Bangladeş ile Myanmar Rohingyalar için anlaştı

Bangladeş ile Myanmar, Ağustos’tan bu yana Bangladeş’e kaçan yüz binlerce Rohingya Müslümanının Myanmar’a iki yıl içerisinde iadesi konusunda anlaştı.

Myanmar ile Bangladeş, Myanmar’daki zulümden kaçarak Bangladeş’e sığınan Rohingya Müslümanlarının Myanmar'a geri gönderilmeleri konusunda anlaştı.

Salı günü bir açıklama yayınlayan Bangladeş, Myanmar ile varılan anlaşma doğrultusunda anlaşmanın uygulanmaya başlanmasından itibaren iki sene içerisinde Bangladeş'e kaçan yüz binlerce Rohingya Müslümanının iade edileceğini belirtti.

Bangladeş açıklamasında geri gönderileceklerin doldurması gereken form ve bilgiler konusunda anlaşıldığını aktarırken, anlaşmanın ne zaman uygulamaya gireceğine dair bir bilgi paylaşmadı.

Kasım 2017’deMyanmar ile Bangladeş liderleri Myanmar'dan komşu Bangladeş'e kaçmak zorunda kalan yüz binlerce Rohingya Müslümanı'nın geri dönüşü için bir anlaşma imzalamıştı.

Myanmar: Süreç 23 Ocak'ta başlayacak

Konuyla ilgili kendi açıklamasını yayınlayan Myanmar ise ilk geri gönderme işlemlerinin 23 Ocak’ta başlayacağını duyurdu.

Alman haber ajansı dpa’ya konuşan Myanmar Sosyal Refah Bakanı Ko Ko Naing, 23 Ocak'tan itibaren günde ortalama 300 Rohingya Müslümanının işlemlerini yapmayı hedeflediklerini aktardı. Ancak uluslararası haber ajansı AFP’ye konuşan Bangladeş'in Myanmar Büyükelçisi  Mohammad Sufiur Rahman, insanların fiziksel olarak geri gönderilmelerinin daha uzun zaman alacağını söyledi.

Myanmar yaptığı açıklamada Bangladeş'ten ayrıca bin civarında “isyancı”nın iade edilmesini istediğini belirtti.

Anlaşma kapsamında Bangladeş, sınırın kendi tarafında beş tane "transit kamp” kurmayı taahhüt etti. Bangladeş bu kamplarda geri gönderilecek mültecilerin işlemlerinin yapılacağını ve mültecilerin buradan Myanmar'daki iki kabul merkezine gönderileceğini aktardı.

Myanmar hükümetinin Rohingya Müslümanlarının yaşadığı Rakhayn eyaletinde 30 bin kişinin geçici olarak barındırılacağı 625 bina inşa ettiği bildirildi.

Şimdi canlı
02:03 dk
DW Haber | 04.01.2018

Rohingyalar unutmamak için acı kareleri saklıyor

BM: Geri gönderimler güvenli ve gönüllü olmalı

Konuyla ilgili açıklama yapan BM Mülteciler Yüksek Komiserliği, Myanmar hükümetinin mültecilerin "güvenli ve gönüllü” bir şekilde geri gönderilmelerini garanti etmesi gerektiğini belirtti.

Açıklamada, "Onların ne istediğini duymak gerçekten çok önemli. Ve onlar geri dönmeden önce bazı koşulların yerine getirildiğini görmek istiyorlar” denildi.

Rohingya Müslümanlarının Rakhayn eyaletinde geri gönderileceği yerleri görmek için davet edilmediğini ve eyalete girişlerine izin verilmediğini belirten BM Mülteciler Yüksek Komiserliği, "Biz ve partnerlerimizin acil olarak ve kısıtlanmamış bir şekilde eyalete erişime ihtiyacımız var. Bu sayede durumu değerlendirip ihtiyacı olanlara destek sağlayabiliriz” dedi.

Kaçırılan, istismar edilen, öksüz bırakılan Rohingya çocukları

Vurdular ve bıçakladılar

Ağustos ayından beri 600 bin Rohingya Myanmar’dan kaçarak Bangladeş’e sığındı. Basılan köylerinden kaçmayı başaran 10 yaşındaki Muhammed Belal yaşadıklarını şu sözlerle aktarıyor: “Ordu geldiğinde, köyümüzü yaktılar ve kaçmaya çalışan annemi vurdular. Babam yürüyemiyordu o yüzden onu bıçakladılar. Hepsi gözlerimin önünde oldu.”

Kaçırılan, istismar edilen, öksüz bırakılan Rohingya çocukları

Travmadan kurtulamıyor

Muhammed’in kız kardeşi Nur da katliamın tanığı. O ve erkek kardeşi öksüz kalmış çocuklar için Bangledeş’te kurulmuş bir sığınakta konaklıyor. Myanmar’dan kaçarken neredeyse açlıktan ölecek olan bu iki kardeş şimdi sığındıkları yerde oyun oynayabiliyor, düzenli yemek yiyebiliyorlar. Ama yaşadığı travma Nur’un peşini bırakmıyor: “Ailemi, evimi, ülkemi özledim.”

Kaçırılan, istismar edilen, öksüz bırakılan Rohingya çocukları

Geçmişe dayanan kriz

Çoğunluğu Budist olan Myanmar’da Müslüman azınlıkla yaşanan kriz 70 yıldır sürüyor. İkinci Dünya Savaşı sonrasında ülkenin içine girdiği toplumsal düzene dayanan kriz, 2016 yılından beri 2 binden fazla kişinin ölümüne yol açtı. Bunlar arasında 12 yaşındaki Rahman’ın annesi de var: “Evimizi ateşe verdiler. Annem hastaydı, o yüzden evi terk edemedi.”

Kaçırılan, istismar edilen, öksüz bırakılan Rohingya çocukları

Çocukları kurtarın

5 yaşındaki Dilu-Aara ve kız kardeşi Rojina anne ve babasının askerler tarafından öldürüldüğüne tanık olduktan sonra Kutupalong Kampı’na geldi: “Kafamızın üstünde kurşunlar uçuşurken ağlıyordum. Bir şekilde kaçmayı başardım.” Save the Children yardım örgütü Kutupalong’ta öksüz çocuklara yardım ediyor. Çocukların yüzde 60’ı Bangladeş’e sığınan Rohingyalar.

Kaçırılan, istismar edilen, öksüz bırakılan Rohingya çocukları

“Avladılar”

Jaded Alam Kutupalong Kampı’ndaki yüzlerce öksüz çocuktan biri. En azından teyzesi hala ona iyi bakmaya çalışıyor. Jaded oradayken futbol oynamayı sevdiği, Mandi Para adında bir köyde büyümüş. Ama ordunun saldırısı her şeyi değiştirdi: “Bize evimizi terk etmemiz gerektiği söylendi. Anne babamla kaçarken, onları vurdular. İkisi de orada öldü.”

Kaçırılan, istismar edilen, öksüz bırakılan Rohingya çocukları

Çocuk kaçırma

Aileleri parçalayan sadece yaşanan saldırılar değildi. Rahman Ali 10 yaşındaki oğlu mülteci kampında kaybolduğundan beri onu arıyor. Çocuk kaçırma olaylarına ilişkin söylentiler yıllardır kampta dolaşıyor. Rahman oğlunun çocuk tacirlerinin eline düşmüş olmasından korkuyor: “Yemek yiyemiyorum, uyuyamıyorum. Çok üzgünüm. Kendimi delirmiş gibi hissediyorum”

Kaçırılan, istismar edilen, öksüz bırakılan Rohingya çocukları

“Akıl sağlığım yerinde değil”

Silahlı saldırı başladığında Sokina Khatun çocuklarını korumak için elinden geleni yapmış. Ama o esnada köyde bulunan 15 yaşındaki Yasmine ve 20 yaşındaki Jamalita’yı kurtarmayı başaramamış: “Dede ve ninelerinin gözleri önünde boğazlarını kestiler. Uyuşmuştum, acı hissetmiyordum. Şimdi akıl sağlığım yerinde değil.” Sokina, 9 çocuğunu kurtarmayı başarmış.

Kaçırılan, istismar edilen, öksüz bırakılan Rohingya çocukları

Saldırıldı, tecavüz edildi, soyuldu

Yasmine 15 yaşında olabileceğini söylüyor ama daha genç duruyor. Köyündeyken misket oynayıp, köye yakın bayırlarda koşarmış. Ancak şimdi Myanmar ordusunun saldırıları, çok sevdiği babası ile erkek kardeşlerinin dövülmesi, öldürülmesi ve Myanmar askerlerinin ona tecavüz etmesini hafızasından çıkaramıyor: “O kadar acı vericiydi ki…”

HRW: Anlaşma Rohingyaların isteklerini kapsamıyor

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün (Human Rights Watch) Asya biriminin başkan yardımcısı Phil Robertson ise Bangladeş ile Myanmar hükümetleri arasında varılan anlaşmanın Rohingya Müslümanlarının isteklerini kapsamadığını belirtti.

Robertson, "Rohingyaların, daha birkaç ay öncesinde onlara tecavüz eden ve onları öldüren Myanmar güvenlik güçlerinden korunması için hususlar nerede?” diye sordu.

Robertson, ayrıca vatandaşlık, serbest dolaşım ve geçim kaynağı gibi konuların neden tartışılmadığını da sordu ve bu konuların mültecilerin bilinçli bir seçim yapabilmeleri için gerekli olduğunu belirtti.

Birleşmiş Milletler verilerine göre 650 binden fazla Rohingya, Arakan'da faaliyet gösteren Müslüman ayrılıkçıların kurduğu Arakan Rohingya Kurtuluş Ordusu'nun Ağustos 2017'de bir polis karakoluna saldırı düzenlemesi sonucu Myanmar ordusu ile başlayan çatışmalar sebebiyle ülkelerini terk etmek durumunda kaldı.

BM, Myanmar ordusu tarafından evleri ateşe verilen, şiddet gören, tecavüze uğrayan ve öldürülen Rohingyalar’ın yaşadıklarını "etnik temizlik” olarak nitelendirmişti.

Uluslararası haber Ajansı Associated Press'in Aralık 2017'de Bangladeş'e kaçarak buradaki kamplarda yaşayan, yaşları 13 ile 35 arasında değişen 29 Rohingya Müslümanı kadın ve kız çocuğu ile yaptığı röportajlar, Myanmar güvenlik güçlerinin Rohingya Müslümanı kadınlara "yaygın ve sistematik" şekilde tecavüz ettiklerine dair iddiaları destekler nitelikte. Ancak Myanmar, ordusunun Rohingyalara şiddet uyguladığı ve kadınlara askerlerce tecavüz edildiğine yönelik suçlamaları geri çeviriyor.

Rohingyalar nüfusun büyük çoğunluğunun Budist olduğu Myanmar'da ayrı bir etnik grup olarak değil "Bengalli” yasadışı göçmenler olarak tanımlanıyor.

Şimdi canlı
01:52 dk
DW Haber | 11.12.2017

Rohingya kadınları tecavüzün boyutlarını anlattı

dpa/AFP/AP, DÇÜ/BK

©Deutsche Welle Türkçe

Takip edin