ترمپ: پر شمالي کوريا باندي فشار بايد حداکثر ته ورسيږي

د شمالي کوريا تر تازه اټومي ازمويني وروسته امريکا غواړي د پيونگ يانگ پر وړاندي «سخت اقدامات» غوره کړي. ترمپ د آلمان له صدراعظمي او جنوبي کوريا له جمهوررئيس سره په تليفوني خبرو کي د حد اکثر فشار غوښتونکو سو.

له هغه وروسته چي شمالي کوريا اعلان وکړ چي يو هيدروژني بم ئې ازمويلی دئ، د امريکا جمهوررئيس دونالد ترمپ اعلان وکړ چي خپل متحد هيواد جنوبي کوريا ته به پوځي تسليحات او تجهيزات ورکړي.

د سپيني ماڼۍ د راپور له مخي، ترمپ د جنوبي کوريا له جمهوررئيس مون جه اين، سره په تليفوني خبرو کي ويلي دي، دی تيار دی چي پر جنوبي کوريا باندي د ميلياردونو ډالرو په ارزښت وسلو د پلورلو او صادرولو اجازه ورکړي. دواړه اړخونه په دې نظر ول چي د شمالي کوريا وروستۍ اټومي ازموينه يو پارونکی اقدام او ټولي نړۍ ته «ستر گواښ» دئ.

د امريکا او جنوبي کوريا جمهوررئيسانو دغه راز په يوه خوله ويلي دي چي پر شمالي کوريا باندي د حداکثر فشار ممکنولو له پاره بايد له ټولو وسيلو څخه کار واخيستل سي.

«د امريکا صبر بې سرحده نه دی»

د شمالي کوريا تر اټومي ازمويني يوه ورځ وروسته (د دوشنبې په ورځ) د ملگرو ملتونو امنيت شورا يوه بېړنۍ غونډه راوبلله. په دې غونډه کي د امريکا متحدو ايالاتو استازي مېرمن نيکی هيلي وويل: «امریکا هيڅ وخت داسي څه لکه جنگ نه غواړي، موږ اوس د هغه غوښتونکي نه يوو، خو زموږ د هيواد صبر بې سرحده نه دئ.»

هغه دغه راز پر پيونگ يانگ باندي د بنديزونو سختولو غوښتونکې سوه. د امریکا ستازې به په دې اړه د سه شنبې په ورځ (۲۰۱۷م کال د سپتمبر ۵) د ملگرو ملتونو امنيت شورا ته طرح وړاندي کړي، چي په اړه به ئې بيا د راتلونکي دوشنبې په ورځ پريکړه وسي.

د امریکا په وړانديز سوې طرح کي تر ټولو زيات د شمالي کوريا د سونگ موادو په برخه کي پر بنديزونو سختېدو د فشار خبره سوې ده. نيکی هيلي، ويلي دي چي د امريکا وړانديزي سوې طرح د بنديزونو «د تر ټولو لوړ حد ممکنول» دي.

سوله ايزه لار اوس هم ممکنه ده؟

د آلمان صدراعظمه مېرمن انگلا ميرکل د امريکا له جمهوررئيس دونالد ترمپ سره په تليفوني خبرو کي پر شمالي کوريا باندي د بنديزونو سختولو غوښتونکې سوه. خو هغې پر «يوې سوله ايزي لاري ټينگار وکړ.»

دواړه اړخونه په دې اړه هم نظره ول چي د هيدروژني بم ازموینه د پيونگ يانگ له خوا يو «نوی کړکېچ او نه منونکی کار دئ». ترمپ او ميرکل دغه راز ټينگار وکړ چي نړيواله ټوله بايد پر شمالي کوريا باندي فشار زيات کړي.

د آلمان د صدراعظمي وياند شتيفان زايبرت وويل چي هيواد به ئې په اروپايي ټولنه کي پر شمالي کوريا باندي د بنديزونو د زياتيدو اقدام وکړي. د زايبرت په خبره د دغه اقدام موخه «د نړيوالو قوانينو د نقضولو په برخه کي د شمالي کوريا مخنيوی او دغه کړکېچ ته د يوې سوله ايزي حل لاري موندل.» دي.

نور کتلای سئ

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

۱۹۷۰ لسيزه

شمالي کوريا د پخواني شوروي اتحاد د «سکد-بي» توغندي جوړ کړل چې نژدې ۳۰۰ کيلومتره واټن وهلی شي.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

۱۹۸۰ لسيزه

شمالي کوريا په ۱۹۸۴ کې د يوې توغنديزې آزموينې د ترسره کولو وروسته پرمختک وکړ. تر هغې وروسته پيونګيانګ د «تايپودونګ-۲» راکټونو خاوند شو، چې څو زره کليومتره واټن وهلی شي.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۱۹۹۹ نه تر ۲۰۰۵ پورې وقفه

شمالي کوريا د ۱۹۹۹ کال په سپتمبر کې د امريکا متحده ایالتونو سره د اړیکو د ښو کيدو په نيت، خپلې د توغنديزې آزموينې ودرولې. خو د دواړو هيوادونو ترمنځ خبرې اترې ناکامې شوې، ځکه شمالي کوريا د توغنديو د نه صادرولو په بدل کې د کال يو مليارډ ډالر غوښتل. دغه هيواد په ۲۰۰۵ کال کې د خپلو وسلو د انکشاف وقفه پاي ته ورسوله.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۰۶ کال د اکتوبر مياشتې ۹مه

پيونګیانګ په دغه وخت کې د ځمکې لاندې لمړني اتومي بم آزموينې وکړه.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۰۹ کال د اپريل ۵مه

شمالي کوريا يو توغندی و توغاوه چې د جاپان له سره تير او په آرام اوقيانوس سمندر کې ولويد. پيونګيانګ ویلي وو چې دغه آزموينه يې فضا ته د يوې سپوژمکۍ د استولو په مقصد تر سره کړې ده. امريکا متحده ایالتونو، سويلي افريقا او جاپان بيا برعکس د «تايپودونګ - ۲» توغندي د يوې پټې آزموينې خبرې وکړې. د ۲۰۱۲ کال په دسمبر کې شمالي کوريا يوه سپوژمکۍ فضا ته واستوله.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۰۹ کال د می مياشتې ۲۵ مه

شمالي کوريا د يو بل اتومي بم آزموينه وکړه چې تر مخکيني بم څخه يې ځواک څو برابره زيات وو.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۶ کال د جنورۍ ۶مه

شمالي کوريا د خپلې شپږمې اتومې آزموينې خبر ورکړ او ادعا يې وکړه چې دا يو هايدروجني بم دی. دا ډول هستوي چاودنې د ډیر زيات ويجاړونکي ځواک درلودونکې وي. خو دا چې هغه دې په رښتیا هم يو هايدروجني بم وي، ډیری کارپوهان يې په اړه شک لري.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۶ کال د فبرورۍ ۱۲ مه

پيوينګيانګ لخوا د خپل دريم اتومي بم آزموينه تر سره شوه.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۶ کال پسرلي او دوبی

دا ځل شمالي کوريا خپل توغندي له يو اوب تل څخه وتوغول. تر هغې وروسته د ۲۰۱۶ کال د جولاي مياشتې په ۸ مه د امريکا متحده ایالتونو او سويلي کوريا اعلان وکړ چې په سويلي کوريا کې د «تاد» په نوم خپل د توغنديو دفاعي سيستم فعالوي.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۶ کال د سپتمبر ۹ مه

شمالي کوريا خپل پنځم اتومي بم وچاوه. تر هغه وخته د دغه بم چاودنې ساری نه لرود.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ د مارچ ۶مه

شمالی کوريا په خپلو پوځي تمريناتو کې، په جاپان کې د امريکا متحده ايالتونو پر يوې پوځې اډې حملې ته ورته اقدام وکړ. دغه توغندي سمندر کې ولګيدل. تر هغې يوه ورځ وروسته امريکا په سئول کې خپل د توغنديو «تاد» دفاعي سيستم چې هغه وخت يې غير فعال کړی وو بيرته فعال کړ.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ کال د اپريل مياشتې ۱۵مه

سويلي کوريا د شمالي کوريا د يوې ناکامې توغنديزې آزموينې څخه خبر ورکړ. واشنګتن هم دغه ناکامه آزموينه تائيد کړه. ويل شوي وو چې دغه توغندی له توغولو لږ وروسته وچاوديد.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ کال د اپريل ۲۸مه

شمالي کوريا د پلازمينې شمال ته نژدې له يوې سيمې څخه د يوه توغندي په توغولو يو ځل بيا د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د پريکړه ليک له اصولو سرغړونه وکړه. دغه توغندی هم تر توغولو څو ثانيې وروسته وچاوديد.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ کال د می ۱۴ مه

شمالي کوريا د « هواسونګ - ۱۲» په نوم توغندي په توغولو اعلان وکړ چې دا تر ټولو پرمخ تللې وسله ده چې کولای شي لويې اتومې سرګلولې له ځانه سره وليږدوي.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ کال د می مياشتې ۲۱مه

د شمالي کوريا هيواد کمونیستي رهبرۍ يو ځل بيا د منځني واټن ويشتونکي توغندي آزموينه ترسره کړه. دغه توغندی د نژدې ۵۰۰ کيلومتره واټن په وهلو، د جاپان سمندرګي کې وغورځيد.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ کال د جولاي مياشتې ۴مه

شمالي کوريا د امريکا متحده ايالتونو د آزادۍ په ورځ يو بل توغندی وآزمایه. پيونګيانګ د لمړي ځل له پاره د «هواسونګ - ۱۴» قاره وهونکي توغندي څخه يادونه وکړه. کارپوهان په دې باور دي چې دغه توغندی کولای شي ۶۷۰۰ کيلومتر واټن ووهي او د امريکا تر قلمروه ځان ورسوي.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ کال د جولاي مياشتې ۲۸مه

امريکا متحده ايالتونو له خوا د تعزيراتو تر وضع کولو وروسته، شمالي کوريا د دويم ځل لپاره يو لرې واټن ويشتونکی توغندی وآزمايه. د دغه هيواد مشر، کيم جونګ اون په وياړ سره ادعا وکړه چې دغه توغندی کولای شي د امريکا ټولې خاوري ته ورسيږي. د دې په غبرګون کې د امريکا متحده ايالتونو د اګست په ۲مه د «مينیتمن ۳» توغندي وتوغاوه. دغه توغندی د ۶۷۰۰ کيلومتره واټن په وهلو، د آرام اوقيانوس په سويل کې ولويد.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ کال د اګست ۲۶مه

شمالي کوريا چې تر دې مخکې يې د ولسمشر دونالد ترامپ د ګواښونو په غبرګون کې ويلي وو چې په آرام اوقيانوس سمندر کې به امريکا پورې اړوند د ګوام ټاپو وولي، درې د منځني واټن ويشتونکي توغندي وتوغول. د امریکا متحده ایالتونو د پوځ پر وينا، دغه توغندي د شمالي کوريا په ختيځو اوبو کې ولويدل او ګوام ټاپو ته يې هيڅ ډول زيان ندي اړولي.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ کال د اګست مياشتې ۲۹مه

د شمالي کوريا يو توغندی د جاپان له سره تير شو. د سئول په خبره چې دغه توغندی د ۵۵۰ کيلومتره په ارتفاع کې ۲۷۰۰ کيلومتره واټن وهلی دی.

انځورونه: له سکډ توغندي تر د اتومي وسلو آزموينو پورې

د ۲۰۱۷ کال د سپتمبر ۳مه

شمالی کوريا د شپږم ځل لپاره د يوه اتومي بم آزموينه وکړه. د دغه بم ځواک د ټولو هغو بمونو څخه څو برابره زيات ښودل شوی دی، کوم چې دغه هيواد تر اوسه آزمويلي دي. خپله پيونګ يانګ هم منلې چې د يوه هايدروجني بم کاميابه آزموينه يې ترسره کړې ده.

د شمالي کوریا پوځ څومره غښتلی دی؟

د نړۍ تر ټولو لوی پوځ

دغه هیواد ۷۰۰۰۰۰ پوځ او ۴،۵ میلیونه ریزرف پوځ لري چې د اړتیا په صورت کې خدمت ته اماده وي. په دې توګه نو د دغه هیواد نږدې هر ۵ تن پوځي دی.

د شمالي کوریا پوځ څومره غښتلی دی؟

د وسلو بې شماره سیستمونه

د وسلو او تجهیزاتو نړیوال شاخص د ۲۰۱۷م کال د رپوټ پر بنسټ، دغه هیواد ۷۶ اوبتلونه، ۵۰۲۵ زیري ټانکونه او ۴۵۸ جنګي الوتکې لري. په دغه انځور کې چې د ۲۰۱۳م کال دی د شمالي کوریا واکمن کم جونګ اون د قوماندې په مرکز کې لیدل کیږي.

د شمالي کوریا پوځ څومره غښتلی دی؟

د وسلو ننداره

شمالي کوریا هرکال په پلازمېنه پيونګ یانګ کې د یوه پوځي پرېډ په ترڅ کې خپلې وسلې او تجهیزات نندارې ته وړاندې کوي. د وسلو دا ډول ننداره د دغه کمونیستي هیواد له تاریخي او ملي ورځو سره مطابقت کوي.

د شمالي کوریا پوځ څومره غښتلی دی؟

بالستيک توغندی

امریکا متحدو ایالاتو د تيري سه شنبې په ورځ د شمالي کوریا له خوا، د بالستيک توغندي د آزموینې بریاليتوب تائید کړ. د امریکا د بهرنیو چارو وزیر ریکس ټیلرسن ویلي دي: دغه آزموینه د شمالي کوریا له خوا امریکا، د هغه متحدینو او نړیوالو ته د ورپیښ احتمالي نوي ګواښ جدیدت ښيي.

د شمالي کوریا پوځ څومره غښتلی دی؟

د اټومي وسلو جوړولو لړۍ

پر ډیرو سختو بندیزو سربیره شمالي کوریا خپل د اټومي پروګرام لړۍ جاري ساتلې ده. دغه هیواد په مجموع کې تر اوسه پورې ۵ اټومي آزمویني کړي دي. یوازي په ۲۰۱۶م کال کې یې دوې آزموینې کړي دي. د سویلي کوریا د دفاع وزیر وایي چې په ډیر قوي احتمال به شمالي کوریا ډیر ژر شپږمه آزموینه هم وکړي.

د شمالي کوریا پوځ څومره غښتلی دی؟

نړیوال امنیت ته ګواښ

یوازي چين او روسیه تر اوسه پوري د شمالي کوریا متحدین دي. د شمالي کوریا رژیم د «امریکا متحدو ایالاتو امپریالیستي قدرت» خپل اصلي دښمن بولي او جاپان او سویلي کوریا په دویمه درجه کې ځای لري. شمالي کوریا د امریکا او سویلي کوریا د کلني ګډ پوځي مانورونو پر وړاندې په ډیر حساسیت سره غبرګون ښيي.

د شمالي کوریا پوځ څومره غښتلی دی؟

د حوصلې پای

داسې ښکاري چې د شمالي کوریا له خوا د بالستيک توغندی تر ازموینې وروسته اوس د امریکا حوصله ختمه شوي وي. د شمالي کوریا د توغندو آزموینه د جې ۲۰ په سرمشریزه کې یوه د بحث موضوع وه.

موږ تعقيب کړئ