په افغانستان کي د داعش په منځ کي د قدرت پر سر ناندرۍ

اسوشیتید پریس خبري آژانس د اسلامي دولت یا داعش ډلې د یوه لوړ پوړي چارواکي لخوا لیکل شوي داسې یوه لیک ته لاس رسی موندلی چې پکې په افغانستان کې د دې ډلې په منځ کې د قدرت پر سر له ناندریو پرده پورته کوي.

د داعش ډلې په دننه کې نارضایتي په داسې وخت کې بهر ته درز کوي چې په «اسلامي دولت» پوري تړلې دغه ډله چې ځان ته د خراسان اسلامي دولت نوم کاروي د امریکا له خوا ملاتړي حکومت (افغان حکومت) او له طالبانو سره په جګړه کې ده. له طالبانو سره دوی د جګړې په تخنیک، مشرتابه او نظریه کې توپیر لري.

د اسلامي دولت ډلې دغي څانګي په ۲۰۱۴م کال کې د خپلو شتون اعلان وکړ او ځان ته یې د خراسان اسلامي دولت نوم ورکړ. د خراسان تاریخي اصطلاح پخوا د افغانستان، ایران او مرکزي آسیا د هیوادونو د ځینو برخو یوې ځانګړي جغرافيي ته کارول کیدو.

یادې ډلې په سوریه او عراق کې له داعش ډلې سره د خپل بیعت اعلان کړی خو توپیر یې دا دی چې د خراسان اسلامي دولت ډله تر ډیره د پخوانیو ناراضه طالب جنګیالیو، د جنوبي او مرکزي آسیا د سیمې هیوادونو له یاغیانو څخه جوړه شوې ده.

داعش څرنگه په افغانستان کي له کوچنيانو کار اخلي؟

په افغانستان کي د تروريستي ډلي «اسلامي دولت» (داعش) وروستي انځورنه ښيي چي دوی څرنگه له کوچنيانو څخه د تروريستي هدفونو او تبليغاتو له پاره کار اخلي.

داعش څرنگه په افغانستان کي له کوچنيانو کار اخلي؟

دغه انځورونه د اگست مياشتي پر اوله نېټه په کونړ ولايت کي اخيستل سوي دي. کونړ له پاکستان سره اوږده پوله لري او ويل کيږي چي هلته ډېر پاکستاني طالبان پټيږي.

داعش څرنگه په افغانستان کي له کوچنيانو کار اخلي؟

د تروريستانو له خوا د کوچنيانو د روزني يوه برخه. تروريست خپل مخ پټوي خو کوچنيان چي روزي د هغوی مخونه نه پټوي.

داعش څرنگه په افغانستان کي له کوچنيانو کار اخلي؟

د تروريستانو له خوا د «خراسان» نقشه

تروريستي سازماان «اسلامي دولت» تر دې دمخه د يوې جغرافيايي نقشې په خپرولو سره حتی د افريکا او اروپا ځيني برخي په خپل «خلافت» کي شاملي گڼلي دي.

داعش څرنگه په افغانستان کي له کوچنيانو کار اخلي؟

له کوچنيانو څخه د تروريستي هدفونو له پاره کار اخيستل د داعش پخوانی کار دئ. کوم انځورونه چي د دغي تروريستي ډلي له خوا له عراقه خپاره سوي، ښيي چي دوی څرنگه کوچنيان پر تروريستي بريدونو کي کاروي.

داعش څرنگه په افغانستان کي له کوچنيانو کار اخلي؟

څه موده مخکي وسله والو طالبانو په افغانستان کي داعش ته گواښ وکړ، چي د افغانستان په «جهاد» کي مداخله نه کوي. په افغانستان کي ځيني طالبان له داعش سره يو ځای سوي دي.

داعش څرنگه په افغانستان کي له کوچنيانو کار اخلي؟

پر کوچنيانو باندي هر ډول خبره ډېر ژر اغېزه کوي او په دې سره په اسانۍ سره سړی کولای سي هغوی «جهاد» ته تيار کړي. ځکه نو تروريستي ډلو لکه داعش د کوچنيانو روزلو ته مخکه کړې ده.

داعش څرنگه په افغانستان کي له کوچنيانو کار اخلي؟

څه موده دمخه د افغانستان د ملي امنيت ادارې خبر ورکړ چي په دغه هيواد کي ئې د حافظ سعيد په نوم د داعش يو قوماندان له خپلو ۳۰ انډيوالانو سره په يوه هوايي يرغل کي وژل سوی دئ.

داعش څرنگه په افغانستان کي له کوچنيانو کار اخلي؟

په دې وروستيو کي د وسله والو طالبانو څو قوماندانان له تروريستي ډلي اسلامي دولت سره يو ځای سول او د افغانستان په ختيځ کي دغه ډله نوره هم پياوړې سوه.

دغه لیک له اسلامي دولت ډلې سره اړیکې لرونکي یوه جهادي جنګیالي ترلاسه کړی او بیا یې له اسوشیتید پریس خبري آژانس سره شریک کړی. لیک د معاویه ازبکستاني له خوا لاسلیک شوی. له نوم څخه له ورایه ښکاري چې دا کس یو ازبک جنګیالۍ دی څوک چې د داعش ډلې د پخواني مشر عبدالحسیب تر مرګ وروسته د دې ډلې د مشرتابه ادعا کوي. د داعش ډلې مشر، عبدالحسیب د روان کال په اپریل میاشت کې د افغان او امریکايي ځواکونو په ګډو پوځي عملیات کې ووژل شو.

ازبکستاني د دې ډلې د مشر په توګه د یو بل جنګیالي شیخ اسلم فاروقي د ټاکل کیدو خبرونه رد کړي او ویلي يي دي چې د دې اوازو تر شا د پاکستان استخباراتي اداره یا «آی. ایس. آی» لاس لري.

په لیک کې همدا راز راغلي چې «که چیري [د شیخ اسلم فاروقي] د ټاکل کیدو معلومات سم هم وي، نو د دې تر شا «ISI» دی او موږ ته دا کار د منلو نه دی. ځکه چې موږ ټول د الله او د هغه د دین له پاره جګړه کوو.» په دې لیک کې همدا راز د پردې تر شا د خاینانو، کافرانو او استخباراتي ادارو پرضد اخطارونه ورکړل شوي دي.

که څه هم په افغانستان کې د دې ډلې بنسټ ایښودونکي حافظ سعید خان په خپله پاکستانی وو، خو بیا هم د دې ډلې جنګیالي وايي چې د مرکزي آسیا او افغان جنګیالي غواړي چې د دې ډلې واک له پاکستانیانو بیرته واخیستل شي. حافظ سعید د ۲۰۱۶م کال په جولای میاشت کې د امریکا د بې پیلوټه الوتکې په برید کې ووژل شو.

داسې ښکاري چې په دې وروستیو کې د پاکستان په اوکرزو قبایلي سیمه کې د اسلامي دولت تر ناستې وروسته، دغو ناندریو زور اخیستی. حافظ سعید خان هم د پاکستان د همدې قبایلې سیمې اوسېدونکی وو. د دوو داسې کسانو په حواله چې د دې ناستې په هکله معلومات لري، ویل کیږي په دې ناسته کې د داعش ډلې۴۰ تنه لوړ پوړو قوماندانانو برخه اخیستې وه.

دغې شورا د حافظ سعید خان یو نږدې ملګری، سیف الاسلام خپل نوی مشر ټاکلی دی. له دې امله چې یاغیان زیاتره له یو نوم څخه ډیر نومونه کاروي، له همدې امله تراوسه لا دا معلومه نه ده چې آیا اسلم فاروقي او سیف الاسلام یو کس دی که دوه کسان دي.

د دې کسانو په وینا د افغانستان د کونړ ولایت شیخ عبدالقادر خراسانی د دې ډلې د مرستیال په توګه ټاکل شوی. دغو جنګیالو دغه څرګندونې د نوم د نه بربنډیدو په صورت کې له اسوشېتد پريس خبري آژانس سره کړي، ځکه دوی ته له رسنیو سره د دې معلوماتو د شریکولو اجازه نه ده ورکړه شوې.

د داعش ډلې د نوي ټاکل شوي مشر په هکله تراوسه پوري رسمي تایید شوي معلومات په لاس کې نه شته او په ورته وخت کې په واشنګټن کې استخباراتي چارواکو هم په دې هکله له تبصره کولو ډډه کړې.

په داعش ډله کې د ازبک جنګیالیو نفود

په افغانستان کې د القاعدې او طالبانو د لمنځه وړلو په موخه پر دې هیواد باندې د امریکا له خوا تر یرغل کابو ۱۶ کاله وروسته، اوس هم د پاکستان او افغانستان پر پوله غرنیزې سیمې د سخت دریځو جنګیالیو پټنځایونه دي. د پاکستان استخباراتي ادارې ویلي دي چې د افغان طالبانو په ګډون له ځینو ترهګرو جنګیالیو سره اړیکي لري.

په داعش ډله کې د ازبک جنګیالیو مخ پر ډیریدونکی ځواک په ځانګړې توګه د اندیښنې وړ دی.

داعش څنګه رامنځ ته شو؟ يوه لنډه انځوريزه تاريخچه

داعش څنګه رامنځته شو؟

«اسلامي دولت» یا داعش له القاعدې څخه جلا شوې یوه تروریستي ډله بلل کیږي. داعش د سني مذهبه سخت دریځه نظریې پيروي کوي. په ۲۰۰۳ کال کې پر عراق د امریکا تر برید وروسته ابوبکر البغدادي د دغې ډلې بنسټ کیښود. دغه ډله په سوریې، عراق او نورو سیمو کې په اصطلاح «خلافت» رامنځته کول غواړي.

داعش څنګه رامنځ ته شو؟ يوه لنډه انځوريزه تاريخچه

داعش په کوم ځای کې فعاله دی؟

ویل کیږي چې داعش په اتلسو مختلفو هیوادونو کې فعاله دی. دغې ډلې د عراق او سوریې مختلفې برخې تر خپل کنترول لاندی راوستلې وې او خپل د عراق الرقه ښار یې په اصطلاح خپله پلازمېنه نومولې وه. د ۲۰۱۵ کال له جنورۍ میاشتې راهیسې دغه ډله په مختلفو سیمو کې له ماتې سره مخامخ شوې ده.

داعش څنګه رامنځ ته شو؟ يوه لنډه انځوريزه تاريخچه

څوک د داعش پر وړاندې جنګیږي؟

مختلفې ډلې د داعش پر وړاندې د جګړې په حال کې دي. د امریکا متحده ایالاتو په مشرۍ د پنځو هیوادونو پوځي ائتلاف د دغې ډلې پر جنګیالیو هوایې بریدونه کوي. په دغه اتحاد کې عربي هیوادونه هم شامل دي. روسیه هم د سوریې د ولسمشر په ملاتړ د داعش پر وړاندې هوایې عملیات ترسره کوي په داسې حال کې چې پلي ځواکونه د پيشمرګه و په ملاتړ په ځمکنیو عملیاتو بوخت دي.

داعش څنګه رامنځ ته شو؟ يوه لنډه انځوريزه تاريخچه

داعش له کومې پيسې ترلاسه کوي؟

دغه ډله په غیرقانوني توګه د تیل او ګازو د پلور له لارې ځان تمویلوي. په سوریه کې د تیلو درلودونکي یوه لویه سیمه اوس هم د دغې ډلې تر کنترول لاندی ده. خو د امریکا په مشرۍ ائتلاف د دغو هدفونو په نښه کولو مشغول دی. دغه ډله د چور او چپاول او قیمتي تاریخي آثارو د پلورلو له درکه هم پيسې ترلاسه کوي.

داعش څنګه رامنځ ته شو؟ يوه لنډه انځوريزه تاريخچه

داعش پر کومو ځایونو بریدونه کړي دي؟

داعش د نړۍ په مختلفو برخو کې د بریدونو مسئولیت په غاړه اخیستې دی. دغې ډلې تر ټولو خونړی برید د عراق په پلازمېنه بغداد کې کړی وو چې په پایله کې یې لږ تر لږه ۲۰۰ تنه مړه او په سلګونو نور ټپیان شوي ول. داعش هڅه کوي داسې کسان هم بریدونو ته وهڅوي چې له دغې ډلې سره په مستقیم ډول هیڅ ډول ارتباط نه لري. په اروپا کې هم د یو شمیر بریدونو پړه پر داعش ور اچول کیږي.

داعش څنګه رامنځ ته شو؟ يوه لنډه انځوريزه تاريخچه

د داعش تګلاره؟

دغه ډله د خپل ځواکمنتیا له پاره له مختلفو طریقو کار اخلي. د داعش جنګیالیو په سوریې او عراق کې چور او چپاول وکړ او ډیر شمیر لرغوني آثار یې ویجاړ او ولوټل، څو په دې توګه د دغه هیواد کلتور تباه او په راتلونکي کې د سیلانیانو د ورتګ څخه مخنیوي شوی وي. دغې ډلې د مختلفو مذهبي اقلیتونو ښځې د وینځو په توګه ونیولې او له ټولنیزو رسنیو څخه یې د خپلو تبلیغاتو له پاره استفاده وکړه.

داعش څنګه رامنځ ته شو؟ يوه لنډه انځوريزه تاريخچه

‍د سوریې او عراق جګړو څومره خلک زیان من کړي دي؟

د سوریې د شخړې له امله نږدې ۶ میلیونه خلک بې کوره شوي دي. په دوی کې ډیري خلکو په ګاونډیو هیوادونو لبنان، اردون او ترکیې کې پنا ترلاسه کړې. په سلګونه زره سوریایې مهاجر د یوه آرامه ژوند له پاره اروپا ته هم مهاجر شوي دي. همدارنګه د اټکلونو له مخې په عراق کې ۳ میلیونه انسانان په خپل هیواد کې در په دره شوي دي.

ازبک جنګیالي د پاکستان په جنوبي وزیرستان کې ډیر بې رحمه وو او په ۲۰۱۵م کال کې د دوی د بې رحمۍ له امله د وزیرستان قبایلي مشران د ازبک جنګیالیو د وتلو له پاره یو موټي شول.

داعش ډلي د افغانستان په بیلابیلو سیمو کې له طالبانو سره هم جګړه کړې او په کابل کې یې د ځینو خونړیو بریدونو او درنو چاودونو مسوولیت هم منلی دی. د دې بریدونو له ډلې څخه په روان کې کال کې د کابل پر یوه روغتون ډله ایز برید شامل دی چې شاوخوا ۵۰ کسان پکې ووژل شول.

په مسکو کې میشت د منځني آسیا د جنګیالیو کارپوه، ارکادی دوبنوف وايي چې د ازبک جنګیالیو بې رحمي ښايي له دې سره هم اړه ولري چې دوی په افغانستان او پاکستان کې نوې څیرې دي. دغه څه به له افغان طالبانو سره هم د دوی د ستونزو لامل تشریح کړي.

په داسې حال کې چې طالبان او داعش غواړي چې د افغانستان حکومت نسکور کړي او سخت دریځه اسلامي نظام پلي کړي، د دې ډلې پخوانۍ نظریې د یو نړیوال خوځښت برخه وې او تازه نظریې یې بیا خپل فعالیتونه یوازې په افغانستان پورې محدودوي.

دوبنوف همدا راز څرګندوي چې د ازبکستان غښتلی اسلامي خوځښت د رهبر طاهر یولداشیف زوی اوس په دې هڅه کې دی چې په افغانستان کې د داعش ډلي د نفوذ له پراخیدو سره مرسته وکړي. طاهر یولداشیف په ۲۰۰۹م کال کې د پاکستان په خاوره کې د امریکا د بې پیلوټه الوتکې په برید کې ووژل شو.

اناتول لیوین، په قطر کې د جورج ټاون پوهنتون کارپوه وايي چې د منځني ختیځ جنګیالي اوس د داعش ډلې اسلي ستنې تشکیلوي. هغه زياتوي چې په افغانستان کې د ازبک، تاجکستاني، ترکمن او د پخواني شوري اتحاد له نوروهیوادونو څخه شاوخوا له۶۰۰۰ تر ۲۵۰۰۰ پورې جنګیالي په افغانستان کې میشت دي. هغه زیاتوي چې ځینو یې په افغانستان کې له خپلو قوميانو سره ودونه هم کړي دي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

د روټرز خبرې آژانس د هغو ایرانې کردانو انځورونه خپاره کړي دي چې د داعش پر وړاندې یې وسلې پورته کړي دي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

په دغو انځورونو کې چې موصل ته نږدې د بعشیقه په سیمه کې اخیستل شوي ایرانۍ پیشمرګه کردانې لیدل کیږي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

د دغو ښځو پر مټو نښلول شوې نښان ښئ چې دوی د (PAK) یا کردستان د آزادۍ ګوند د ایرانۍ څانګې غړي دي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

دغه کردانې له داعش ترهګرې ډلې سره د جګړې په لومړۍ لیکه کې قرار لري.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

آلمان د هغو لویډیځو هیوادونو له جملې څخه دی چې د داعش په مقابل کې د کردانو ملاتړ کوي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

عراقي پوځ او کردي ځواکونو په دې وروستیو اونیو کې د داعش له منګولو څخه د موصل ښار د بیرته نیولو عملیات پیل کړي دي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

کردي نجونې د موصل ښار د بیرته نولو له پاره د داعش سره په جګړه کې دي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

موصل چې په عراق کې د داعش یا «اسلامي دولت» ډلې تر ټولو لویه ورستۍ قرارګاه شمیرل کیږي، د ۲۰۱۴ کال په جون میاشت کې د دغې ډلې لاسو ته ولویده.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

د موصل د عملیاتو رهبري د عراقي پوځ په غاړه ده. دغه عملیات د امریکا په مشرۍ ائتلاف هوایې ځواکونو په ملاتړ د دولتي سرتیرو، کردي پيشمرګه، سني، شعیه او عیسوي داوطلبانو له خوا په لاره اچول شوي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

د موصل په شاوخوا سیمو کې د «اسلامي دولت» ډلې ډیر شمیر مرکزونه له منځه تللي او ډیر شمیر سیمې آزادې شوي دي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

د موصل د نیولو له پاره له داعش سره په مقابله کې کردۍ نجونې.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

په ۲۰۰۳ کال کې پر عراق د امریکا متحده ایالاتو تر برید وروسته د موصل د بیرته نیولو عملیات په دغه هیواد کې تر ټولو لوې پوځې عملیات شمیرل کیږي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

د موصل د بیرته نیولو په عملیاتو کې تر ۴۰۰۰ ډیرو پيشمرګه ځواکونو او تر ۳۰ زرو ډیرو عراقي پوځیانو برخه اخیستې.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

اټکل کیږي چې د موصل په جګړه کې له ۳ څخه تر ۵ زرو پورې داعشیان ګډون لري. دغې ډلې د ښار په اطرافي سیمو کې خندق ایستلې او په یو شمیر سیمو کې یې په ځانګړي توګه ختیځ کې ماینونه ښخ کړي دي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

په موصل کې د یو میلیون او ۲۰۰ زرو څخه تر یونیم میلیونه پورې وګړې ژوند کوي. د ملګرو ملتونو مرسته روسونکي سازمانونه اټکل کوي چې د موصل د آزادولو عملیات به سلګونه زره خلک مهاجر او بې کوره کړي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

د کډوالو له پاره د ملګرو ملتونو عالي کمیساري وایې چې د موصل د نیولو له پاره د داعش پر وړاندې جګړه ممکن د یوه میلیون انسانانو د بې کوره کیدو سبب شي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

د موصل د آزادولو عملیات امکان لري په اونیو اونیو دوام وکړي.

د هغو ایراني ښځو انځورونه چې له داعش سره په جګړه کې دي

د داعش له منګولو څخه د موصل ښار آزادول کیدای د سیمې خلکو ته ډیر مالي او ځاني تاوانونه ورسوي.

موږ تعقيب کړئ