د فوکوشیما د پیښې ۶ کاله پوره شول

د جاپان حکومت د فوکوشيما تر اټومي پيښې وروسته، بیرته عادي حالت ته د ژوند راګرځولو کوښښ کوي. خو اوس هم ډیر شمیر ښځې او ماشومان نه دي توانیدلي چې د دغې پيښې له اغیزو څخه ووزي. په زرګونو مېندو د چارواکو پر ضد دعوی کړې.

له نن څخه شپږ کاله مخکې د جاپان حکومت په یو وار له دریو ناورينونو سره مخامخ شو. لومړۍ زلزله، بیا سونامي او په پای کې د فوکوشيما اټومي فاجعه. په دې ترڅ کې نږدې ۲۰ زره جاپانیان ووژل شول او تر ۱۵۰ زرو ډیر انسانان د خپلو کورنو پریښودو ته اړ شول. نږدې ۱۰۰ زره جاپاني اتباع اوس هم په موقتي استوګنځایونو کې شپې ورځې تیروي.

د چاپیریال ساتنې په برخه کې فعال سازمان «ګرين پیس» د ۲۰۱۱م کال د مارچ میاشتې د یولسمې نیټې د دغې پيښې په اړه یو رپوت خپور کړی دی. په رپوټ کې راغلي دي چې دغې پيښې د اغیزمن شوي قشر په هر وګړي خپل تاثیرات پریښې دي.

«دا ښځې او ماشومان دي کوم چې تر اوسه پورې د دغې پيښې په نتیجه کې د رامنځته شویو بشري حقونو د سرغړونې زیانونه ګالي او د چارواکو پر خلاف یې ملا تړلی.»

د دغه رپوټ په حواله په دوی کې داسې ماشومان او ښځې هم شته، کوم چې تر پيښې سمدستي وروسته د حکومت د کافي اقداماتو د نه موجودیت له امله له بې عدالتۍ سره مخامخ شوي دي. په داسې حال کې چې یو شمیر نور بیا، په نورو ځایونو کې د اغیزمن شوو کسانو د میشت کولو له حکومتي تګلارې له ناکامي څخه خفه دي.

د فوکوشيما په شاوخوا سیمو کې اوس هم د وړانګو کچه دومره لوړه ده چې د ژوند کولو له پاره نامناسبه ده. په دې ترڅ کې د جاپان حکومت د دې له پاره چې په چټکي سره ژوند معمول ته راوستل شي، په جبري توګه د دغو سیمو د خالي کولو امر لغوه کړی او اغیزمنو کسانو ته یې خپلو سیمو ته د ورتګ اجازه ورکړې.

خو د ګرین پیس سازمان خبردارۍ ورکړی دی چې په اوس وخت کې د وړانګو کچه اوس هم لوړه او خطرناکه ده. نوموړي سازمان د ټوکیو پر حکومت فشار اچولی چې خلک دې له وړانګو څخه اغیزمن کیدونکو کورونو ته په بیرته ستنیدو نه مجبوروي.

د جاپان حکومت هغو کسانو ته چې بې ځایه شوي دي جبران خساره ورکوي او یو کال وروسته تر دې چې دوی خپلو کورنو ته ستانه شي بیا نو د ټوکیو حکومت دغه پيسې ورکول هم بندوي.

د ګرين پيس په حواله پر هغو ښځو چې له په وړانګو ککړو سیمو څخه وتلي دي د «بې عقله او رواني ناروغ» ټاپه لګول شوی. د دغو ښځو په خبره د حکومت پر ضد له دعوی څخه یې هدف یوازې خبران خساره یا د مالي مرستو ترلاسه کول نه دي، بلکې د دې کار مقصد په اخلاقي ډول ډاډمن کیدل دي.

د ایم اس سونودا په نوم یوه میرمنه وایې: «زه غواړم محکمې ته لاړه شم او زه پوهیږم چې له اغیزمنې سیمې څخه د خپلو ماشومانو ایستل زما حق دی.» سونودا له خپلو ماشومانو سره بریتانیې ته تللې ده.

پر ورته موضوع یو انځوريز البوم زموږ له آرشيف څخه (11.10.2015):

کوم هیواد څومره اتومي وسلې لري؟

روسیه

په ستاکهولم کې د سولې د بین المللي تحقیقاتي موسسې( سِپري) په خبره د اتومي وسلو د شمیر په برخه کې روسیه تر ټولو مخکې ده. پخواني شوروي اتحاد د لومړي ځل له پاره په ۱۹۴۹ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړی وو. روسيه په اوس وخت کې ۸۰۰۰ اتومي وسلي لري.

کوم هیواد څومره اتومي وسلې لري؟

امریکا متحده ایالات

امریکا متحده ایالاتو په ۱۹۴۵ کال کې تر خپل لومړني اټومي ازمیښت لږ وخت وروسته د جاپان پر هیروشیما او ناگاساکي ښارونو باندی اټوم بمونه وغورځول. د سپري په حواله امریکا اوس هم ۷۳۰۰ اتوم بمونه لري.

کوم هیواد څومره اتومي وسلې لري؟

فرانسه

فرانسه په اروپا کې تر ټولو ډیرې اتومي وسلې لري. د دغو وسلو شمیر ۳۰۰ ښودل شوې دی. فرانسې په ۱۹۶۰ کال کې د اټوم بم جوړولو ټکنالوژي ترلاسه کړی وه.

کوم هیواد څومره اتومي وسلې لري؟

چین

د آسیا تر ټولو لوې اقتصادي قدرت او د نړۍ تر ټولو لوې د وچې پوځ درلودونکې هیواد چین د پوځ شمیر په هکله دقیق ارقام نه دي ورکړل شوي. اټکل کیږي چې چین ۲۵۰ اټوم بمونه لري. چین په ۱۹۶۴ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو.

کوم هیواد څومره اتومي وسلې لري؟

بریتانیا

د ملگرو ملتونو د امنیت شورا دایمي غړي بریتانیې په ۱۹۵۲ کال کې خپل لومړنې اټومي ازمیښت ترسره کړی وو. د امریکا له نږدې متحد هیواد بریتانیې سره اوس وخت ۲۲۵ اټومي وسلې موجودې دي.

کوم هیواد څومره اتومي وسلې لري؟

پاکستان

پاکستان د ۱۰۰ او ۱۲۰ تر منځ اتومي وسلو درلودونکې دی. کله چې پاکستان په ۱۹۹۸ کال کې اټوم بم جوړ کړ تر هغه وروسته د پاکستان او هند تر منځ کومه جگړه نه ده رامنځته شوې. مخکې تر دې د هند او پاکستان تر منځ دری جنگونه ترسره شوې دي. که څه هم پاکستان وایې چې د دوی اټومي وسلې د دفاعي مقاصدو له پاره دي، خو څارونکي ویره لري که د دغو دواړو هیوادونو تر منځ جگړه رامنځته شي، نو کیدای شي پر یوې اټومي جگړې واوړي.

کوم هیواد څومره اتومي وسلې لري؟

هندوستان

په ۱۹۷۴ کال کې د لومړي ځل او په ۱۹۹۸ کال کې د دویم ځل له پاره د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کونکی هیواد هندوستان له ۹۰ څخه تر ۱۱۰ پورې اوټوم بمونه لري. له چین او پاکستان سره د سرحدي پولو پر سر د شخړې سربیره هندوستان ژمنه کړی چې دغه هیواد به د اتوم بم د کارونې په برخه کې هیڅ کله هم لومړيتوب ونه کړي.

کوم هیواد څومره اتومي وسلې لري؟

اسرائیل

له ۱۹۴۸ څخه تر۱۹۷۳ کاله پورې له عربي هیوادونو سره دری واره جنگیدلې هیواد اسرائيل ۸۰ اټومي وسلې لري. د اسرائیلو د اټومي پروگرامو په برخه کې ډیر لږ معلومات موجود دي.

کوم هیواد څومره اتومي وسلې لري؟

شمالي کوریا

د اټکلونو له مخې شمالي کوریا لږ ترلږه ۶ اټومي بمونه لري. که څه هم شمالي کوریا له جنوبي کوریا سره شخړه لري، خو د دغه هیواد اټومي پروگرامونو لویدیځ هیوادونه هم اندیښمن کړي دي. د ملگرو ملتونو له خوا د لگول شوو بندیزونو سربیره هم دغه کمونستي هیواد په ۲۰۰۶ کال کې د اټومي وسلو ازمیښت ترسره کړ.


 

نور مضمونونه

موږ تعقيب کړئ