخارجه آلمان را متهم می‌کنند که به فقدان استراتژی دفاعی دولت آلمان و اروپایی‌ها توجه کافی ندارد.

صحبت‌های مکرون در مورد "مرگ مغزی" ناتو هم بی‌دلیل نیست. سفیر فرانسه در برلین می‌گوید مکرون می‌خواهد با "شوکه" کردن متحدان ناتو، توان نظامی اروپا را افزایش دهد. 

اکنون دولت فرانسه قصد دارد بند حمایت نظامی در معاهده اتحادیه اروپا را گسترش دهد. بند ۷/ ۴۲ این معاهده کشورهای عضو اتحادیه اروپا را موظف می‌کند، در صورت حمله مسلحانه به خاک یکی از کشورها عضو اتحادیه اروپا وارد عمل شوند و از آن کشور دفاع کنند.

یک مشاورمکرون گفته است که فرانسه تصمیم دارد مفاد این بند را تقویت و صراحت أآن را بیشتر کند. او گفته که در حال حاضر کسی تصمیم ندارد تغییری در معاهده اتحادیه اروپا ایجاد کند، اما برخی نکات باید روشن شود. فرانسه به عنوان مثال این پرسش را مطرح می‌کند که بر اساس چه معیارهایی و در زمان چه تهدیداتی بند ۷/ ۴۲ معاهده اتحادیه اروپا فعال می‌شود.

کاخ ریاست جمهوری فرانسه پیشتر یک بار این بند را فعال کرده است: زمان ریاست جمهوری فرانسوا اولاند پس از حملات تروریستی نوامبر ۲۰۱۵ در پاریس. آن‌زمان متحدان اروپایی فرانسه برای نیروهای ارتش فرانسه در لبنان، به این کشور نیرو اعزام کردند تا سربازان فرانسوی به کشور خود بازگردند.

از راست: وزیر خارجه آلمان، دبیرکل ناتو و وزیرخارجه فرانسه در بروکسل
از راست: وزیر خارجه آلمان، دبیرکل ناتو و وزیرخارجه فرانسه در بروکسل عکس: Reuters/F. Lenoir

فرانسه البته تأکید دارد که این بند "تحت هیچ شرایطی نباید جایگزین بند ۵ پیمان آتلانتیک شمالی شود. بند ۵ ناتو می‌گوید: حمله به یک عضو ناتو، حمله به همه اعضای این پیمان محسوب می‌شود.

اکنون وزارت خارجه فرانسه می‌گوید که ممکن است فرانسه به متحدان خود پیشنهاد کند که "زیر چتر" یک قدرت اتمی شوند و از وضعیت فعلی فراتر روند که در آن تنها ناتو مسئولیت دفاع جمعی اروپایی‌ها را بر عهده دارد.

اتحادیه اروپا از دو سال پیش "همکاری دائمی امنیتی سازمان‌یافته" و همچنین پروژه‌های تسلیحاتی مشترک را آغاز کرده است. مکرون حال می‌خواهد تمام این همکاری‌ها را سازمان‌دهی کند. انتظار می‌رود او به زودی در مورد سیاست دفاعی اروپا سخنرانی و دکترین خود در این مورد را روشن کند.

ابتکار عمل فرانسه مورد استقبال بسیاری از کشورهای غربی اتحادیه اروپا قرار گرفته است. اما کشورهای حوزه بالتیک و لهستان نگران تضعیف ناتو در صورت تقویت همکاری نظامی اتحادیه اروپا هستند.

آنها خواستار تقویت بند ۷/ ۴۲ در زمینه  دفاع سایبری یا دفاع در صورت حملات تروریستی هستند. آنها دفاع از کشورهای خود را همچنان وظیفه ناتو می‌دانند. نزدیک ماندن به آمریکا، بزرگترین متحد ناتو، برای این کشورها که نگران گسترش نفوذ روسیه هستند، اهمیت شایانی دارد. 

پرش از قسمت در همین زمینه