په ترکيه کي د مهاجرو په موندل شوو جسدونو کي يو افغان دی

د ترکیې دولتي رسنیو د سه شنبې په ورځ خبر ورکړ چې د دغه هیواد په دریو مختلفو سرحدي کلیو کې د درو مهاجرو جسدونه موندل شوي چې ګومان کیږي یخ به وهلي وي. د یو تن هويت تائيد شوی چې افغان دی.

د «اناتولي» خبري آژانس خبر ورکړی دی چې لومړی مړی د یوه افغان مهاجر وو چې د ترکيې د شمال لویدیځ ایالت «ادرنه» په «سریم» کلي کې موندل شوی دی.

د دوو نورو مهاجرو جسدونه څو ورځې مخکې د سریم کلي په ګاونډ کې د اکچادام او اداسارخانلي په کلیو کې موندل شوي دي. د دغو دوو تنو د هویت په اړه معلومات نه دې ورکړل شوي.

د اناتولي خبري آژانس په حواله د ترکيې چارواکي اټکل کوي چې دغه کسان به د سړې هوا له امله مړه شوي وي. خو زیاتوي چې مړي به یې د لا زیاتو څیړنو له پاره استانبول ته ولیږدول شي.

په عین وخت کې ترکي چارواکو یو افغان چې جمال الدين ملنګي نومیږي نيولی دی. ملنګي خبریالانو ته ویلي دي چې د یونان پولیس تر نیولو وروسته هغه په یوه کښتۍ کې کښینولی او د ایوروس رود له لارې (چې د یونان او ترکیې ترمنځ بهیږي) بیرته ترکیې ته استولی دی.

ډیر پناه غوښتونکي هڅه کوي چې د دې سرحدي سیمې له لارې ځانونه اروپا ته ورسوي. ملنګي چې ادعا کوي یو تن له دغو درو څخه چې مړي یې موندل شوي دي پيژني وویل چې یونان ته تر رسیدو وروسته د خلکو دروازې ور وټکولې تر څو مرسته ترلاسه کړي.

د اناتولي خبري آژانس د ملنګي په حواله لیکلي دي«موږ مرسته غوښتله چې په دې وخت کې چا پولیسو ته تلیفون وکړ. د یونان پولیسو موږ ونیولو. اول یې د پولیسو ادارې ته وروړلو او بیا یې له هغه ځایه رود ته چیري چې دوې کښتۍ ولاړې وي انتقال کړو». نوموړي زیاته کړه: «موږ یې په دغو کښتیو کې کښېنولو او بیرته یې ترکیې ته ستانه کړو».

تر اوسه پورې روښانه نه ده چې دغه کسان چې مړي یې موندل شوي دي له ملنګي سره یوځای یونان ته رسیدلي او که یا هم له هغه څخه یې جلا اروپایې هیوادونو ته د ځان رسولو هڅه کړې وه.

د یونان چارواکو د روان کال له پیل راهیسې تر۱۴۰۰۰ زيات غیرقانوني مهاجر ثبت کړي دي. تیرکال په همدې موده کې د هغو کسانو شمیر چې په غیرقانوني توګه دغه هیواد ته له همدې لارې ورغلي ول ۵۵۰۰ کسانو ته رسید.

خو د هغو مهاجرو شمیر چې اروپا ته رازي د ۲۰۱۵م کال په پرتله کم شوی دی. په دې کال چې د مهاجرو راتګ خپل اوج ته رسیدلی وو، تر یو میلیون ډیر پناه غوښتونکي اروپا ته راغلي ول. د دغو کسانو ډیری ځانونه په کښتیو کې یونان ته رسولي ول.

پر اړونده موضوع زمونږ له آرشیف څخه انځوریز رپوټ:

بشري حقونه

خطرناکه لار

د ایوروس سیند پر څنډه په یوناني ژبه پر لوحه باندي لیکل شوي دي چې«احتیاط سرحد دی. د سیند په بله ژۍ ترکیه ده». د روان میلادي کال په اوږدو کې په زرونو مهاجرو هڅه کړې ده چې د خپل ژوند په بیه له دغه سینده په تیریدو سره اروپا ته ځانونه ورسوي.

بشري حقونه

د مړو سړه خونه

یوازې په روان میلادي کال کې د یونان د ایفورس سیند په څنډه کې ۲۹ جسدونه موندل شوي دي. په وروستیو کې د یوه ۱۵ کلن ماشوم مړی موندل شوی وو. د موندل شوو مهاجرو جسدونه د یونان د الکساندرپولي ښار روغتون ته لیږدول کیږي. اوسمهال د روغتون په مرده خانه کې تر لسو زیات جسدونه پراته دي.

بشري حقونه

نړیوال ملاتړ

د روغتون په انګړ کې یخچالي کانتینر. دغه کانتنیر د سره صلیب نړیوالې کمېټې له لوري د روغتونو په اختیار کې ورکړل شوی دی. ځکه چې د السکاندرپولي روغتون د دې وړتیا نه درلوده چې د ډیرو مړو شوو مهاجرو جسدونه وساتي.

بشري حقونه

لټون

کله چې ښکاریان، کب نیونکي یا سرحدي چارواکي په سیند کې کوم مړی وویني، لومړی پولیس د تحقیقاتو په موخه دغه ځای ته رسیږي او انځورونه اخلي. تر هغې وروسته مړي د عدلي طب څیړنو له پاره وړل کیږي، چیرې چې پاولوس پاولیدیس، د مړي پر بدن نخښې نښانې لکه تاتو یا خالونه تشخیصوي او د جسد د ډې ان اې، نموني اخلي.

بشري حقونه

د مړیني علت

د پاولس د معلوماتو له مخې په دغه سیند کې زیاتره موندل شوي کسان ډوب شوي وي. خو ځيني بيا د یخنۍ له کبله مړه شوي وي. د هغه په خبره په وروستیو کې د سړک او اورګاډي د پيښو په ترڅ کې د انسانانو مړینه زیاته شوې ده.

بشري حقونه

وروستي پاته شوي توکي

هغه شخصي شیان چې له جسدونو سره موندل شوي په پلاستیکي کڅوړو کې ساتل کیږي، څو د تشخیص پر مهال ترې کار واخیستل شي.

بشري حقونه

سخته خو اړینه دنده

دا دردونکې پروسه ده چې د مړو شوو مهاجرو پاته شوي شیان په نخښه شي او په کڅوړو کې واچول شي. زیاتره دغه شیان هغه څه وي چې په اوبو کې له منځه نه ځي.

بشري حقونه

هغه شیان چې له منځه نه ځي

زیاتره موندل شوي شخصي توکي چې د مهاجرو له جسدونو سره موندل کیږي د سرو یا سپینو زرو ګوتې او غاړگۍ وي. پاولس پاولیدیس وایي: «جامې او رسمي اسناد لکه پاسپورتونه زیاتره مهال په اوبو کې له منځه ځي.»

بشري حقونه

د مړو شوو کسانو پیژندنه

زیاتره مهال له مړو شوو مهاجرو سره داسي شیان موندل کیږي چې د هغوی له مذهب سره تړاو لري، لکه د بیلګې په توګه د څرمنې دغه ځانګړی کمربند. دا کمربند ښيي چې د دې کمربند تړونکی کس له افریقا سره تړاو لري. که چیرې یو کس وپيژندل شي د هغه پاته شوي شیان د هغه د کورنۍ غړو ته ورکول کیږي، البته د امکان په صورت کې.

بشري حقونه

وروستی آرام ځای

که چیري د یوه مړه شوي مهاجر پيژندنه یا بیرته خپل اصلي ټاټوبي ته استول امکان و نه لري، نو بیا د یونان اړونده چارواکي هغوی خاورو ته سپاري. یا هغوی په زیدرو کې د مسلمانانو په هدیره کې او یا هم په اورستیادا کې د عیسویانو په هدیره کې ښخوي. ۲۱ کلن مطفی رهوان، چې د سوریې د حلب ښار اوسیدونکی وو دغلته ښخ دی.