Петоци за иднината: протести на ученици во речиси 100 земји

Младината протестира, светот се чуди. Тоа што почна како акција на ученичка од Шведска, прерасна во глобално движење за заштита на климата. „Fridays for Future", или „Петоци за иднината” веќе зафаќа рекордни размери.

Се очекува ова да биде досегашна кулминација на петочните протести за заштита на климата. Во речиси сто земји во светот овој петок ученици и млади луѓе ќе излезат на улиците за планираните околу 1300 простести од кои само во Германија ќе ги има на 150 места. Ова се очекува да биде најмасовната демонстрација од серијата „Fridays for Future". Нивната цел: владите треба да бидат присилени да водат политики кои водат сметка за заштита на климата.

„Подготовките за Германија се во тек", вели портпарол на движењето за Бранденбург, Винсент Бартолен во разговор за ДВ. „Се организираме во различни локални групи и сите од нив планираат настани, но со материјал не снабдуваат од сојузниот организациски тим." Тоа се летоци, стикери и плакати кои се распределуваат преку страницата fridaysforfuture.de. Најчесто се направени од рециклирана хартија во еколошки печатници и на нив се испечатени пароли како: „Може да истрпиме изгубени часови, но промена на климата никако!", „Хоп, хоп, хоп, на јагленот стоп". Меѓународните пораки се на англиски: "There is no planet B!", односно „Немаме планета Б“ и "March now or swim later!", односно „Марширај сега, или ќе пливаш подоцна!”

Критика на декларативните заложби на политиката

За да се покријат трошоците за инфоматеријалите, техниката и превозот иницијативата започна кампања за собирање донации, објаснува Винсент Бертолен. Сепак најголемиот дел трошоци си ги покриваат од сопствени средства. Ако човек сака да разбере што е тоа што ги воодушевува и поттикнува учениците и студентите да се активираат за „Петоци за иднината” во Германија, доволно е да се забележи иритираноста што воопшто му се поставува прашање за нешто толку само по себе разбирливо. „Сакаме да ја придвижиме политиката", одговара Бертолен набрзина. За конечно нешто да се преземе за заштита на климата во Германија, и за да нема само „декларативни заложби и рокови кои постојано се пролонгираат."

18 годишниот е член на Зелените и еден од нивните кандидати за покраинските избори во Бранденбург на први септември годинава. Тој е дел од младата генерација во Германија која политички е поангажирана отколку претходната генерација. Еден од нвните идоли и шведската активистка за заштита на климата Грета Тунберг. 16 годишната со месеци секој петок штрајкува за да привлече внимание на заштитата на климата. Во американските медиуми Тунберг беше вброена меѓу 25те највлијателни тинејџери во 2018 година.

Грета Тунберг

Групна интелегенција на поборниците за климата

Ширум светот и се приклучија илјадници ученици. Сите тие протестираат под мотото  „Петоци за иднината” пред парламентите наместо да одат в училиште. Тоа што почна како индивидуална акција прерасна во феномен од светски размери кој се професионализира со брзина на светлината. Само во Германија според информации од иницијативата, има повеќе од 155 локални групи. Тие се застапени на сите релевантни социјални платформи како Фејсбук, Твитер, Телеграм, Инстаграм, Редит и Фликр.

На Саундклауд и Спотифај „Петок за иднината" има свој подкаст, а на Јутјуб и сопствен видео канал. Беграунди и вести за климатски промени, планирани активности и настани – се тоа се комуницира за неколку секунди и со неколку кликови. И тие добиваат се повеќе помош. Во меѓувреме има „и различни организации и сојузи кои не поддржаа," вели Винсент Бертолан.

Професионална помош за младите

Повеќе од 12.000 научници од Германија, Австрија и Швајцарија како „Научници за иднината" потпишаа една петиција, како поддршка за движењето. Притоа се вели дека загриженоста на учениците е реална и добро основана. Мерки за заштита на клима, на различните видови, мориња и почва одамна не се доволни. Еден од потписниците, Волкер Квашинг од високата школа за техника и економија во Берлин вели дека има многу гласови од политиката кои на децата што протестираат им велат дека мора да се вратат на училиште и дека немаат идеа.

„Затоа сме ние овде", изјави Квашинг на прес конференција пред два дена. „Ние сме професионални и велиме: младата генерација е во право. Исто така е храбро да не се оди во училиште од протесте. Затоа тој и останатите потписници бараат да им се исполнат барањата на учениците. Научниците со ова реагираат на политичката дебата во однос на прашањето, дали на е подобро учениците да одат на училиште отколу да протестираат."

Уште сме на почеток"

Министерката за образвование Ања Карличек отворено ги критикуваше овие акции, а деснопопулистичката АФД зборува за „политичко злоставување на деца." Покрај оваа сериозна дебата има низа пораки со говор на омраза, пред се на социјалните мрежи. На главната интернет страница на „Петоци за иднината" во Германија стои дека има „отворени закани против нашето движење и луѓето кои не претставуваат."

Поради тоа пораките со говор на омраза нема да се толерираат и ќе се поднесе кривична пријава до сите за кои постои основа за тоа. Во најмала рака поборниците за заштита на климата мора да се издржат. „Ние сме уште на почеток", вели Винсент Бартолан. „Дневно доаѓаат локални групи кои организираат штрајкови и протести, и кои наоѓаат нови приврзаници. Ние во секој случај продолжуваме понатаму."

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

По жештината и поплавите следува глад

Крајно време е да се преземат мерки против екстремните временски услови, посебно во најсиромашните земји, како во Африка. Веќе по 20 или 30 години, вели извештајот на Светската банка, промената на климата ќе има речиси незамисливи последици. Сушите и поплавите ќе доведат до недостиг од храна.

Eien Anzeigetafel, auf der die Weltbevölkerung angezeigt wird. (Foto: Foto: Focke Strangmann/dapd)

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

Светското население и натаму се множи

Светското население до 2050 година ќе достигне до околу девет милијарди луѓе, гласат прогнозите. Тоа значи - потребно е двојно повеќе ориз, пченка и пченица отколку денес. Американските научници предупредуваат - производството животни продукти уште сега расте пребавно за да го задоволи гладот во светот.

Küstenerosion in Mikronesien. (Foto: Grit Hofmann & Carmen Meyera)

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

Премногу вода

Додека поплавите ги загрозуваат жетвите, друга опасност произлегува од растењето на морското ниво. Научниците предупредуваат дека нивото во моментов расте 60 проценти побрзо од очекуваното. Последица: се заканува потонување на помалите острови.

Küstenerosion in Mikronesien. (Foto: Grit Hofmann & Carmen Meyer)

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

Морска наместо несолена вода

Со покачувањето на нивото на морињата во почвата продира солена вода. На неа е изложена и вегетацијата, како на овој остров во Микронезија. Тоа е штетно за растенијата и истовремено носи големи проблеми за земјоделството и крајбрежните региони.

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

Во опасност се белите дробови на планетата

Амазонските прашуми, како овде во Бразил, ја штитат климата со тоа што користат ЦО2. Но, бидејќи во регионот станува пожешко и посуво, тој е загрозен од затоплувањето на Земјата. Во најлош случај прашумата од корисник, може да стане извор на ЦО2.

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

Се топи мразот на Гренланд

Гренланд е до 85 проценти покриен со мраз. Со глобалното затоплување, меѓутоа, тој брзо се топи, со што се покачува нивото на морињата. Кога се топи белиот мраз од Арктикот, водата која потемнува од топењето прима повеќе топлина, која инаку мразот ја рефлектира во вселената.

Das Polarforschungsschiff "Polarstern" in der Antarktis. (Foto: Alfred-Wegener-Institut/Simon)

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

Се топи и Антарктикот

Мразот на Антакрктикот се смета за постабилен отколку оној на Гренланд. Но, најновите мерења покажуваат дека мразот се топи и на Арктикот во последните 20 години, откако се вршат мерења во овој регион.

Eine Wissenschaftlerin in Grönland sammelt Informationen über den Methanaustoß von schmelzendem Permafrost.
(Foto: DW/Irene Quaile)

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

Трајниот мраз - темпирана бомба

На Арктикот засилено се топи трајниот мраз. Тоа предизвикува ослободување на штетни гасови, како ЦО2 и метан. Научниците стравуваат дека долгорочно тоа ќе води кон повратна реакција. Топењето ќе предизвика натамошно затоплување. Научниците ги контролираат емисиите на гасови, како овде на Гренланд.

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

Лоши вести за школките и морските полжави

Океанот прима се‘ повеќе ЦО2. Тоа води кон се‘ поголема киселост на морињата, со што се намалува ПХ-вредноста. Ова влијае врз морските организми како школките и морските полжави: нивните черупки стануваат полесни и потенки. Научниците ги истражуваат последиците врз животот во морето.

Промена на климата: Екстремно време, екстремни последици

Изумираат коралите

Од зголемената киселост на морињата се погодени и коралите, како Грит Бариер Риф во Австралија. Тие изумираат поради зголемената киселост на водата. За многу луѓе овие области со коралски колонии богати со риби се важни поради исхраната, а освен тоа коралскиот туризам за помалите земји е важен извор на приходи.


Следете нѐ