د اروپا د مهاجرو سياست د بشپړي ناکامۍ خبرداری

د کډوالو په چارو کې د اروپا د اتحاديې مشر اسلبورن، د دغي ټولني د کډوالۍ سياست د «ماتي او بشپړي ناکامۍ» خبرداری ورکړ. اسلبورن د مهاجرو د ويش په تړاو د ځينو غړو هیوادونو پر نه همغږۍ هم نيوکه وکړه.

د کډوالو په چارو کې د اروپا د اتحاديې مشر او د لوکسامبورگ د بهرنيو چارو وزير، ژن اسلبورن، «پاساور نويه پرسه» ورځپاڼي ته د اروپا د اتحاديې د مهاجرو سياست د «بشپړې ناکامۍ» د خبرداري خبره کړې ده او ويلي دي چې د دغي ټولني شورا يوازي د اخراج او پر پولو د کنترول پر موضوعاګانو توافق لري.

د اسلبورن په آند، څرنګه چې د پولند او هنګري په شان هيوادونه د مهاجرو اړوند مسائيلو کې د اروپايي اتحاديې له نورو غړو هيوادونو سره له همغږۍ ښکاره کولو څخه ډډه کوي، په همدې دليل دغه اتحاديه په ډيري سختۍ سره پر دې بريالۍ کيږي ترڅو دغه دنده په ګډه حل کړي.

اسلبورن زياته کړه چې پرمختګونه په داسې يو مسير کې ادامه لري چې په هغه کې د مهاجرت اړوند ټول سياسي تصميمونه په متفق الرايه توګه د هيوادونو د مشرانو له خوا نيول کيږي. هغه شکايت وکړ چې په دې ترتيب سره يو هيواد کولاي شي د ټولو شيانو مانع وگرځي.

د اروپا اتحاديه د همدې تګلاري له وجې نه ده بريالۍ شوې چې د مهاجرت او ګډوالۍ په برخه کې يو ګډ سياست ولري. د هغه په وينا، په دې سره د اروپا عالي محکمه او د اروپايي د اتحاديې پارلمان له «کيش مات» حالت سره مخ او د اروپايي اتحاديې د کميسيون حقوقي هڅې هم «په عملي توګه شنډي کيږي.»

د مهاجرو او کډوالو په چارو کې د اروپا د اتحاديې مشر د خپلو خبرو په دوام وويل چې په داسې يو وضعيت کې د اروپا د اتحاديې هغه غړي هيوادونه د خوښيو او خوشاليو اظهار کوي چې «اروپايي اصول يې تر پښو لاندي کړي او له هر ډول پيوستون څخه ډډه کوي.»

د ۲۰۱۵م کال د مهاجرت کړکيچ د تکرار خبرداری

اسلبورن د اروپا د اتحاديې شورا اوسني وضعيت ته په کتو وويل، که داسي وي چې د مهاجرت اړوند ټولې پريکړې په دغي شورا کې په متفق الرايه توګه ترسره شي، په دې صورت کې به په غړو هيوادونو کې د مهاجرو د ويش له پاره د ونډي ټاکلو اصلي چانس صفر ته راښکته شي. اسلبورن دغه کار «يو غمجن حقيقت» ياد کړ.

نوموړي زياته کړه چې په حاضر وخت کې د اروپا د اتحاديې په شورا کې يوازې پر دوو مواردو توافق شوی دی: د سرحدونو نظارت او د امکان تر حده د مهاجرو پر چټک اخراج. د هغه په وينا چې دا په اصل کې د اروپا د «ناتوانۍ ښکارندويي کوي او هيڅ ستونزه نه شي حل کولای.»

اسلبورن روښانه کړه، که د مهاجرو د منلو خبره يوازې د ترکيې، ليبيا او اردن پر غاړه واچوله شي، په دې صورت کې به ډير ژر د ۲۰۱۵م کال د مهاجرت کړکيچ يو ځل بيا تکرار شي.

اسلبورن د اروپا تر اتحاديې دباندي، په ليبيا کې د بندو پاتو مهاجرو د آزادولو له پاره هڅې، له هغو څخه ملاتړ او خپلو هيوادونو ته يې د استولو په برخو کې شوي پرمختګونه ويني. خو هغه د دې ټولو ترڅنګ وايي چې هلته وضعيت ډير پيچلی دی. د هغو انسانانو په ډله کې چې هلته د برده ګانو په شان ساتل کيږي، اريتريايي مهاجر هم شته، چې بيرته استول يې شونې نه ده.

د اروپا په اتحاديه کې د مهاجرو د چارو مشر په دې اړه وويل: «يو څوک چې په خپل ټاټوبي کې تر تعقيف او زوروني لاندې وي، هغه ته د مرګ او ټکولو ګواښ متوجه وی، موږ بايد هغه ومنو»، دغه شان کسان د اروپا پر لور د مهاجرت قانوني لارو ته هم اړتيا لري.

م. ک. ص /kna/hm

زموږ له ارشيف څخه

بشري حقونه

په لیبیا کې د غلامانو د خرڅلاو بازار انځورونو خپریدل نړۍ وړلزوله. د لیبیا حکومت چې نړیواله ټولنه يې ملاتړ کوي، د دغو انځورونو تر خپریدو وروسته د یوې څیړنیزي کمیټې د جوړیدو خبر ورکړ. په عین وخت کې د لیبیا حکومت ویلي دي چې دغه هیواد د معمرالقذافي تر سقوط وروسته له اړودوړ سره مخامخ دی او لیبیا اروپا ته د غیرقانوني مهاجرت منبع نه، بلکې پخپله د دغه وضعیت قرباني دی.

بشري حقونه

هغه کسان چې په دغه بازار کې پلورل کیدل، افریقایي مهاجر ول. په ليبيا کې د غلامانو په توګه د هغوی د خرڅلاو د انځورونو خپریدو په ځينو اروپایي او افریقایي ښارونو کې اعتراضونه راپورته کړل. د مراکشي او افریقایي ځوانانو یوې ډلې (په پورتنې انځور کې) د مراکش په پلازمینه کې د لیبیا سفارت مخې ته احتجاج وکړ.

بشري حقونه

ډیر مهاجر اروپا ته د رسیدو پر لاره ویرونکي تجربې تر شا پریږدي. ملګري ملتونو د اروپایي اتحاديي او یو شمیر افریقایي هیوادونو سره په ګډه پتېيلې ده چې د روان کال تر پایه پوري ۱۵۰۰۰ پناه غوښتونکي خپل هیواد ته ستانه کړي. زیاتره دغه مهاجر له نایجیریا، ګامبیا او ګانا هیوادونو دي. د ملګرو ملتونو په وینا په دغه طرح کې ګډون اختیاري دی.

بشري حقونه

ملګرو متلونو تر دې دمخه په لیبیا کې د مهاجرو د کمپونو د وضعیت په هکله هم اندیښنه څرګنده کړې وه. د اټکلونو له مخې له۴۰۰ زرو تر یو میلیون پوري مهاجر په لیبیا کې په ناخواله وضعیت کې ژوند کوي او هیله من دي چې وکولای شي په لومړني فرصت کې ځانونه اروپا ته ورسوي. د لیبیا د چارواکو په ونیا اوسمهال شا او خوا ۲۰ زره مهاجر د دغه هيواد په کمپونو کې ژوند کوي.

بشري حقونه

په لیبیا کې د ملي یووالي حکومت له اروپایي اتحادیي سره د ساحلي ګارد په واسطه د مدیترانې سمندرګي له لاري اروپا ته د مهاجرو د مخنیو په برخه کې یو تړون لاسلیک کړی دی. په دې موخه په راتلونکې کې باید د مناسبو شرایطو لرونکي پناه ځایونه برابر شي. پورتنی انځور د همدغې ډول یوه کمپ دی چې مصراته ښار ته نزدې موقعیت لري. دغه کمپ پخوا یو زندان وو.

بشري حقونه

هغو مهاجرو چې په لیبیا کې یې په توقیف خانو او کمپونو کې زیات وخت تیر کړی دی، له جسمې لحاظه يې وضعیت ښه نه دی او پر بدن یې د شکنجو او جسمې آزار نخښې لیدلي شوي دي. د مهاجرت نړیوال سازمان، څه موده وړاندي وویل چې د روان میلادي کال په پنځو میاشتو کې چې کومو کسانو ځانونه د مدیترانې سمندرګي له لاري ایټاليا ته رسولي ۴۱ زره تنه وو چې د ټول تیرکال په پرتله یې شمیر لس زره تنه زیات وو.

بشري حقونه

دغه ځوان هم د مصراته په۵۰ کیلومترۍ کې د مهاجرو په یوه کمپ کې ژوند کوي. ډیر مهاجر د کار موندلو په موخه لیبیا ته مهاجرت کوي. یوه ډله یې بیا غواړي چې د مدیتراني د مرګوني لاري تر وهلو وروسته ځانونه اروپا ته ورسوي. تر اوسه څو زره کسان د دغې لاري په اوږدو کې مړه شوي دي. خو پر دې سربیره هم ډیر افریقایي ځوانان د تیښتې لومړني فرصت ته انتظار باسي.

بشري حقونه

د لیبیا ساحلي ګارد په دې ترڅ کې ډیر ځوانان نیولي او وچې ته یې ستانه کړي دي. دغه کسان د لیبیا ساحلي ښار طرابلس په ۴۵ کیلومترۍ کې میشتیږي. د بشري حقونو مدافع سازمانونه د اروپایي اتحادیې او لیبیا تر منځ پر شوي تړون انتقاد کوي. د دغه تړون اصلي هدف د مدیتراني سمندرګي مسیر بندول دي.

بشري حقونه

د اروپايي اتحادیې او افریقا مشرانو په نزدې وخت کې په عاج ساحل کې پر دې باندي توافق وکړ، چې د ملګرو ملتونو او اروپایي اتحادیې په ملاتړ یو افریقایي کمیسیون جوړ شي چې په افریقا کې له بشري حقونو څخه د سرغړوني پيښې وڅیړي.