Alarm për smog: Ajri i rëndë në Ballkan

Dimër i rrezikshëm

Shikimi arrin vetëm në disa metra: Prej ditësh Sarajeva, kryeqyteti i Bosnje-Hercegovinës, është mbuluar nga smogu. Shkak për këtë nuk është vetëm komunikacioni i dendur, por edhe ngrohja me qymyr, që ndot ajrin. Kryesisht në dimër gjendja bëhet kritike.

Alarm për smog: Ajri i rëndë në Ballkan

Pozita e pafavorshme gjeografike

Sarajeva ndodhet në një luginë e rrethuar nga male. Qarkullimi i dobët i ajrit nxit formimin e smogut.

Alarm për smog: Ajri i rëndë në Ballkan

Raste vdekjesh si pasojë e ndotjes së ajrit

Sipas autoriteteve lokale, në Maqedoni më shumë se 1.300 vdekje në vit janë pasojë e ndotjes së ajrit në nivel të lartë nga grimcat e imëta. Në kryeqytetin e Maqdonisë, Shkup niveli i ndotjes është veçanërisht i lartë.

Alarm për smog: Ajri i rëndë në Ballkan

Paralajmërime nga OJQ-të

Organizatat joqeveritare maqedonase paralajmëruan dimrin e kaluar, se ndotja e ajrit nga grimcat e imëta në Shkup është rreth 269 ditë në vit mbi nivelet normale. Ngjashëm si në Sarajevë, Shkupi ndodhet në një luginë që favorizon formimin e smogut.

Alarm për smog: Ajri i rëndë në Ballkan

Termocentralet e vjetra të energjisë ndotin ajrin

Edhe termocentralet me qymyr si kjo në Obiliq, pranë kryeqytetit të Kosovës Prishtinë, e rrisin nivelin e smogut.

Alarm për smog: Ajri i rëndë në Ballkan

"Frymëmarrja vret!"

Në Prishtinë, dimrin e kaluar pati protesta për ajër të pastër. Në disa prej pllakatave shkruhet: "Frymëmarrja vret" si një aludim ndaj paralajmërimeve mbi paketat e cigareve. Këtë dimër, banorët e kryeqytetit të Kosovës përsëri po vuajnë nga smogu i rëndë, mund të pasojnë demostrata të mëtejshme kundër ndotjes së ajrit.

Alarm për smog: Ajri i rëndë në Ballkan

Krahasime dramatike

Niveli i lartë i ndotjes së ajrit në Sofje bëri që situata të ishte "po aq e rrezikshme sa Çernobili", shkruan ish-ministri i Jashtëm bullgar Solomon Passy, duke iu drejtuar drejtpërdrejt kryeministrit: "Ne kemi nevojë për masa urgjente, siç janë respiratorët nëpër farmaci dhe në shkolla".

Shiko videon 03:46
Now live
03:46 minuta
Shoqëria | 13.12.2018

Të përdhunuara dhe fajtore - I vret për herë të dytë shoqë...

Social Media - Facebook (picture-alliance/NurPhoto/J. Arriens)
Komunikoni me DW në shqip
Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Kalaja e Vushtrrisë

Një ndër monumentet më të vjetra të Vushtrrisë, e cila ndodhet në qendër të bërthamës së vjetër të qytetit.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Kalaja e Vjetër e Vushtrrisë

Kalaja në burimet historike përmendet si Kala e vjetër, sipas disa historianëve kalaja është ndërtuar në kohën antike, në shekullin e VII-të. E rindërtuar disa herë, ajo ka arritur të mbijetojë deri më sot.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Legjendat mbi qytetin e Vushtrrisë

Në pikturimet brenda mureve të Kalasë së vjetër të qytetit rrëfehet  për simbolikën e tregimeve dhe legjendave të Vushtrrisë.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Piktura nga artistët e qytetit

Piktura të pikturuara nga artistët vushtrrias, të ekspozuara brenda kullës të Kalasë së Vjetër të Vushtrrisë.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Veshje tradicionale të rrethit të Vushtrrisë

Veshje popullore tradicionale, karakteristikë e veshjes së krahinës së Artakollit, ku përfshihen fshatrat e komunave të Vushtrrisë, Skënderajt dhe Obiliqit (Kastriotit).

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Shami koke

Mbulesa është e zbukuruara me motive florale me fije ari, karakteristikë e veshjes qytetare në Vushtrri.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Plisi

Plisi, shoka dhe jeleku nga shajaku i galëm (i zi), karakteristikë e veshjes së Krahinës Etnografike të Rrafshit të Kosovës.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Tirqet e bardha

Veshja me tirqe. Elementi më tipik i kësaj veshjeje janë tirqet, që kanë formën e pantallonave të ngushta dhe xhamadani me mëngë të gjata, të dy prej shajaku. Tirqet e bardha janë karakteristikë e veshjes në Kosovë dhe në Shqipërinë Veriore.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Çekërku

Këndi i punëdoreve të grave shqiptare, çekërku (vegël apo mjet pune për përpunimin - tjerrjen e leshit) dhe petka të ndryshme të punuara në vegj dhe të zbukuruara me dorë.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Enët e oxhakut

Enë dhe orendi të vjetra, të cilat ishin pjesë përbërëse të dhomës së oxhakut (kuzhina shqiptare), objekte këto, të cilat u punuan në gur, metal, dru nga mjeshtrit artizanal.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Ibrik

Enë bakri të punuara dhe të zbukuruara me dorë.

Ekspozita në Kalanë e Vjetër të Vushtrrisë

Semovar çaji

Enë bakri të punuara dhe të zbukuruara me dorë.

Albanian Shqip

Amharic አማርኛ

Arabic العربية

Bengali বাংলা

Bosnian B/H/S

Bulgarian Български

Chinese (Simplified) 简

Chinese (Traditional) 繁

Croatian Hrvatski

Dari دری

English English

French Français

German Deutsch

Greek Ελληνικά

Hausa Hausa

Hindi हिन्दी

Indonesian Indonesia

Kiswahili Kiswahili

Macedonian Македонски

Pashto پښتو

Persian فارسی

Polish Polski

Portuguese Português para África

Portuguese Português do Brasil

Romanian Română

Russian Русский

Serbian Српски/Srpski

Spanish Español

Turkish Türkçe

Ukrainian Українська

Urdu اردو