د مهاجرو د کورنيو د الحاق په اړه تبصره: آیا عدالت همدا دی؟

د اروپا عالي محکمې د یو حکم له صادرولو، د ټیټ عمر مهاجرو حقونه پیاوړي کړل. خو د «فرانکفورتر الګماينه څايتونګ» څخه ليکواله الکساندر هانيکه په خپلې تبصرې کې وايي چې د مهاجرت په سياست کې د عدالت راوستل له امکانه لرې دي.

د اروپا د عالي محکمې قاضيانو خپل تصميمونه د عادلانه معيارونو پر اساس ونيول. قضيه د يوې اريتريايي ميرمنې ده چې په ۱۷ کلنۍ کې له خپلې کورنۍ پرته هالند ته راغلې وه. هغې هلته د پناه غوښتنې درخواست ورکړی وو خو کله چې ومنل شوه ۱۸ کلنه شوې وه. په همدې دليل هالندي ادارو هغې ته اجازه ور نه کړه چې خپل مور او پلار، خويندې او ورونه دې هیواد ته وغواړي. هغه په دې دليل چې يوازې هغه مهاجر د کورني د الحاق له حق څخه برخمن کيدای شي چې عمر يې له ۱۸ کلونو څخه ټیټ وي. دغه ښځه د پناه غوښتنلیک د منل کيدو پر وخت ۱۸ کلنۍ ته له رسيدو سره نوره د ښکته عمر نه وه.  

آیا امکان لري چې د الحاق حق د ادارې د کار چټکتیا پورې تړلی وي؟

خو دغې اريتريايي ميرمن ونه غوښتل چې دا ډول يو تصميم ومني. له دې سره هغه د دنهاک محکمې ته عارضه شوه چې نوموړې محکمې يې غوښتنليک د اروپا عالي محکمې ته وړاندې کړ. دغې محکمې حکم وکړ چې دا ډول يو تصميم نه يوازې د حقوقي مصونيت، بلکه د مساواتو او يووالي قواعدو له معيارونو سره هم په ټکر کې ده. ځکه که چيرې د مهاجرت ادارې چارواکو له خوا دا ډول تصميمونه د منلو وړ وګرځي نو د کورنيو د الحاق مسئله د ادارو د کاري بهير چټکتيا پورې تړاو پيدا کوي.

د محکمې دغه استدلال عاقلانه او پر ځاي دی. په آلمان کې هم باید اوس قوانين له نويو شرايطو سره همغږي کړل شي. په آلمان کې تر اوسه هغه مهاجر کولای شي خپل مور او پلار، خويندې او ورونه آلمان ته راولي چې د بلوغيت عمر (۱۸ کلنۍ) ته نه وي رسيدلي.

ورته مضمونونه:

د محکمې حکم: نابالغه مهاجر حق لري خپلې کورنۍ راوغواړي

د آلمان پارلمان د کورنیو د الحاق بندیز د جولای تر پای پورې تمدید کړ

خو د اروپا عالي محکمې له خپل دغه حکم سره داسې ګومان رامنځ ته کوي چې د مهاجرت يو عادلانه سياست امکان لري. خو واقعيت ته په ريښتينولۍ سره کتنه موږ ته نور څه زده کوي. ايا دا عادلانه ده چې يوازې د هغو پناه غوښتونکو د پناه غوښتنې دې ومنل شي چې انساني قاچاقبرانو ته د ډيرو پيسو ورکولو توان لري؟ ایا دا عادلانه ده چې د مراکش د يوې بېوزلې سيمې يو اوسيدونکی چې په خپل ټاټوبي کې د خپلې راتلونکې له پاره هيڅ هيلې نه لري، په اروپا کې د پاتې کيدو اجازه نه شي ترلاسه کولی خو په همدې عمر يو بل ځوان چې له کابل څخه راغلی وی وشي کړای په اروپا کې پاتې شي؟

ایا دا عادلانه ده چې يوه ځوانه اريتريايي ميرمن خپلې لور ته په دې دليل د الحاق ويزه ترلاسه کړي چې هغه يې په ډيره چټکۍ او ژر اروپا ته استولې ده خو په هماغه عمر يوه بله اريتريايي کورنۍ په دې دليل چې اروپا ته د مهاجرت پر لاره څو اوونۍ په يو ځاي کې تم کيږې، نشي کولای دغه ويزه ترلاسه کړي؟ دا د مهاجرت په سياست کې سختې ستونزې رامنځ ته کولای شي.

انساني قضاوت، نوې بې عدالتي زيږوي

د اروپا عالي محکمې دغه کار ساده نیولی دی ځکه دغې محکمې يوازې په يوه ځانکړي مورد کې د عدالت په ګټه تصميم نيولی دی. دغه موضوع چې د مهاجرو په ګټه د هر ډول تصميم سره وي، انساني او د پوهاوي وړ دی. خو پر دې سربيره قاضيانو له خپل حکم سره نوې بې عدالتي رامنځ ته کړي. هغوی دغه حکم د حقوقي معيارونو په چوکات کې نه دی صادرکړی. ځکه قانون حکم کوی چې د ۱۸ کلونو څخه د ښکته عمر درلودونکی مهاجر په دې دليل چې عمر يې ښکته دی کولای شي خپل مور او پلار او خويندې او وروڼه يې وغواړي خو که چيرې د هغوي عمرونه له اتلسو پورته وي نو په دې صورت کې باید ورسره د بالغو مهاجرو په څير چلن وشي.

ليکونکې: الکساندر هانکه/ ح. م./ م. ک. ص

د مهاجرت موضوع اړوند زموږ له آرشيف څخه يو انځوريز البوم:

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

ځوانان تر مشرانو مخکښه دي

تجربو ښودلي چې ځوانان د پاخه عمر لرونکو په پرتله ژر ژبه زده کوي، خو مشران ډیری وخت ناکاميږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

هر څه له دې ځايه پيليږي

اندريس برينکمن (Andreas Brinkmann) د ويزل ښار د ښوونځي مدير دی. د ښوونځي کارونه له همدې ځایه پيليږي. په ۲۰۱۶ کال کې دغه ښوونځي کې ۱۶۰۰ مهاجر شامل شول. په همدې کال ۱۹۰ تنو د بي آينس سندونه واخيستل.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

يوه فعاله او محبوبه سکرتره

مونيکا کلينګ (Monique Kling) ښوونځي کې سکرتره ده. هغه د خپل کاري مسئوليت له مخې د ښوونځي تر بل هر مسئوله زياته له مهاجرو سره په اړيکه کې وي. له همدې امله په مهاجرو کې محبوبه او مشهوره ده.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

هر څه په نظر کې نيول شوي دي

ښوونځی يوازې هغو مهاجرو ته د بس ټيکټونه ورکوي چې کورونه يې لږ ترلږه له ښوونځي څخه په حدود د ۳ کيلومترو لري وي. پاتې نور مهاجر تر ډیره بريده له بایسکلونو کار اخلي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

پرته له هر ډول توپيره

په ټولګيو کې تر څنګ د دې چې د مختلفو هيوادونو او اديانو پيروان څنګ په څنګ په ګډه درس وايي. د عمر او جنسيت د توپيرونو خبره هم په کې مطرح نده.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

ګروپي کارونه

پر زدکونکو عملي محاوره کول او ديالوګ د درسي پروګرامونه يوه مهمه برخه ده. دا د بي آينس ټولګی دی. د بې آينس سند په لرلو مهاجر ته ډير سهولتونه برابريږي. د ټولګي يو شمير زده کونکي نغواړي چې انځورونه يې واخيستل شي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

مهربانه ښوونکي

ښوونکې دايمند (Deimann) د خپلو زده کونکو له عملي کاره ننداره کوي. زده کونکي له هغې خوښ بريښي. دوی وايي د استادانو صمیمي او دوستانه رويې سبب ګرځي چې دوي تشویق او ښه زده کړه وکړي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

تر بي آينس وروسته

هغه مهاجر چې د بي آينس سند ترلاسه کړي يوه ګټه يې دا ده چې حکومت ورته د بي څوای يا بي دوه ټولګی هم برابروي. پله بې آینس پرته درسونه ډیر سختيږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

مهمې ورځې

د ښوونځي عمومي مدير اندريس برينکمن يوازې په مهمو ورځو لکه د کلنې رخصتي اعلان او داسې نورو مناسبتونو کې ټولګېو ته راځي. هغه وايي يوازې د بي آينس ټولګي لپاره حکومت پر هر شاګرد ۲۰۰۰ يورو مصرفوي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

د ورځي ۱۵ ساعته تدريس

د ويزل ښار ښوونځي په ورځ کې درې وخته (سهار، ماسپښين او ماښام) صنفونه لري. هر صنف ۵ درسي ساعتونه لري.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

کانتين او د چای وقفه

په هرو پنځو درسي ساعتونو کې دوه ځلې د ۲۰ دقيقو لپاره د چاي تفريح په نظر کې نيول شوې ده. د وقفې پر وخت کانتين کې د زده کونکو ګڼه ګوڼه زياته شي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

مسلکي ښوونکي

د ويژل ښار د آلماني ژبې د زدکړي ښوونځي مدير وايي چې درې وخته صنفونه يې د شاوخوا ۵۰ تنو ښوونکو لخوا تدريس کيږي. دا ماسپښين وخت يو د بي څوای يا بي دوه ټولګی دی.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

کتاب، قلم او کتابچه

د کتاب، قلم، کتابچې او داسې نورو اړتياو برابرول د مهاجر په غاړه دي. خو ځينو مواردو کې مرستې هم کیږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

له امتحانه ويره

له عمومي امتحانه ويره يوه عام خبره ده. عمومي امتحان د ټاګلي هيئت په شتون کې په ډیره منظمه او ښه مديريت سره اخيستل کيږي او د شاګردانو د امتحان پارچې په مرکز کې د (ايالت پلازمينه) کې کتل کیږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

موبايل

د امتحان په صحنه کې شاګردان د موبايل لرو اجازه نلري. له امتحان څخه دمخه ټول موبايلونه ټوليږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

«له کورسه مو څه زده نکړل»

تيودور او ملګری ېې ګريګوري (کيڼ لور) چې عمرونه يې پاخه دي وايي چې د ويزل ښار کې يې څو مياشتې درس وویل خو څه يې په کې زده نکړل. د ښوونځي مدير هم دا مني چې د پاخه عمر لرونکي د ځوانانو په پرتله ډیر وخت ته اړتيا لري تر څو آلماني زده کړي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

هم ثواب هم خرما

خو دا دواړه رومانيايي مهاجر بيا په دې خوښ دي چې په يو ساختماني شرکت کې کار کوي. ګريګوري وايي چې په ساعت لس يورو ورکوي چې دا ښې پیسې دي. دوي وايي چې دلته به د کار ترڅنګ رو رو ژبه هم زده کړي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

په راډيو اوريدو او روابطو ټينګار

ښوونکې ماريا کرولي (Maria Caroli) پر خپلو زده کونکو تل ټينګارکوي چې يوازې ښوونځی ته په راتلو دې بسنه نکوي. هغه مهاجرو ته تل توصيه کوي چې هره ورځ کم له کمه دوه ساعته آلماني راډيوي پروګرامونه واوري.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

«له بې آینس پرته چانس هيڅ چانس نشته»

خو اندريس برينکمن بيا وايي که مهاجر غواړي چې آلمان کې تحصيل وکړي يا په اداراتو کې کار وکړي بيا د ژبې رسمي سنده لرل ډیر مهم ده. هغه وايي چې« له بي آينس پرته هيڅ چانس نشته». دی وايي تير کال يې ښوونځي کې ۱۶۰۰ تنه مهاجر شامل شول.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

د بي آينس سند يو څو ګټي:

برينکمن وايي د بي آينس په لرلو مهاجر کولای شي تحصيلات وکړي، دفترونو کې کار پيدا کړي، حکومت ورته په نورو اوچتو صنفونو کې د زدکړې وړيا شرايط برابروي او تر ټوله لويه ګټه يې دا ده چې ډیر امکان يې شته چې حکومت د مهاجر د اقامې وخت « ډیر» زيات کړي. چمتو کونکی: محمد کريم صالح

موږ تعقيب کړئ