Меркел како „последна шанса“

Денеска германската канцеларка Ангела Меркел доаѓа во посета на Варшава. Врв на посетата ќе биде средбата со лидерот на партијата Право и правда, Јарослав Качински.

Полските медиуми овие денови интензивно гледаат кон Германија. Денеска германската канцеларка Ангела Меркел е во посета на Варшава, додуша кратка, но со бројни состаноци. Фотографијата на Меркел е на насловните страници на речиси сите медиуми. „Меркел како последна шанса - Полска и Германија се осудени една на друга“, пишува либерално-католичкиот неделник „Тигодник Повчешњи“. „Германија и Полска - принуден брак“, пишува на насловната страница на магазинот „Впрост“, проследено со фото-монтажа на која Меркел и претседателот на партијата Право и правда, ПиС, Јарослав Качински, речиси се во прегратка.

Состанок со Качински на неутрален терен

Доаѓањето на Меркел во Варшава всушност е возвратна посета, по престојот на полската премиерка Беата Шидло на Берлин во минатата година. Покрај со премиерката, канцеларката ќе разговара и со полскиот претседател Анджеј Дуда, со шефовите на опозиционите партии ПО и ПСЛ, двајцата членови на Европската народна партија, како и со претставници на германското малцинство. Но, најважен состанок е оној со лидерот на владејачката национал-конзервативна партија Право и правда. Варшава испратила покана за Меркел, се вели од Берлин.

Качински во моментов е најмоќниот човек во Полска. Тој веќе со години не патува во странство, ни приватно, ни службено. Неговиот главен интерес е внатрешната политика, првенствено - „конзервативната контрареволуција“, како што тој самиот го објаснува својот ангажман во Полска. Сепак, по победата на неговата партија на изборите кон крајот на 2015. година, тој прими неколку странски гости, меѓу кои и претседателот на Украина, министерот за надворешни работи на Франција и еден висок по ранг американски политичар од таборот на Доналд Трамп. Сега на ред е Ангела Меркел. Состанокот е закажан на „неутрален терен“, се порачува од Варшава, веројатно хотелот „Бристол“. Не се планирани изјави за медиумите. 

Во Брегзит Полска гледа шанса за јакнење на сопствените позиции

Блиски односи - на дистанца

Германско-полските односи денес се блиски како никогаш претходно. Трговската размена меѓу двете земји за 2016. година првпат би можела да достигне сто милијарди евра. Соработката на полето на безбедноста и одбраната во целина се одвива добро. Што се однесува до политиката кон Русија, освен по прашањето за гасоводот „Северен тек“, Берлин и Варшава во голема мерка се едногласни. Но, проблеми сепак има. Притоа, воопшто не зборуваме за односот на полската влада кон владеењето на правото - ЕУ поради тоа покрена постапка за надзор против Полска. Берлин се воздржува од јавна критика, не сакајќи, како што се вели, германската влада да ја „билатерализира“ темата на ЕУ.

Најважните теми во Варшава веројатно ќе бидат иднината на ЕУ и миграциската политика. Полска сака да издејствува доста промени во Европските договори, и тоа во прилог на јакнење на државите-членки. Берлин тоа го отфрла. „Ако почнеме со една земја, тогаш се отвора Пандорината кутија“, вели еден германски дипломат.

Во поглед на миграциите од југ, Берлин и Варшава се сложни дека границите на ЕУ треба посилно да се штитат и да се сузбиваат причините за бегство. Но, околу прашањето за решенија внатре во ЕУ, и натаму нема приближување на ставовите. Германската влада се надева на „праведна распределба“, но многу земји сигурно и натаму ќе ја одбиваат распределбата на мигранти и бегалци меѓу членките на ЕУ. Во најдобар случај, би можело да се размислува околу распределба на финансискиот товар.

Германците „не прифаќаат други ставови освен своите“

Соработката меѓу Варшава и Берлин е тешка и поради тоа што полската страна ретко кога формулира јасни предлози. За пример може да се спомене идејата за европска војска, за која дебата, во различно време, иницираа како Качински, така и шефот на унгарската влада, Виктор Орбан. Во голем дел неодговорено останува и прашањето кои се всушност целите на т.н. Вишеградска група- Полска, Чешка, Словачка и Унгарија.

Ангела Меркел, незаменливата

Првата заклетва

„Сакам да и служам на Германија“ беше ветувањето на Меркел за време на кампањата за канцелар на земјата. По тесната победа, на 22 ноември 2005 година Меркел даде заклетва и стана првата жена канцелар, но и првиот шеф на влада кој доаѓа од Источна Германија. Таа застана на чело на широка коалиција составена од ЦДУ и СПД.

Ангела Меркел, незаменливата

Кој се плаши од кутрето на Путин?

На дипломатскиот фронт, Меркел мораше да се соочи со моќен противник. Таа е позната поради својата сталоженост и смиреност. Но, Владимир Путин очигледно сакаше да го стави на тест нејзиното трпение за време на приемот во 2007 година. Тој набрзо ја најде нејзината слабост: Меркел се плаши од кучиња.

Ангела Меркел, незаменливата

Фонд за црни денови

Меркел вообичаено е смирена што и помогна за време на кризите. Колабирањето на финансиските пазари во 2008 година предизвика проблеми за германската економија. Поради тоа, Меркел презеде акција. Таа беше инволвирана во планирањето на фондовите за спас на еврозоната. На крајот, германската економија се извлече речиси без последици, но мерките за штедење најмногу ги почувствуваа Грците и Шпанците.

Ангела Меркел, незаменливата

Втор мандат

Иако резултатот на ЦДУ/ЦСУ на парламентарните избори во 2009 година беше вториот најслаб резултат за партијата во повоениот период, тоа сепак беше победа за Меркел. По широката коалиција со социјалдемократите во претходниот мандат, овој пат Меркел можеше да состави влада со посакуваниот партнер - про бизнис либералите од ФПД.

Ангела Меркел, незаменливата

Брзо исклучување

Иако по професија е физичар, инцидентот во Фукушима во 2011 година ја претвори Меркел од поддржувач - во силен противник на нуклеарната енергија. Веќе одобрените планови за продолжување на работниот век на германските нуклеарни централи беа откажани и спротивно на нејзините предизборни заложби, Германија наскоро го сопре производството на нуклеарна енергија.

Ангела Меркел, незаменливата

„Првиот маж“ на Германија

Дали некој го препознава? Го чул неговиот глас? За време на десетгодишното владеење на Меркел, нејзиниот сопруг Јоахим Зауер, остана незабележан. Професорот по хемија на универзитот Хумболдт во Берлин стапи во брак со Меркел во 1998 година. Тој секогаш останува во позадината кога неговата сопруга е во официјални посети, но во нивниот приватен живот се чини дека е обратно.

Ангела Меркел, незаменливата

Пријателство ставено на тест

Објавувањето на информациите дека блискиот сојузник САД ги пресретнува телефонските разговори на врвните германски политичари отвори голема афера пред меѓународната јавност. Ниту мобилниот телефон на Меркел не бил безбеден од тајните служби на САД. Аферата предизвика проблеми во домашната и меѓународната политика на Меркел.

Ангела Меркел, незаменливата

Грчкиот пациент

Меркел има обожаватели низ целиот свет, но во Грција нивниот број е значително помал. На ниту едно друго место во светот Меркел не била толку демонизирана како што беше во Грција за време на должничката криза во еврозоната. Старите анимозитети беа повторно нагласени по барањата на канцеларката за штедење, економски реформи и кратење на трошењата од властите во Атина.

Ангела Меркел, незаменливата

Емотивна, барем еднаш

Иако е воздржана и позната по минималните гестови и изрази на лицето, Меркел не можеше да се воздржи за време на финалето на Светското првенство во фудбал во Рио кога заедно со германскиот претседател го бодреа националниот тим. Во тој период Меркел беше на врвот на својата популарност, исто како и германската репрезентација, со која заедно влијаеа на градењето на меѓународниот имиџ на Германија.

Ангела Меркел, незаменливата

Ние можеме да го направиме тоа, зарем не?

Кога стотици илјади бегалци пристигнаа во Германија канцеларката изјави дека законот за азил нема лимит. „Ние можеме да го направиме тоа!“ беше мотото на Меркел за време на бегалската криза. Таа тврдеше дека има план. Но, во меѓувреме многумина Германци се прашуваат дали навистина „можеме да го направиме тоа?“

Ангела Меркел, незаменливата

Што е следно?

По терористичките напади во Париз на 13 ноември минатата година Франција објави вонредна состојба. Ангела Меркел на соседите им понуди „целосна поддршка“. Сепак, стравот од тероризам беше сеприсутен. Без сомнеж, Меркел беше соочена со најголемиот предизвик во нејзиното владеење токму на десетгодишнината од нејзиното стапување на функцијата...

Ангела Меркел, незаменливата

Критични сојузници

На партискиот конгрес на ЦСУ во ноември 2015 година канцеларката беше критикувана од баварските сојузници. Хорст Зехофер ја обвини Меркел дека загубила контрола над границите со нејзината политика кон бегалците. Тоа беше понижување кое мораше да го истрпи стоејќи без можност да возврати на обвинувањата.

Ангела Меркел, незаменливата

Зарем не може да остане подолго?

Меркел би сакала трет мандат за Барак Обама, иако скандалот со прислушувањето од страна на НСА беше причина за резервираност од нејзина страна. Сепак, Обама ја напушта политичката сцена и му го отстапува местото на Доналд Трамп. Весникот „Њујорк Тајмс“ ја нарече Меркел „последниот чувар на либералниот Запад“.

Полската влада, од својастрана, има причини зошто на Брегзит и на победата на Трамп во САД има поинакво гледање одошто Германија. Додека за Берлин и едното и другото претставуваат проблем, владата во Варшава, со својот благо евроскептичен став, во тоа гледа шанса за „јакнење на позицијата и значењето на Полска“, пишува политикологот Олаф Осица во неделникот „Тигодник Повчешњи“. На полската елита, додава тој, кај Германците ѝ пречи нивната „намалена способност да прифатат други ставови освен своите сопствени“. Осица објаснува дека причината е германското уверување дека „германската политика изградила универзални политички пристапи.“ Многумина германски политичари, пишува Осица, веруваат дека придржувањето кон нивните пристапи ќе води кон решавање на речиси сите проблеми во светот, а оној кој тоа не го сфаќа, е глуп и заостанат.

Осица во овој контекст набројува многу спорови меѓу Полска и Германија (миграцијата, климатските проблеми, „Северен тек“, еврозоната) и доаѓа до заклучок: „Принципот на спорни точки меѓу Берлин и Варшава, е независен од ориентацијата на владејачките партии.“ Сега за многу работи остро се дебатира во јавноста, истакнува Осица, додавајќи ја својата надеж дека ќе дојде до „сериозен разговор за сериозни теми и до дефинирање на заедничките интереси.“


Следете нѐ