څېړنه: د آلمان د ښونځيو سیستم مهاجر ناکامه کوي

يوه نوې څېړنه ښيي چي ځوان مهاجرين ډير کله په هغه ښونځيو کي شاملیږي چې هلته ټولنيزي ستونزي تودې وي. هلته د مسلکي ښونکو کمښت وي. دا چې هغوی سم مدغم شي، بايد د ښونځيو مسولين پرې فکر وکړي.

هغه ماشومان او ځوانان چې له کورنیو سره او یا هم يوازي له خپلو اصلي ټاټوبو څخه تيښتې ته مجبوره کیږي دا د دوي له پاره  آسانه نه ده. هغوی د خپل ژوند له چاپيريال څخه چې دوي ترينه تللې او په ولږه، فقر او بیوزلۍ کې ښکيل ول په غوسه او ويره کې وي. د دوی ډيری له مياشتو يا کلونو راهيسي ښونځې ته نه وي تللي، نو پر سيستم برابر ورځنی ژوند د هغوی له پاره پردی وي. د آلمان په ښونځيو کې له ۲۰۱۵م کال راهيسې تر ۱۳۰ زره زيات پناه غوښتونکې ماشومان شامل شوي او بېلابېل امکانات ورته برابر شوي دي: لکه هغه کورسونه چې د منظمو درسونو له پاره جوړ شوي وو او د ژبې زده کړې څخه يې له نږدي څارنه کيدله.

په آلماني ټولنه کې د مهاجرو د مدغم کيدلو مرکز په يوه څيړنه کې ښودل شوي ده چې ډير ژر ښونځي او ښوونکي دې نتيجې ته ورسیدل چې دلته ستونزي زیاتې دي. د (تيچ فیرست) مرکز څخه اجرايوي مدیر یولف ماتیزياک وايې: «موږ نه شو کولی ډاډه اوسو،چې دغه شاګردان دې زموږ له سیستم څخه تير شي.»

د فيلوز په نامه پروګرام له ټولو څخه زیات د مهاجرو زده کونکو سره مرسته کوي تر څو دوي ته د آلمان د تحصيل په سیستم کې د زده کړې له پاره لاره اسانه کړي. د  فيلوز په څيړنه کې چې د آلمان د بادن ورتیمبيرګ، برلین، هامبورګ،هيسن او نورد راين ويستفالن ايالتونو په ۵۶ ښوونځيو کي ترسره شوې ده، هر پوښتل شوي د زده کړې پر مهال خپلې تجربې له څيړونکو سره شریکي کړي دي.

لږ وخت او لږ پوهه

د دغې څيړنې په پايله کې دا جوته شوې ده چې د مهاجرو زده کوونکو ويشل د تحصیل په بهير کي د برياليتوب تر وړاندې اصلي خنډ کيدلاي شي. د دوی ډيری د هغو ښارونو په ښونځيو کې داخله اخلي چې ټولنيزي ستونزي پکښې تودې دي. د مهاجرو او په ټولنه مدغم کيدلو مرکز اجرايوي مدیر او د دغه څيړنې ليکوال سیمون موريس لانګه وايې: «په دغه ډول ښونځيو کې پر ښونکو له دې پرته هم کار زيات دی.»

په اصل کې پر دې پريکړه نه ده شوي چې نوي راغلي کسان به په دغو ښونځيو کې په ښه ډول زده کړه وکړای شي. ښونکي په پوره ډول انرژي او وخت نه لري چې هر يو زده کوونکي ته په جلا ‌ډول وخت ورکړي او د دوي درسې ستونزي حل کړي. دغه ستونزي ډير کله هغه وخت راولاړیږي چې د يو يا دوو کالو د امادګۍ زده کړې پای ته رسوي او مهاجر زده کوونکي د زده کړې په تعليمی نصاب کې شامل شي.

د (تيچ فیرست) څيړونکو دغه حالت څارلی چې ښونکې د امادګۍ په ټولګيو کې په پياوړي ډول يو ځاي کار کوي او يو له بل سره ځاي بدلوي. موریس لانګه زیاتوی: «دغه راز د زده کوونکو د زده کړو وړتيا په نظر کې نيولو سره ورته تدریس کیږي چې دا د درس په قواعديو کې شامل دي.»

په ښونځيو کې ډله ايز کار ته اړتيا

له همدې کبله کومې سپارښتنې چې موریس لانګه کوي، په اصل کې په هغو چارواکو پوري اړه لري چې د خپلو ټولنو او ايالاتونو د ښونځيو له پاره کاری چوکاټ جوړوي. موريس لانګه وايې: «په اوس وخت کې د اوسیدلو ځاي ته د ښونځي نږدي والې چې ماشوم هلته استول کيږي ستر اغيز لري. له ټولو څخه زيات د پناه غوښتونکو ويشلو ته پام وشي. ډير شمیر پناه غوښتونکي د ښار په منځنۍ طبقه کې ژوند نه کوي».

موريس لانګه زیاتوي: «په اوس وخت کې د اوسیدلو ځاي مهم دی چې دغه ماشوم کوم ښونځې ته واستول شي.» موریس لانګه وايې سره له دې لا هم تر مخ اوږده لار پرته ده چې ښونځي د کډوالي ټولنې له پاره سمبال کړو.

vergin(H.H/N.Z)

زموږ له ارشيف څخه:

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

ځوانان تر مشرانو مخکښه دي

تجربو ښودلي چې ځوانان د پاخه عمر لرونکو په پرتله ژر ژبه زده کوي، خو مشران ډیری وخت ناکاميږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

هر څه له دې ځايه پيليږي

اندريس برينکمن (Andreas Brinkmann) د ويزل ښار د ښوونځي مدير دی. د ښوونځي کارونه له همدې ځایه پيليږي. په ۲۰۱۶ کال کې دغه ښوونځي کې ۱۶۰۰ مهاجر شامل شول. په همدې کال ۱۹۰ تنو د بي آينس سندونه واخيستل.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

يوه فعاله او محبوبه سکرتره

مونيکا کلينګ (Monique Kling) ښوونځي کې سکرتره ده. هغه د خپل کاري مسئوليت له مخې د ښوونځي تر بل هر مسئوله زياته له مهاجرو سره په اړيکه کې وي. له همدې امله په مهاجرو کې محبوبه او مشهوره ده.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

هر څه په نظر کې نيول شوي دي

ښوونځی يوازې هغو مهاجرو ته د بس ټيکټونه ورکوي چې کورونه يې لږ ترلږه له ښوونځي څخه په حدود د ۳ کيلومترو لري وي. پاتې نور مهاجر تر ډیره بريده له بایسکلونو کار اخلي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

پرته له هر ډول توپيره

په ټولګيو کې تر څنګ د دې چې د مختلفو هيوادونو او اديانو پيروان څنګ په څنګ په ګډه درس وايي. د عمر او جنسيت د توپيرونو خبره هم په کې مطرح نده.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

ګروپي کارونه

پر زدکونکو عملي محاوره کول او ديالوګ د درسي پروګرامونه يوه مهمه برخه ده. دا د بي آينس ټولګی دی. د بې آينس سند په لرلو مهاجر ته ډير سهولتونه برابريږي. د ټولګي يو شمير زده کونکي نغواړي چې انځورونه يې واخيستل شي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

مهربانه ښوونکي

ښوونکې دايمند (Deimann) د خپلو زده کونکو له عملي کاره ننداره کوي. زده کونکي له هغې خوښ بريښي. دوی وايي د استادانو صمیمي او دوستانه رويې سبب ګرځي چې دوي تشویق او ښه زده کړه وکړي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

تر بي آينس وروسته

هغه مهاجر چې د بي آينس سند ترلاسه کړي يوه ګټه يې دا ده چې حکومت ورته د بي څوای يا بي دوه ټولګی هم برابروي. پله بې آینس پرته درسونه ډیر سختيږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

مهمې ورځې

د ښوونځي عمومي مدير اندريس برينکمن يوازې په مهمو ورځو لکه د کلنې رخصتي اعلان او داسې نورو مناسبتونو کې ټولګېو ته راځي. هغه وايي يوازې د بي آينس ټولګي لپاره حکومت پر هر شاګرد ۲۰۰۰ يورو مصرفوي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

د ورځي ۱۵ ساعته تدريس

د ويزل ښار ښوونځي په ورځ کې درې وخته (سهار، ماسپښين او ماښام) صنفونه لري. هر صنف ۵ درسي ساعتونه لري.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

کانتين او د چای وقفه

په هرو پنځو درسي ساعتونو کې دوه ځلې د ۲۰ دقيقو لپاره د چاي تفريح په نظر کې نيول شوې ده. د وقفې پر وخت کانتين کې د زده کونکو ګڼه ګوڼه زياته شي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

مسلکي ښوونکي

د ويژل ښار د آلماني ژبې د زدکړي ښوونځي مدير وايي چې درې وخته صنفونه يې د شاوخوا ۵۰ تنو ښوونکو لخوا تدريس کيږي. دا ماسپښين وخت يو د بي څوای يا بي دوه ټولګی دی.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

کتاب، قلم او کتابچه

د کتاب، قلم، کتابچې او داسې نورو اړتياو برابرول د مهاجر په غاړه دي. خو ځينو مواردو کې مرستې هم کیږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

له امتحانه ويره

له عمومي امتحانه ويره يوه عام خبره ده. عمومي امتحان د ټاګلي هيئت په شتون کې په ډیره منظمه او ښه مديريت سره اخيستل کيږي او د شاګردانو د امتحان پارچې په مرکز کې د (ايالت پلازمينه) کې کتل کیږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

موبايل

د امتحان په صحنه کې شاګردان د موبايل لرو اجازه نلري. له امتحان څخه دمخه ټول موبايلونه ټوليږي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

«له کورسه مو څه زده نکړل»

تيودور او ملګری ېې ګريګوري (کيڼ لور) چې عمرونه يې پاخه دي وايي چې د ويزل ښار کې يې څو مياشتې درس وویل خو څه يې په کې زده نکړل. د ښوونځي مدير هم دا مني چې د پاخه عمر لرونکي د ځوانانو په پرتله ډیر وخت ته اړتيا لري تر څو آلماني زده کړي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

هم ثواب هم خرما

خو دا دواړه رومانيايي مهاجر بيا په دې خوښ دي چې په يو ساختماني شرکت کې کار کوي. ګريګوري وايي چې په ساعت لس يورو ورکوي چې دا ښې پیسې دي. دوي وايي چې دلته به د کار ترڅنګ رو رو ژبه هم زده کړي.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

په راډيو اوريدو او روابطو ټينګار

ښوونکې ماريا کرولي (Maria Caroli) پر خپلو زده کونکو تل ټينګارکوي چې يوازې ښوونځی ته په راتلو دې بسنه نکوي. هغه مهاجرو ته تل توصيه کوي چې هره ورځ کم له کمه دوه ساعته آلماني راډيوي پروګرامونه واوري.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

«له بې آینس پرته چانس هيڅ چانس نشته»

خو اندريس برينکمن بيا وايي که مهاجر غواړي چې آلمان کې تحصيل وکړي يا په اداراتو کې کار وکړي بيا د ژبې رسمي سنده لرل ډیر مهم ده. هغه وايي چې« له بي آينس پرته هيڅ چانس نشته». دی وايي تير کال يې ښوونځي کې ۱۶۰۰ تنه مهاجر شامل شول.

انځوريز رپوټ: د آلماني ژبې سند مهاجرو ته څه ګټي لري؟

د بي آينس سند يو څو ګټي:

برينکمن وايي د بي آينس په لرلو مهاجر کولای شي تحصيلات وکړي، دفترونو کې کار پيدا کړي، حکومت ورته په نورو اوچتو صنفونو کې د زدکړې وړيا شرايط برابروي او تر ټوله لويه ګټه يې دا ده چې ډیر امکان يې شته چې حکومت د مهاجر د اقامې وخت « ډیر» زيات کړي. چمتو کونکی: محمد کريم صالح

موږ تعقيب کړئ