Пораката од Маракеш: Трамп нема да нѐ запре!

Конференцијата на ОН за климата во Мароко требаше да биде мирна работна средба. И тогаш Доналд Трамп беше избран за американски претседател. Тоа ги сплоти заштитниците на климата, оценува Јенс Турау.

На крајот оваа слика: државници, научници, финансиски експерти, економски босови, заштитници на климата - сите заедно на една фотографија. Пораката гласи: „Нема да потклекнеме, ние одамна сме на патот кон не-фосилна иднина, со или без тебе!“ Притоа, се разбира, се мисли на Доналд Трамп, кој промените на климата по желба си ги толкува како измислица на Кина или на еко-мафијата.

Кина одамна го сфати проблемот

Кога сме кај Кинезите, најголеми производители на издувни гасови во светот, мора да се каже: долго време важеа за кочничари на конференцијата за климата, сакаа да се придвижат само ако тоа го стори и класниот непријател во Вашингтон. На средбите за климата се водеше геополитика. Тоа е минато. Пекинг (како и Индија, Бразил, Јужноафриканската Република, најголемиот дел од европските држави) сфати дека заштитата на климата е во сопствен интерес. Намалувањето на цената на обновливите енергии и одлуките на инвеститорите против јагленот сигурно придонесоа за тоа. Но, придонесе и сознанието дека последиците од менувањето на климата веќе не може да се негираат ниту на домашен терен и дека е поевтино брзо да се преземе нешто против издувните гасовим, отколку подоцна да се излегува на крај со последиците. Тоа досега не го сфати само Доналд Трамп.

Јенс Турау

Значи, климатскиот караван оди натаму. Ако треба и без Вашингтон. Дали Трамп ќе го откаже Парискиот договор за климата или дури и Климатската рамковна конвенција од 1992 година врз која се засноваат сите заклучоци за климата - ќе се покаже. Но, САД веќе сега отпаѓаат како можен диктирач на темпо на средбите за климата.

Во сенка на американските избори, конференцијата во Маракеш покажа: по еуфоријата од Париз минатата година, сега следува сортирање, работа на правните прашања и тоа до детал. Новиот договор за климата ќе почне да делува дури во 2020 година. Неговата конструкција е комплицирана, навистина сите држави треба да учествуваат во заштитата на климата. Во дел од сиромашните земји, меѓутоа, веќе има дел од државните претставници кои се зафатени со тоа. Треба да им се помогне, да се најдат пари, да се изгради доверба. Тоа е задача на индустриските држави, а по изборите во САД - сѐ повеќе задача на Европејците. Германија го сфати тоа и за прилагодување на промените на климата уште еднаш на маса стави дополнителни 50 милиони евра. Но, за германската влада, на крајот сепак беше малку непријатно: последниот ден 45 сиромашни држави ветија дека брзо ќе се откажат од јагленот. Климатскиот план на Германците, кој е предмет на големи дебати и кој и онака е само изјава за намери, предвидува само голема редукција на јагленот до средината на веков.

Екскурзии до проектот за углед

Инаку, конференцијата за климата е веќе ослободена од „алармизмот“ од претходните години. Тоа се должи и на фактот што сега живо може да се види што донесоа средбите за климата од Рио 1992-ра кои постојано беа предмет на потсмев. За време на двонеделната конференција во Маракеш цели делегации одеа во 200 километри оддалечената провинција Варзазат, каде се гради најголемата соларнотермичка централа во светот. Не во Германија, не во САД - во Мароко! Тоа за заштитниците на климата долго беше утопија. Африка во својот развој ја прескокнува фосилната индустриска ера и оди веднаш кон соларна иднина. Тоа е сѐ уште тешко, но е замисливо. И, за тоа придонесува и постојаното тешко преговарање на конференциите за климата.

Се продолжува натаму, првично без САД, но долгорочно сепак повторно со Вашингтон. Како беше она - добрата политика е признавање на реалноста. Кај едно порано, кај други подоцна.

Растечката пустина

Суви пространства

Камен, песок и солени пустини- речиси една третина од површината на земјата е скудна, неплодна земја- површина која постојано се зголемува. Поголемиот дел се создал низ илјадници години, како на оваа фотографија на која е планините Хогар во Алжир. Но денес ширењето на пустините е резултат на односот на човекот.

Растечката пустина

Суво, и станува посуво

Со дезертификацијата се означува пресушената земја. Тоа особено се случува во региони кои веќе се жртви на суша, како делови на Африка, Америка и Азија. Ова житно поле во Тексас (САД) не ја преживеа големата суша која се случи во летото 2011.

Растечката пустина

Зависи од луѓето

Околу 70 илјади квадратни километри пустини се создаваат секоја година- регион со големина на Ирска. Освен климатските промени, во прв ред виновни се луѓето за ширењето на пустината. Земјоделците, како овие во Бразил, во иднина ќе мораат да се адаптираат на промените во климата и да засадуваат одржливи култури.

Растечката пустина

Прекумерното пасење води кон суша

И преголемиот број животни ја пресушува земјата. Тие ги преживаат последните мали растенија, па земјата повеќе нема заштита од ветер и вода. Кога ќе настапи суша, тоа набрзо води кон опустошување: земјата станува кревка и слаба и брзо пропаѓа.

Растечката пустина

Премногу фарми

Веќе раширената суша им је отежнува работата и на фармерите- како на ова житно поле во Мексико. Не помага ни тоа што полињата често не се одржуваат добро. По жетвата, не и се дава време за опоравок што и е потребно пред следната сеидба. Резултатот е што земјата губи хранливост и помалку растенија растат- што пак води кон ерозија.

Растечката пустина

Исчезнуваат и шумите

Бројот на дрвјата исто така драматично се намалува. Поради потрагата по горива, дрво, за проширување на обработливото земјиште или живеалишта, луѓето ги сечат дрвјата и ги уништуваат шумите. Дрвјата ја спречуваат ерозијата на земјиштето од водата или ветрот. Но, со нивното сечење земјата станува ранлива- и брзо пресушува.

Растечката пустина

Вода, вода насекаде...

Населението расте, а со тоа се зголемува и конзумацијата на водата. Последниве 50 години, тоа е двојно зголемено. Делумно, тоа е резултат и од интензивната земјоделска иригација, со што резервите на вода драматично се намалија.

Растечката пустина

Верижна реакција за екосистемот

Откако опустошувањето ќе започне, тоа предизвикува верижна реакција: бидејќи посевите се уништени, водата исчезнува а земјата се суши. Земјата станува солена и тешка, како тука во Индија. Тешко е потоа да се спаси вакво пресушено земјиште.

Растечката пустина

Далекусежни последици

Опустошувањето не само што води кон уништување на екосистемот, туку последиците се уште подлабоки. Може да води кон уништување на животински видови, сиромаштија, глад и недостаток на вода- што сето води кон суша. Во западноафриканските земји, како тука во Буркина Фасо, ширењето на пустината има катастрофален ефект врз луѓето. Се работи за ѓаволски круг.

Растечката пустина

Повторно оплодување на сувата почва

Повторното оплодување на почвата е можно, но многу скапо. Најчесто, пошумувањето се смета за добар начин да се поврати вегетацијата. Новите дрвја, како тука во Доминиканската република се садат за да се заштитат планините од ерозија. Досега, успехот на ваквите проекти на светско ниво беше умерен.

Растечката пустина

„Најголемиот еколошки предизвик на нашето време“

Конвенцијата на ОН за борба против опустошувањето стапи во сила во 1996 година. Оттогаш, целта е да се поврати сувата земјата и да се спречи ширењето на пустината. На 17 јуни секоја година се одбележува борбата против опустошувањето (дезертификацијата).


Следете нѐ